Κίνα: Hotpot, τσάι με φυσαλίδες και αθλητικά ρούχα – Το «made in China» τρεντάρει στις διεθνείς αγορές

Η Κίνα «πατάει γκάζι» περνώντας από το στάδιο της φθηνής μαζικής παραγωγής στην τεχνολογική υπεροχή και το lifestyle. Το μεγάλο «εργοστάσιο» του πλανήτη έχει μετεξελιχθεί σε έναν από τους κυρίαρχους του παγκόσμιου εμπορίου με ένα εντυπωσιακό «rebranding».

Η Κίνα μεταμορφώνεται από έναν απλό κατασκευαστή φθηνών αγαθών σε έναν παγκόσμιο ηγέτη καινοτομίας και αναγνωρίσιμων εμπορικών σημάτων

Το να αγοράζεις κινέζικα προϊόντα δεν θεωρείται πλέον «συμβιβασμός».

Αν μπείτε σε σχεδόν οποιοδήποτε εμπορικό κέντρο στη Σιγκαπούρη, είναι πολύ πιθανό να δείτε ουρές να σχηματίζονται έξω από καταστήματα με ευφάνταστα ονόματα και έντονα χρώματα.

Από το Σίδνεϊ μέχρι το Λονδίνο και το Λος Άντζελες

Κινεζικές μάρκες όπως οι Chagee, Molly Tea και Mixue προσελκύουν πλήθη – όχι μόνο στην Ασία, αλλά και, όλο και περισσότερο, σε πόλεις από το Σίδνεϊ μέχρι το Λονδίνο και το Λος Άντζελες, σημειώνει σε άρθρο του το BBC.

Καθώς οι κινεζικές εταιρείες μεταβαίνουν από την παραγωγή χαμηλού κόστους σε παγκοσμίως αναγνωρίσιμα brand αρχίζουν και «κατακτούν κορυφές» καβαλώντας ένα νέο κύμα με τις εξαγωγές.

Έχοντας καθιερωθεί ως η δεύτερη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά του κόσμου, διαθέτει ήδη το μέγεθος και τη λειτουργική ισχύ. Ο ανταγωνισμός εντείνεται με αποτέλεσμα η επέκταση στο εξωτερικό να έχει καταστεί αναγκαιότητα.

«Η Κίνα έχει ξεπεράσει το στάδιο της οικονομίας της αντιγραφής», σημειώνει ο Τιμ Πάρκινσον της εταιρείας συμβούλων Storytellers China. «Τα προϊόντα της ανταποκρίνονται πλέον στις προσδοκίες μιας νέας γενιάς απαιτητικών καταναλωτών σε παγκόσμιο επίπεδο».

Κίνα: Το «εργοστάσιο» του πλανήτη

Η Κίνα αποτελεί εδώ και καιρό το «εργοστάσιο» του πλανήτη, παράγοντας προϊόντα για δυτικές εταιρείες. Στο πλαίσιο αυτό έμαθε όχι μόνο πώς να κατασκευάζει προϊόντα αλλά και πώς να τα προωθεί να τα διανέμει.

Εταιρείες όπως η Miniso έχουν επωφεληθεί από αυτή την τεχνογνωσία. Η αλυσίδα καταστημάτων – η οποία πωλεί παιχνίδια και προϊόντα εμπνευσμένα από ταινίες της Disney, της Marvel και της Warner Bros – διαθέτει πλέον καταστήματα σε περισσότερες από τις μισές χώρες του κόσμου.

«Οι καταναλωτές δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την προέλευση της μάρκας», λέει ο Βίνσεντ Χουάνγκ, γενικός διευθυντής διεθνών αγορών της Miniso. «Εστιάζουν περισσότερο στην εμπειρία αγορών – στα σχέδια, στη σχέση ποιότητας-τιμής και στην απόλαυση», προσθέτει.

Εκτός από τα καταναλωτικά αγαθά, η BYD έχει ξεπεράσει την Tesla ως ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ηλεκτρικών οχημάτων (EV) στον κόσμο. Η εταιρεία επωφελήθηκε από το γεγονός ότι πόνταρε στην κατάλληλη τεχνολογία από νωρίς στον αγώνα για τα ηλεκτρικά οχήματα, ενώ η τεράστια εγχώρια αγορά της Κίνας τη βοήθησε να γίνει ανταγωνιστική.

Η κρατική στήριξη συνέβαλε στην επιτάχυνση της ανάπτυξης του τομέα των ηλεκτρικών οχημάτων στην Κίνα, μέσω επιδοτήσεων και κινήτρων που τόνωσαν τη ζήτηση. Ωστόσο, αυτό προκάλεσε κριτική από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, με αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι η εν λόγω στήριξη παρέχει στις κινεζικές εταιρείες αθέμιτο πλεονέκτημα. Το Πεκίνο απορρίπτει αυτή την άποψη, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη αυτή αντανακλά την καινοτομία και τη βιομηχανική ισχύ της Κίνας.

Ιστορίες επιτυχίες

Η Anta αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα: σήμερα διαθέτει σχεδόν 13.000 καταστήματα σε όλο τον κόσμο και έχει αναδειχθεί στην τρίτη μεγαλύτερη μάρκα αθλητικών ενδυμάτων παγκοσμίως, μετά τη Nike και την Adidas. Αρχικά κατάφερε να εισχωρήσει στην τεράστια εγχώρια αγορά της Κίνας, ενώ παράλληλα επέκτεινε την παρουσία της μέσω παγκόσμιων εξαγορών καθιερωμένων διεθνών εμπορικών σημάτων όπως η Salomon και η Wilson και, πιο πρόσφατα, μέσω της απόκτησης μεριδίου 29% στην Puma.

Πριν εισέλθουν στις δυτικές αγορές πολλές κινεζικές εταιρείες έχουν χρησιμοποιήσει τη νοτιοανατολική Ασία για την ανάπτυξή τους.

Με περισσότερους από 650 εκατομμύρια καταναλωτές οι οποίοι είναι νέοι και διαθέτουν υψηλότερα εισοδήματα, διατηρεί τα πρότυπα σε υψηλά επίπεδα.

Η εταιρεία εστιατορίων Haidilao άνοιξε το πρώτο της κατάστημα στο εξωτερικό στη Σιγκαπούρη το 2012. Σήμερα αποτελεί τη μεγαλύτερη αλυσίδα εστιατορίων hotpot στον κόσμο, με 1.300 εστιατόρια σε 14 χώρες.

«Η ιστορία της Haidilao δεν είναι απλώς μια επιτυχία στον τομέα της εστίασης», λέει ο Zhou Zhaocheng, αντιπρόεδρος της Haidilao International. «Αντικατοπτρίζει τα 30 χρόνια οικονομικής μεταμόρφωσης και διεθνοποίησης της Κίνας».

Σύμφωνα με τον Zhou, η παγκόσμια εμβέλεια της αλυσίδας βασίζεται σε ένα ισχυρό εμπορικό σήμα, ένα ανθεκτικό οικοσύστημα και μια πιστή πελατειακή βάση. Επισημαίνει ότι κάθε αγορά στο εξωτερικό είναι πολύπλοκη, καθώς διαμορφώνεται από διαφορετικές κουλτούρες, νομικά συστήματα και καταναλωτικές συνήθειες – γι’ αυτό και η προσαρμογή των τροφίμων, των μενού και της εξυπηρέτησης στις τοπικές συνθήκες είναι απαραίτητη.

Η αλυσίδα επιδιώκει πλέον την πιστοποίηση χαλάλ στην Ινδονησία και τη Μαλαισία, μια κίνηση που θα μπορούσε να ανοίξει τις αγορές των χωρών με μουσουλμανική πλειοψηφία σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Και άλλες εταιρείες προχωρούν με γοργούς ρυθμούς. Η αλυσίδα καταστημάτων παγωτού και τσαγιού με φυσαλίδες Mixue διαθέτει περισσότερα καταστήματα παγκοσμίως από τα McDonald’s ή τα Starbucks, ενώ η Molly Tea έχει επεκταθεί διεθνώς μέσα σε λίγα μόλις χρόνια από την ίδρυσή της.

«Έξοδος στη θάλασσα»

Σύμφωνα με την εταιρεία έρευνας αγοράς Euromonitor International, πάνω από το 70% των κινεζικών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη νοτιοανατολική Ασία σχεδιάζουν περαιτέρω επέκταση.

Η περιοχή φιλοξενεί επίσης μερικές από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές smartphone, ενώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν σημαντικά τη δημοτικότητα αυτών των προϊόντων. Τα Labubu της Pop Mart, για παράδειγμα, εξελίχθηκαν σε παγκόσμιο φαινόμενο με ελάχιστη διαφήμιση.

Στις ΗΠΑ, οι πωλήσεις της Pop Mart έχουν αυξηθεί κατά 900% από το 2024. Παρά την απότομη πτώση της μετοχής της εταιρείας τους τελευταίους μήνες, λόγω ανησυχιών σχετικά με τη δυνατότητα της να συνεχίσει να αναπτύσσεται, η αξία της εξακολουθεί να υπερβαίνει τη συνολική αξία των αμερικανικών κολοσσών παιχνιδιών Hasbro και Mattel, καθώς και της Sanrio, της ιαπωνικής εταιρείας πίσω από τη μάρκα Hello Kitty.

Στην Κίνα, αυτή η τάση επέκτασης στο εξωτερικό —γνωστή ως «chuhai», που μεταφράζεται περίπου ως «έξοδος στη θάλασσα»— καθοδηγείται όλο και περισσότερο από εσωτερικές πιέσεις. Η υποτονική οικονομία, ο έντονος ανταγωνισμός και η πτώση του ποσοστού γεννήσεων έχουν αλλάξει τις καταναλωτικές συνήθειες και έχουν περιορίσει την ανάπτυξη, ωθώντας τις εταιρείες να στραφούν στο εξωτερικό.

Ακόμη και ξένα brand νιώθουν την αλλαγή. Το μερίδιο αγοράς της Starbucks στην Κίνα έχει μειωθεί κατά περισσότερο από το ήμισυ από το 2019. Η τοπική αλυσίδα Luckin Coffee διαθέτει πλέον σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερα καταστήματα στη χώρα από τον αμερικανικό ανταγωνιστή της.

Τον Νοέμβριο, η Starbucks ανακοίνωσε τη σύναψη συμφωνίας για την πώληση του πλειοψηφικού πακέτου μετοχών των δραστηριοτήτων της στην Κίνα στην εταιρεία Boyu Capital, με έδρα το Χονγκ Κονγκ.

Το μεγάλο στοίχημα

Οι αναλυτές αναφέρουν ότι η αντίληψη για τις κινεζικές εταιρείες φαίνεται επίσης να αλλάζει.

Ενώ παλαιότερα η ένδειξη «Made in China» υπονοούσε φθηνά προϊόντα, σήμερα αυτά θεωρούνται όλο και περισσότερο καινοτόμα και με έμφαση στο σχεδιασμό.

Παρόλα αυτά, οι προκλήσεις παραμένουν. Οι δασμοί, ο πολιτικός έλεγχος και οι ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια των δεδομένων συνεχίζουν να περιπλέκουν την επέκταση, όπως φαίνεται σε περιπτώσεις όπως η Huawei και το TikTok.

Επίσης, παραμένουν ερωτηματικά ως προς το αν τα ταχέως αναπτυσσόμενα εμπορικά σήματα, όπως η Shein και η Temu, μπορούν να διατηρήσουν τη δυναμική τους στις δυτικές αγορές.

Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι σαφής: οι κινεζικές εταιρείες δεν χαρακτηρίζονται πλέον από τις χαμηλές τιμές, αλλά καινοτομούν και ανταποκρίνονται στις καταναλωτικές τάσεις.

Δημιουργούν εμπορικά σήματα, προσαρμόζονται στις τοπικές αγορές και ανταγωνίζονται, ενώ μερικές φορές ξεπερνούν, καθιερωμένους παγκόσμιους παίκτες.