Σε πεδίο ανοιχτής πολιτικής αντιπαράθεσης μετατρέπεται η φετινή Μπιενάλε της Βενετίας, με το Ισραήλ να επιτίθεται στην κριτική επιτροπή της διοργάνωσης, κατηγορώντας την ότι θέτει ιδεολογικά φίλτρα στην αξιολόγηση των έργων.

Καταγγελίες για «μποϊκοτάζ» και πολιτική μεροληψία

Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε έντονα σε δήλωση των ενόρκων, σύμφωνα με την οποία δεν θα απονεμηθούν βραβεία σε χώρες των οποίων οι ηγέτες αντιμετωπίζουν κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Σε ανάρτηση στην πλατφόρμα X, έκανε λόγο για «μποϊκοτάζ» του Μπελού-Σιμιόν Φαϊνάρου, του καλλιτέχνη που θα εκπροσωπήσει το Ισραήλ, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «μόλυνση του κόσμου της τέχνης». Όπως ανέφερε: «Η πολιτικοποιημένη επιτροπή μετέτρεψε τη Μπιενάλε από έναν ανοιχτό καλλιτεχνικό χώρο ελεύθερων ιδεών σε ένα θέαμα αντι-ισραηλινής πολιτικής προπαγάνδας».

Αντιδράσεις πριν ακόμη ανοίξει η διοργάνωση

Η φετινή διοργάνωση, που ανοίγει για το κοινό στις 9 Μαΐου, γίνεται μέσα σε κλίμα έντασης, καθώς είναι η πρώτη συμμετοχή του Ισραήλ μετά τον πόλεμο στη Γάζα το 2023.

Τον προηγούμενο μήνα, η ομάδα Art Not Genocide Alliance (ANGA) κυκλοφόρησε επιστολή που κατηγορεί το Ισραήλ για «γενοκτονία» και ζητά τον αποκλεισμό του από τη Μπιενάλε. Το κείμενο υπογράφηκε από περίπου 200 καλλιτέχνες και ανθρώπους του πολιτισμού που συνδέονται με τη διοργάνωση.

Υπενθυμίζεται ότι από την 7η Οκτωβρίου 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν περισσότεροι από 1.200 Ισραηλινοί και περισσότεροι από 250 άνθρωποι απήχθησαν, εκτιμάται ότι συνολικά πάνω από 72.500 Παλαιστίνιοι έχουν χάσει τη ζωή τους στη Γάζα, σύμφωνα με το Παλαιστινιακό Υπουργείο Υγείας.

Η απόφαση της επιτροπής και τα υπονοούμενα

Η πενταμελής διεθνής επιτροπή ανακοίνωσε ότι δεν θα απονείμει βραβεία σε χώρες «των οποίων οι ηγέτες διώκονται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο», υπογραμμίζοντας ότι επιδιώκει να υπερασπιστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Παρότι δεν κατονομάστηκαν χώρες, η τοποθέτηση ερμηνεύτηκε ως αιχμή προς το Ισραήλ και τη Ρωσία. Το Δικαστήριο έχει εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για υποθέσεις που σχετίζονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σύγκρουση στη Γάζα.

Η Μπιενάλε κρατά αποστάσεις

Η ίδια η διοργάνωση επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από τη θέση των ενόρκων, επισημαίνοντας ότι η επιτροπή «λειτουργεί αυτόνομα και με πλήρη ελευθερία κρίσης».

Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Μπιενάλε Πιετραντζέλο Μπουταφουόκο συνεχίζει να υπερασπίζεται τη συμμετοχή της Ρωσίας, προκαλώντας εντάσεις με την ιταλική κυβέρνηση. Σε παλαιότερη ανακοίνωση, η διοργάνωση είχε ξεκαθαρίσει ότι απορρίπτει «κάθε μορφή αποκλεισμού ή λογοκρισίας στην τέχνη».

Το ρωσικό περίπτερο και οι περιορισμοί

Σύμφωνα με ιταλικά δημοσιεύματα, το ρωσικό περίπτερο θα λειτουργήσει μόνο για λίγες ημέρες πριν από τα επίσημα εγκαίνια και θα είναι προσβάσιμο αποκλειστικά σε δημοσιογράφους και διαπιστευμένους επαγγελματίες του χώρου της τέχνης.

Μετά το άνοιγμα της έκθεσης, θα παραμείνει κλειστό για το κοινό, ενώ υλικό από τις παρουσιάσεις θα προβάλλεται εξωτερικά, σε μια λύση που αποδίδεται και στους οικονομικούς περιορισμούς λόγω διεθνών κυρώσεων.

Ευρωπαϊκές πιέσεις και «πάγωμα» χρηματοδότησης

Η υπόθεση έχει λάβει και ευρωπαϊκές διαστάσεις. Ο εκπρόσωπος της ΕΕ Τόμας Ρενιέ επιβεβαίωσε ότι αποσύρθηκαν περίπου 2 εκατ. ευρώ χρηματοδότησης που προορίζονταν για τη διοργάνωση, με την Κομισιόν να ζητά εξηγήσεις για τη συμμετοχή της Ρωσίας.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας χαρακτήρισε τη συμμετοχή της Μόσχας «ηθικά λανθασμένη», σημειώνοντας ότι «δεν μπορεί μια χώρα που καταστρέφει τον πολιτισμό άλλων να προβάλλει τον δικό της».

Πολιτικές αντιδράσεις και αποστάσεις

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι προειδοποίησε ότι η διοργάνωση πρέπει να σταθμίσει τον κίνδυνο απώλειας πόρων, ενώ από ρωσικής πλευράς η Μαρία Ζαχάροβα έκανε λόγο για «επιστροφή στην αντικουλτούρα».

Παράλληλα, το ιταλικό υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Αλεσάντρο Τζιούλι δεν θα δώσει το «παρών» ούτε στην προ-έναρξη ούτε στα επίσημα εγκαίνια, χωρίς να εξηγεί τους λόγους.

*Με πληροφορίες από: The Art Newspaper 

Ειδήσεις Σήμερα: