Παραγωγικότητα: Τρέχουμε πιο γρήγορα αλλά παραμένουμε ουραγοί

Σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό από τον μέσο όρο της ΕΕ αυξήθηκε η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με τα νέα επικαιροποιημένα στοιχεία της Εurostat. Παρ’όλα αυτά το χάσμα με την Ευρώπη παραμένει αγεφύρωτο, ενώ η παραγωγικότητα ανά εργατοώρα παραμένει 12% χαμηλότερο από τα επίπεδα του 2010.

Συγκεκριμένα, η πραγματική παραγωγικότητα της εργασίας ανά εργατοώρα αυξήθηκε με ρυθμό 2,6% στη χώρα μας (προκαταρκτικά στοιχεία), σημειώνοντας σημαντική επιτάχυνση σε σύγκριση με το 2024 όταν είχε αυξηθεί κατά  0,8%. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε επίσης βελτίωση, με αύξηση της παραγωγικότητας ανά εργατοώρα κατά 1,4%, έναντι μόλις 0,2% το 2024.

Η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 2,6%

Όταν μετράμε την παραγωγικότητα σε όρους ΑΕΠ ανά εργαζόμενο, οι ρυθμοί αύξησης είναι χαμηλότεροι στην Ελλάδα, αν και παραμένουν ταχύτεροι από τον μέσο όρο της ΕΕ.  Η πραγματική παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο αυξήθηκε στη χώρα μας  κατά 1,2% το 2025, έναντι 1% στην ΕΕ των 27. Το 2024 η αύξηση ήταν 1,1% και 0,3% αντίστοιχα.

Δεν ανέκαμψε η παραγωγικότητα από το 2010

Παρά τις θετικές επιδόσεις του 2025, η παραγωγικότητα της εργασίας στη χώρα μας ακόμα δεν έχει ανακάμψει από τις απώλειες της μακροχρόνιας οικονομικής κρίσης.

Κατά μέσο όρο στην ΕΕ των 27 ο δείκτης παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας έχει αυξηθεί περίπου κατά 9% την τελευταία 15ετία, (στο 109 με έτος βάσης το 2010=100). Αντιθέτως, στην Ελλάδα, είναι 15% χαμηλότερος από ό,τι ήταν το 2010 (στις 85 μονάδες).

Η επίδοση αυτή όχι μόνο είναι η χειρότερη σε όλη την ΕΕ, αλλά μας καθιστά τη μοναδική χώρα που δεν κατάφερε όλα αυτά τα χρόνια να ανακτήσει τα προ κρίσης επίπεδα.

Η σύγκριση είναι αποκαρδιωτική όταν γίνεται με τις χώρες των Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης, οι οποίες όμως ξεκινούσαν από πολύ χαμηλότερα επίπεδα από εμάς. Για παράδειγμα η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στη Βουλγαρία έχει αυξηθεί κατά 45% την τελευταία 15ετία, στην Πολωνία κατά 50% και στην Ρουμανία σχεδόν κατά 62%.

Στάσιμη η παραγωγικότητα σε σύγκριση με το 2015

Απογοητευτικές όμως είναι οι επιδόσεις της Ελλάδας, σε όρους παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας και σε σύγκριση με το 2015. Η πρόοδος είναι μηδαμινή, καθώς βρισκόμαστε σχεδόν στο ίδιο επίπεδο με εκείνο που ήμασταν πριν μια δεκαετία (100,19 έναντι 100 το 2015). Το ίδιο διάστημα η παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας στην ΕΕ αυξήθηκε κατά μέσο όρο σχεδόν 7%, ενώ σε Βουλγαρία, Ρουμανία και Πολωνία από 30% ως 34%.

Αγεφύρωτο το χάσμα παραγωγικότητας με την ΕΕ

Όπως έχει επισημαίνει το Εθνικό Συμβούλιο Παραγωγικότητας παρά το γεγονός ότι η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από ό,τι στην ΕΕ, δεν επιτυγχάνεται ουσιαστική σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2024 το ΑΕΠ ανά εργαζόμενο ήταν μόλις το 57% του μέσου όρου της ΕΕ και το 52% της Ευρωζώνης. Το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας είναι ακόμα χαμηλότερο, στο 46% της Ευρωζώνης και το 40% του μέσου όρου της ΕΕ. Η εικόνα το 2025 αναμένεται ελαφρώς αλλά όχι ουσιωδώς βελτιωμένη.

Ώρες εργασίας και κατά κεφαλήν ΑΕΠ

Οι ώρες εργασίας ανά απασχολούμενο στην Ευρώπη μειώθηκαν οριακά, κατά 0,3%, μετά από αύξηση 0,1% το 2024. Το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,3% το 2025, μετά από άυξηση 0,8% το 2024.

Αντιθέτως, στην Ελλάδα όπως ανακοίνωσε πρόσφατα η Εurostat, το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ έπιασε κυριολεκτικά πάτο. Παρά την αναιμική ονομαστική αύξηση, σε πραγματικούς όρους μειώθηκε και βρέθηκε στην τελευταία θέση της ΕΕ, μαζί με τη Βουλγαρία, η οποία βελτίωσε συγκριτικά τις επιδόσεις της.

Η «βουλγαροποίηση» της αγοραστικής δύναμης των εισοδημάτων και των μισθών είναι αναμφισβήτητο γεγονός. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν ανά κάτοικο, σε Ελλάδα και Βουλγαρία, εκφραζόμενο σε Ισοτιμίες Αγοραστικής Δύναμης (Purchasing Power Standards – PPS), ανέρχεται στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ.

Υπενθυμίζεται ότι το 2009, πριν το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα, σε όρους αγοραστικής δύναμης ήταν στο 95% του μέσου όρου της ΕΕ.

Στα θετικά για την Ελλάδα είναι ότι το 2025 αυξήθηκε η συμμετοχή στην απασχόληση, ενώ αντίστοιχα μειώθηκαν οι δεδουλευμένες ώρες εργασίας ανά εργαζόμενο.

Οι χώρες με την υψηλόερη αύξηση

Η μεγαλύτερη άνοδος στην πραγματική παραγωγικότητα της εργασίας σημειώθηκε στην Ιρλανδία, με αύξηση 10,5% ανά εργατοώρα το 2025. Σύμφωνα με τη Εurostat η αύξηση αυτή οφείλεται στις δραστηριότητες των πολυεθνικών επιχειρήσεων, ιδίως της Βig Tech, οι οποίες εξακολουθούν να βρίσκουν στην Ιρλανδία έναν βολικό φορολογικό παράδεισο. Γι’αυτό και οικονομολόγοι αποκαλούν εν μέρει «τεχνητή» την υψηλή παραγωγικότητα της Ιρλανδίας, αφού αν διαχωρίσεις τις εγχώριες επιχειρήσεις από τις πολυεθνικές, η εικόνα αλλάζει.

Δεύτερη στην αύξηση της παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας είναι η Λετονία, με +4,2%. Ακολουθούν Πολωνία και Ρουμανία με +4,1% και +3,9% αντίστοιχα.

Η Ελλάδα βρίσκεται στην έβδομη θέση σε ρυθμό αύξησης, ανάμεσα στην Ολλανδία και τη Σουηδία (+2,7% και +2,5% αντίστοιχα). Από όλες τις χώρες μόνο η Μάλτα (-0,8%) και η Ιταλία (-0,6%) κατέγραψαν αρνητική ανάπτυξη

Η παραγωγικότητα ανά κλάδο

Η εικόνα είναι πιο σύνθετη όταν εξετάζουμε την παραγωγικότητα της εργασίας ανά γενικό κλάδο οικονομικής δραστηριότητας. Τον υψηλότερο ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας κατέγραψε ο κλάδος της γεωργίας, με +6,8%. Ακολουθούν οι κλάδοι της πληροφορίας και των επικοινωνιών με αύξηση +3,7% και η μεταποιητική βιομηχανία με +3,7%. Αντιθέτως, οι κλάδοι με την σημαντικότερη μείωση ήταν οι χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες, με -1,1% και οι τέχνες-ψυχαγωγία-αναψυχή με -0.7%.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα τη μεγαλύτερη αύξηση της παραγωγικότητας ανά ώρα εργασίας σημείωσε ο αγροτικός τομέας, με 13,3%. Πρόκειται για την πρώτη θετική χρονιά, μετά από δύο χρόνια μείωσης της παραγωγικότητας. Ακολουθούν οι κατασκευές με 7%, η μεταποίηση με 4,4% και η βιομηχανία με 3,7%.

Ο κλάδος της πληροφορίας και των επικοινωνιών σημείωσε αναιμική αύξηση της παραγωγικότητας, μόλις 0,6% το 2025, έναντι 3,7% στην ΕΕ.

Από τις εννέα υπερ-κατηγορίες οικονομικής δραστηριότητας οι τέσσερις σημειώνουν μείωση της παραγωγικότητας της εργασίας ανά δεδουλευμένη ώρα εργασίας:

• επαγγελματικές-επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες -2%
• τέχνες ψυχαγωγία-διασκέδαση -1,7%
• χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες -1,6%
• λιανικό-χρονικό εμπόριο και μεταφορές -1%.