Γιατί όλο και περισσότεροι τουρίστες στρέφονται προς τα ψυχρά κλίματα αυτό το καλοκαίρι

Ο προγραμματισμός των καλοκαιρινών διακοπών στην Ευρώπη αρχίζει να επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην αποφυγή των υψηλών θερμοκρασιών από τους ξένους τουρίστες. 

Προορισμοί όπως τα ελληνικά νησιά και η νότια Ιταλία βασίζονταν παραδοσιακά στα ζεστά και ηλιόλουστα καλοκαίρια για να προσελκύσουν τουρίστες.  

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν αντιμετωπίσει ακραίες θερμοκρασίες που προκάλεσαν μαζικές εκκενώσεις, πυρκαγιές και έθεσαν ζωές σε κίνδυνο. 

Ακόμη και χωρίς αυτές τις συνθήκες, οι υψηλές θερμοκρασίες αλλάζουν την εμπειρία των καλοκαιρινών διακοπών. Οι τουρίστες είναι συχνά πιο εκτεθειμένοι στον κίνδυνο της ζέστης από τους κατοίκους.  

Περνούν περισσότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους και περιπλανιούνται σε άγνωστα περιβάλλοντα χωρίς να γνωρίζουν πού να βρουν σκιά ή τοπική υγειονομική περίθαλψη. 

Ωστόσο, παρά αυτή την αυξημένη έκθεση, η ευπάθεια των τουριστών στην ακραία ζέστη παραμένει σχετικά ανεξερεύνητη, γράφει σε άρθρο της στο The Conversation η Μέρι Χοσράβι,  ερευνήτρια κοινωνικών και περιβαλλοντικών θεμάτων. 

Κίνδυνος για τη ζωή και την υγεία 

Τα τελευταία καλοκαίρια έχουν καταστήσει ορατούς αυτούς τους κινδύνους. Κατά τη διάρκεια του 2024, περιοχές της νότιας Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Κύπρου, βίωσαν θερμοκρασίες που ξεπέρασαν τους 40°C.  

Κατά τη διάρκεια του καύσωνα που έσπασε ρεκόρ στην Ελλάδα, αρκετοί ξένοι επισκέπτες έχασαν τη ζωή τους, μεταξύ των οποίων και ο Βρετανός τηλεοπτικός παρουσιαστής Michael Mosley.  

Ο Mosley εξαφανίστηκε στη Σύμη και ιατροδικαστής διαπίστωσε ότι η αιτία θανάτου ενδέχεται να ήταν η θερμοπληξία.  

Σε απάντηση σε αυτές τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες, χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Σουηδία εξέδωσαν ταξιδιωτικές οδηγίες προειδοποιώντας για ακραία ζέστη σε δημοφιλείς προορισμούς. 

Η ζέστη δεν αποτελεί απλώς ζήτημα ασφάλειας· αναδιαμορφώνει επίσης την ποιότητα των ίδιων των διακοπών. Οι ακραίες θερμοκρασίες μπορούν να συντομεύσουν τις διαμονές, να μειώσουν τη συμμετοχή σε υπαίθριες δραστηριότητες και να μειώσουν τη συνολική ικανοποίηση. Σημαντικοί τουριστικοί χώροι, όπως η Ακρόπολη στην Ελλάδα, ενδέχεται να κλείσουν σε συνθήκες ακραίας ζέστης, καθιστώντας τα ταξίδια λιγότερο ικανοποιητικά. Ως αποτέλεσμα, η άνοδος των θερμοκρασιών επηρεάζει ήδη το τι μπορούν να κάνουν οι τουρίστες, πότε ταξιδεύουν και πώς λειτουργούν οι προορισμοί. 

Μια γυναίκα τραβάει μια selfie μπροστά από τον Παρθενώνα, στην κορυφή του λόφου της αρχαίας Ακρόπολης, κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουλίου στην Αθήνα. Φωτογραφία: AAP μέσω AP/Πέτρος Γιαννακούρης

Μεταβαλλόμενα ταξιδιωτικά πρότυπα 

Καθώς η ζέστη εντείνεται, τα ταξιδιωτικά πρότυπα αρχίζουν να μεταβάλλονται. Ένας αυξανόμενος αριθμός τουριστών απομακρύνεται από τους παραδοσιακά ζεστούς μεσογειακούς προορισμούς και στρέφεται προς πιο δροσερές περιοχές, μια τάση που συχνά περιγράφεται ως «coolcations».

Νέα στοιχεία δείχνουν μείωση της τουριστικής ζήτησης σε περιοχές της νότιας Ευρώπης κατά τους μήνες αιχμής του καλοκαιριού, παράλληλα με αυξημένο ενδιαφέρον για προορισμούς με πιο ήπιο κλίμα. 

Οι αυξημένες θερμοκρασίες επηρεάζουν επίσης το πότε οι άνθρωποι ταξιδεύουν. Μια πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ταξιδιών διαπίστωσε ότι το 28% των ταξιδιωτών σχεδιάζει να αλλάξει την εποχή του έτους που ταξιδεύει. Η αποφυγή της ακραίας ζέστης αναφέρθηκε ως βασικός λόγος. 

Η τακτική έντονη ζέστη σε παραδοσιακούς προορισμούς καλοκαιρινών διακοπών μπορεί να θέσει τους τουρίστες σε κίνδυνο. 

Η ακραία ζέστη αλληλεπιδρά επίσης με άλλες πιέσεις που σχετίζονται με το κλίμα.  

Οι πυρκαγιές, η ξηρασία και η έλλειψη νερού μπορούν να διαταράξουν τις τουριστικές δραστηριότητες και τις τοπικές οικονομίες. 

Όπως περιέγραψε ένας συμμετέχων σε τρέχουσα έρευνα στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου: «Η δεξαμενή μας ήταν πολύ χαμηλή κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού… η βαρκάδα, η ιστιοπλοΐα και τα θαλάσσια σπορ δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν. Το κέντρο έχει πλέον κλείσει. Βλέπετε αυτές τις αλυσιδωτές επιπτώσεις». 

Το κλίμα δεν είναι ο μόνος παράγοντας που διαμορφώνει τις ταξιδιωτικές αποφάσεις φέτος.  

Οι γεωπολιτικές εντάσεις, συμπεριλαμβανομένης της συνεχιζόμενης σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ και του Ιράν, συμβάλλουν στην αύξηση του κόστους των καυσίμων και των ταξιδιών.  

Αυτό προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο πίεσης, ενθαρρύνοντας ορισμένους ταξιδιώτες να επανεξετάσουν τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων ή τα ταξίδια υψηλού κόστους 

Αυτές οι πιέσεις μπορούν να ενισχύσουν τις τάσεις που οφείλονται στο κλίμα. Εάν οι νότιοι προορισμοί γίνουν τόσο πιο ζεστοί όσο και πιο ακριβοί, οι ταξιδιώτες ενδέχεται να επιλέξουν πιο κοντινές, πιο δροσερές εναλλακτικές λύσεις. 

Άνθρωποι πίνουν νερό στην Πιάτσα ντι Σπάνια στη Ρώμη

Η θερμοκρασία αλλάζει ριζικά τον τουρισμό 

Η ακραία ζέστη δεν αποτελεί πλέον περιθωριακό ζήτημα για τον τουρισμό· γίνεται δομικό.  

Καθώς οι καύσωνες εντείνονται και τα εποχιακά πρότυπα μεταβάλλονται, οι παραδοσιακές περιόδους αιχμής των διακοπών ενδέχεται να μην συνάδουν πλέον με ασφαλείς ή άνετες συνθήκες. 

Η προσαρμογή θα απαιτήσει κάτι περισσότερο από σταδιακές αλλαγές. Σημαίνει επανεξέταση των υποδομών, του χρονοδιαγράμματος και της διαχείρισης των επισκεπτών, από την παροχή σκιάς και δροσερών χώρων έως τον επανασχεδιασμό των τουριστικών ημερολογίων. Σε ορισμένους προορισμούς, αυτό συμβαίνει ήδη, με τα αξιοθέατα να μετατοπίζουν τις ώρες λειτουργίας τους σε πιο δροσερές περιόδους της ημέρας, μια τάση που περιγράφεται όλο και περισσότερο ως «νοκτουρισμός». 

Ωστόσο, η προσαρμογή δεν είναι μόνο φυσική· είναι και συμπεριφορική. Ένα βασικό μέρος αυτής της μετάβασης έγκειται στον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιώτες αντιλαμβάνονται και ανταποκρίνονται στη ζέστη. 

 Η αντίληψη διαμορφώνει τη συμπεριφορά: είτε οι επισκέπτες προσαρμόζουν τα σχέδιά τους, αναζητούν σκιά, παραμένουν ενυδατωμένοι, είτε αναγνωρίζουν πότε οι συνθήκες έχουν γίνει επικίνδυνες. 

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ταξιδιώτες από χώρες εύκρατου κλίματος, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η ευαισθητοποίηση και η εμπειρία από την ακραία ζέστη παραμένουν σχετικά περιορισμένες. Χωρίς μια ισχυρή αντίληψη του κινδύνου, ακόμη και οι καλά σχεδιασμένες προειδοποιήσεις ενδέχεται να μην προκαλέσουν δράση. 

Η σαφής και έγκαιρη επικοινωνία θα είναι επομένως απαραίτητη. Οι ταξιδιώτες χρειάζονται υποστήριξη για να ερμηνεύσουν άγνωστους κινδύνους και να λάβουν προστατευτικά μέτρα όταν χρειάζεται.  

Αυτό περιλαμβάνει σαφέστερα δημόσια μηνύματα, προσβάσιμες οδηγίες για την ασφάλεια κατά τη ζέστη και καλύτερη ενσωμάτωση των τουριστών στα εθνικά και τοπικά συστήματα προειδοποίησης για την υγεία κατά τη ζέστη. 

Οι αεροπορικές εταιρείες, τα ξενοδοχεία και οι ταξιδιωτικοί ιστότοποι θα μπορούσαν να προσφέρουν βασικούς τρόπους επικοινωνίας στο μέλλον. Η παροχή οδηγιών σχετικά με τη ζέστη κατά τη στιγμή της κράτησης, πριν από την αναχώρηση και κατά τη διάρκεια της διαμονής θα μπορούσε να συμβάλει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ ευαισθητοποίησης και δράσης. Στα επόμενα χρόνια, εάν οι θερμοκρασίες το καλοκαίρι συνεχίσουν να αυξάνονται, αυτό θα μπορούσε να είναι ζωτικής σημασίας.