in.gr > The Good Life > Culture Live > Έλσα Σκιαπαρέλι: «Πεινασμένη για στοργή, τρελό ταλέντο, τολμηρή προσωπικότητα» – Λογικό να τη μισεί η Κοκό Σανέλ
Έλσα Σκιαπαρέλι: «Πεινασμένη για στοργή, τρελό ταλέντο, τολμηρή προσωπικότητα» – Λογικό να τη μισεί η Κοκό Σανέλ
Ως παιδί, προσπάθησε να φυτέψει λουλούδια στο πρόσωπό της, για να κρυφτεί από την πραγματικότητα. Η νέα έκθεση «Schiaparelli: Fashion Becomes Art» (Σκιαπαρέλι: Η Μόδα γίνεται Τέχνη) στο Λονδίνο εξερευνά τις πολυάριθμες συνεργασίες της σχεδιάστριας με σουρεαλιστές αστέρες, από τον Νταλί έως τον Μαν Ρέι.
«Πριν από μένα», επέμενε κάποτε η Έλσα Σκιαπαρέλι, «όλα ήταν μαύρα ή μπλε ναυτικό ή γκρι ή καφέ ή μπεζ». Δεν έχει άδικο. Μια αντισυμβατική σχεδιάστρια, η Σκιαπαρέλι άφησε το στίγμα της στην υψηλή ραπτική του 20ού αιώνα, εισάγοντας σε αυτήν φαντασία, παιχνίδι και απρόβλεπτο. Το έργο της ήταν επαναστατικό, καθώς σάρωσε τους σκονισμένους τόνους της μόδας και τους αντικατέστησε με ηλεκτρικές αποχρώσεις.
Τον Μάρτιο του 2026, η Σκιαπαρέλι θα βρεθεί για πρώτη φορά στο επίκεντρο της προσοχής στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Μουσείο Βικτόρια και Άλμπερτ, με την έκθεση «Schiaparelli: Fashion Becomes Art» (Σκιαπαρέλι: Η Μόδα γίνεται Τέχνη). Η έκθεση θα συγκεντρώσει 200 αντικείμενα —από ρούχα και αξεσουάρ μέχρι γλυπτά και πίνακες ζωγραφικής— για να αποτυπώσει την ιστορία και την ευαισθησία της καινοτόμου σχεδιάστριας μόδας.
«Το V&A διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες συλλογές μόδας στον κόσμο, καθώς και την πιο σημαντική συλλογή ενδυμάτων Σκιαπαρέλι στη Βρετανία», δήλωσε ο διευθυντής του μουσείου Τρίστραμ Χαντ. «Η συνεργασία της Σκιαπαρέλι με καλλιτέχνες και με τον κόσμο του performance καθιστά το Maison και την ιδρύτριά του ιδανικό θέμα για μια θεαματική έκθεση στο V&A».
«Η Έλσα Σκιαπαρέλι, γνωστή ως η Βασίλισσα της Μόδας, ήταν η κορυφαία καινοτόμος στο σχεδιασμό ενδυμάτων κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Με έδρα το Παρίσι, φαινόταν να γνωρίζει τι ήθελαν οι γυναίκες πριν από οποιονδήποτε άλλο» λέει η συγγραφέας Μέριλ Σέκρεστ.
«Πραγματικά δεν χαμογελούσε ποτέ. Πραγματικά δεν έδειχνε ποτέ κατσουφιασμένη. Ήταν απαθής σαν κερί. Αλλά από κάτω κρύβονταν κάθε είδους συναισθηματικές ανάγκες»
Ωστόσο, το βιβλίο της συγγραφέως με τίτλο «Elsa Schiaparelli: A Biography», του 2014, ξεκινά με την συναισθηματικά στερημένη, μοναχική παιδική ηλικία της σχεδιάστριας σε ένα τεράστιο παλάτι στη Ρώμη.
«Αυτό που πρέπει να καταλάβει κανείς για εκείνη είναι ότι είχε μια πολύ, πολύ μη ελπιδοφόρα εικόνα» λέει η Σέκρεστ.
«Πραγματικά δεν χαμογελούσε ποτέ. Πραγματικά δεν έδειχνε ποτέ κατσουφιασμένη. Ήταν απαθής σαν κερί. Αλλά από κάτω κρύβονταν κάθε είδους συναισθηματικές ανάγκες. Ήταν πεινασμένη για αγάπη, στοργή και ενθάρρυνση. Και από κάτω από όλα αυτά κρύβεται μια τολμηρή προσωπικότητα, με τεράστια διανοητική ικανότητα και ένα υπέροχο, τρελό ταλέντο».
Μια τυχαία συνάντηση με τον ντανταϊστή Φράνσις Πικαμπιά και τη σύζυγό του κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην Αμερική το 1916 έφερε τη Σκιαπαρέλι κοντά στη σουρεαλιστική σκηνή του Παρισιού
Ο γάμος με τον χαρισματικό τσαρλατάνο
Πράγματι, ως παιδί, προσπάθησε να φυτέψει λουλούδια στο πρόσωπό της, για να κρυφτεί από την πραγματικότητα. Το βιβλίο της Σέκρεστ ακολουθεί τη «Schiap» (Σιάπ, όπως η ίδια αποκαλούσε τον εαυτό της αργότερα) μέσα από έναν καταστροφικό πρώιμο γάμο με τον Γουίλιαμ ντε Βεντ ντε Κέρλορ, έναν ειδικό στα παραφυσικά φαινόμενα, που ζούσε στο Λονδίνο.
Ο ντε Κέρλορ, που ήταν Ελβετός αλλά ισχυριζόταν ότι ήταν Πολωνός, ήταν ένας χαρισματικός τσαρλατάνος που παρίστανε τον κόμη και τον «ψυχικό ντετέκτιβ». Μέσα από αυτόν και τις γελοιότητες του, η Schiap τελειοποίησε την ικανότητα της να τραβάει την προσοχή και να προωθεί τον εαυτό της.
Σχέδια trompe l’oeil
Η Σκιαπαρέλι άνοιξε το πρώτο της ατελιέ στο Παρίσι το 1927. Εκεί, επινόησε σχέδια trompe l’oeil, πειραματικές υφές, εντυπωσιακά χρώματα και ζωντανά prints – μια πρωτοποριακή προσέγγιση που αψήφησε τους συντηρητικούς κώδικες της υψηλής ραπτικής.
Ήταν προκλητικά σχέδια που προήλθαν από την αφοσίωσή της στην προσωπική ελευθερία και την αυτοέκφραση, καθώς και από τους στενούς δεσμούς της με τον κύκλο των σουρεαλιστών.
Μια τυχαία συνάντηση με τον ντανταϊστή Φράνσις Πικαμπιά και τη σύζυγό του κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στην Αμερική το 1916 έφερε τη Σκιαπαρέλι κοντά στη σουρεαλιστική σκηνή του Παρισιού.
Το βιβλίο της Σέκρεστ ακολουθεί τη «Schiap» (Σιάπ, όπως η ίδια αποκαλούσε τον εαυτό της αργότερα) μέσα από έναν καταστροφικό πρώιμο γάμο με τον Γουίλιαμ ντε Βεντ ντε Κέρλορ, έναν ειδικό στα παραφυσικά φαινόμενα, που ζούσε στο Λονδίνο
Elsa Schiaparelli, Μια βιογραφία της Meryle Secrest
«Αισθανόσουν ότι σε υποστηρίζουν και σε καταλαβαίνουν»
Δεν άργησε να ενσωματώσει την εμπειρία αυτή στη δουλειά της. Καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930, το ατελιέ της παρήγαγε συνεργατικά κομμάτια, όπως ένα βραδινό παλτό κεντημένο με μια οπτική ψευδαίσθηση από τον Ζαν Κοκτώ, ένα γούνινο βραχιόλι που επινοήθηκε από τη Μερέτ Οπενχάιμ, σπειροειδή γυαλιά σχεδιασμένα από τον Μαν Ρέι και, σε συνεργασία με τον Σαλβαδόρ Νταλί, μια σειρά αντικειμένων, από το εμβληματικό Shoe Hat έως το Lobster Dress.
«Η συνεργασία με καλλιτέχνες όπως ο Μπεμπέ Μπεράρ, ο Ζαν Κοκτώ, ο Σαλβαντόρ Νταλί, ο Μαρσέλ Βέρτες, ο Κέες φαν Ντόνγκεν και με φωτογράφους όπως ο Τζορτζ Χόινινγκεν-Χουένε, ο Χορστ Π. Χορστ, ο Σεσίλ Μπίτον και ο Μαν Ρέι έδινε μια αίσθηση ευφορίας» ανέφερε κάποτε η Σκιαπαρέλι.
«Αισθανόσουν ότι σε υποστηρίζουν και σε καταλαβαίνουν πέρα από την ωμή και βαρετή πραγματικότητα του να φτιάχνεις απλώς ένα φόρεμα για να το πουλήσεις».
«Η Σκιαπαρέλι και ο Νταλί λατρεύονταν αμοιβαία, επειδή και οι δύο ήταν τολμηροί και ριψοκίνδυνοι» εξηγεί η Σέκρεστ. «Και το θέμα του Νταλί με τον αστακό… επαναλαμβάνεται συνεχώς στον συμβολισμό του. Έχει πολλά σύμβολα, αλλά ο αστακός έχει, υποθέτω, ένα κάπως σεξουαλικό θέμα. Και σε κάποιο σημείο, και οι δύο, αυτός και η Έλσα, σκέφτηκαν την ιδέα ότι ο αστακός θα έπρεπε να γίνει ένα φόρεμα».
Ήταν η πρώτη που σχεδίασε ενσωματωμένο σουτιέν για μαγιό, που συνδύασε σακάκια με βραδινά φορέματα, και αγαπούσε τα κεντήματα, τα φτερά, τις πούλιες και τα ιδιόμορφα κουμπιά.
Στην ακμή της, επισκίασε τη μεγάλη της αντίπαλο, την Κοκό Σανέλ, και η μπουτίκ της στο 21 Place Vendome στο Παρίσι — με το άγαλμα του Ναπολέοντα έξω από το παράθυρο — ήταν το απόλυτο μέρος της γοητείας.
Ήταν εξαιρετικά ανθεκτική. «Δεν δεχόταν το όχι ως απάντηση» λέει η Σέκρεστ . «Οι Γάλλοι έχουν μια λέξη για αυτό. Ήταν πολύ debrouillard»
«Σχεδόν θεϊκή έμπνευση»
Η ραγδαία άνοδός της κορυφώθηκε όταν ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έπληξε την Ευρώπη και στη συνέχεια εξασθένησε, μέχρι που τελικά έκλεισε το ατελιέ της το 1954. Ωστόσο, στη δεκαετία του 1930, έντυσε όλες τις κορυφαίες σταρ του κινηματογράφου, από τη Γκρέτα Γκάρμπο, την Κάθριν Χέμπορν και τη Μέι Γουέστ, μέχρι μέλη βασιλικών οικογενειών, με πιο γνωστή την Δούκισσα του Ουίνδσορ, Γουόλις Σίμπσον.
Ένας κριτικός είπε ότι η Σκιαπαρέλι «επέτρεψε τη δημιουργία ρούχων από καθαρή, αμείωτη, σχεδόν θεϊκή έμπνευση».
Ήταν η πρώτη που χρησιμοποίησε ρεγιόν, Lurex, παχιά βελούδα, διαφανή αδιάβροχα, φορέματα με περιτύλιξη, φιόγκους trompe l’oeil — και σίγουρα ακολούθησε τη δική της συμβουλή «Τόλμησε να είσαι διαφορετική». Ονόμασε μια ροζ απόχρωση που της άρεσε «Shocking Pink» (Σοκαριστικό Ροζ).
Πίσω στα δύσκολα χρόνια της Σκιαπαρέλι
Η Σέκρεστ σκιαγραφεί το πορτρέτο μιας ανύπαντρης μητέρας με ένα άρρωστο παιδί (η κόρη της, Γκόγκο (Gogo), προσβλήθηκε από πολιομυελίτιδα όταν ήταν βρέφος, αφότου ο σύζυγός της την εγκατέλειψε) και μιας μοδίστρας που, στα πρώτα της βήματα, κοιμόταν σε μια σοφίτα-εκθεσιακό χώρο, ανάμεσα σε σκουπίδια κι αρουραίους.
Αλλά ήταν εξαιρετικά ανθεκτική. «Δεν δεχόταν το όχι ως απάντηση» λέει η Σέκρεστ . «Οι Γάλλοι έχουν μια λέξη για αυτό. Ήταν πολύ debrouillard».
Οι μετακινήσεις της Σκιαπαρέλι εντός και εκτός Γαλλίας κατά τα δύο πρώτα χρόνια του πολέμου προκάλεσαν υποψίες. Όταν έφυγε από τη Γαλλία για την Αμερική το 1942, οι βρετανική, γαλλική, γερμανική και αμερικανική κυβέρνηση θεωρούσαν πλέον προφανές ότι ήταν κατάσκοπος του καθεστώτος του Βισύ.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της στις ΗΠΑ, το FBI την παρακολουθούσε στενά για τέσσερα χρόνια και διατηρούσε φάκελο για την υπόθεσή της.
«Ο πόλεμος είναι τρομακτικός για κάθε σχεδιαστή μόδας στο Παρίσι» λέει η Σέκρεστ. «Επειδή εξελίχθηκε τόσο γρήγορα, επειδή η Γαλλία έπεσε τόσο γρήγορα. Οι άνθρωποι δεν πρόλαβαν να πάρουν ανάσα. Ήθελαν να διατηρήσουν τις επιχειρήσεις τους. Ήθελαν να διατηρήσουν τα σπίτια τους, αλλά οι Γερμανοί είχαν εισβάλει στο Παρίσι. Τι θα κάνουν; Και, φυσικά, η Έλσα, ούσα η Έλσα, ήθελε να τα έχει όλα. Ήθελε το σαλόνι της να μείνει όπως ήταν. Δεν ήθελε κανείς να αγγίξει το σπίτι της. ‘Ήθελε να μπορεί να πηγαινοέρχεται μεταξύ Νέας Υόρκης και Παρισιού. Και κατάφερε να μπαινοβγαίνει στην κατεχόμενη Γαλλία».
Η Σκιαπαρέλι επέστρεψε στη Γαλλία μετά τον πόλεμο το 1946, χωρίς να έχει απαλλαγεί εντελώς από το στίγμα της συνεργασίας. Και οι πελάτισσές της είχαν προχωρήσει. Οι γυναίκες ήθελαν ρομαντισμό, όχι μοντέρνα μόδα.
Ήθελαν τις στενές μέσες και τις φαρδιές φούστες του πιο απαλού «New Look» του Christian Dior. Το 1954, η επιχείρησή της έκλεισε, καθώς οι τράπεζες δεν της έδιναν πλέον δάνεια. Το 1969, δώρισε μια συλλογή από τα ρούχα της στο Μουσείο Τέχνης της Φιλαδέλφειας, όπου η Σέκρεστ έκανε μέρος της έρευνάς της.
«Είναι περίεργο» σχολιάζει η Σέκρεστ. «Δε νομίζω ότι ήταν ποτέ ευτυχισμένη, ξέρετε. Και νομίζω ότι, σε μεγάλο βαθμό, υποτίμησε τον εαυτό της. Υποτίμησε την επιρροή της. Άλλωστε, γιατί μιλάμε ακόμα για την Έλσα Σκιαπαρέλι; Επειδή έκανε πράγματα που κανείς άλλος δεν έκανε ποτέ… Είναι μια από τις μεγάλες!».
Τα θεατρικά σχέδια της Σκιαπαρέλι έκαναν επίσης το έργο της ιδανικό για κινηματογραφικές και θεατρικές παραγωγές. Είναι γνωστό ότι σχεδίασε τα κοστούμια της Μέι Γουέστ για την ταινία Every Day’s a Holiday του 1937, προσαρμόζοντάς τα σε ένα μανεκέν που είχε σμιλευτεί σύμφωνα με τις αναλογίες της σταρ.
Το μοντέλο ενέπνευσε το μπουκάλι για το άρωμα Shocking της Σκιαπαρέλι, που σχεδιάστηκε σε συνεργασία με τη Αργεντινο-Ιταλίδα σουρεαλίστρια ζωγράφο, Λέονορ Φινί.
Αυτές οι δημιουργικές συνεργασίες βρίσκονται, φυσικά, στο επίκεντρο της έκθεσης «Fashion Becomes Art». Θα εκτίθενται, επίσης, μερικά από τα εκθέματα του V&A, όπως τα φορέματα Skeleton και Tears της Σκιαπαρέλι και το Shoe Hat, όλα δημιουργημένα σε συνεργασία με τον Νταλί.
Μαζί τους θα εκτίθενται έργα τέχνης από καλλιτέχνες όπως ο Πάμπλο Πικάσο, ο Ζαν Κοκτώ και ο Μαν Ρέι, τα οποία βοηθούν στην απεικόνιση του δημιουργικού περιβάλλοντος της σχεδιάστριας. Το μουσείο υπόσχεται επίσης να παρουσιάσει έρευνα που ρίχνει νέο φως σε αυτές τις συνεργασίες.
Μετά το θάνατο της σχεδιάστριας το 1973 και μετά από δεκαετίες αναταραχών, το νέο House of Schiaparelli ιδρύθηκε το 2014. Ο γεννημένος στο Τέξας σχεδιαστής Ντάνιελ Ρόουζμπερι ανέλαβε τη θέση του δημιουργικού διευθυντή το 2019, γινόμενος ο πρώτος Αμερικανός που ηγείται ενός γαλλικού οίκου υψηλής ραπτικής.
Έχει επιδιώξει να δημιουργήσει μια νέα φωνή για τον οίκο, διατηρώντας παράλληλα την σουρεαλιστική κληρονομιά του.
«Όσο περισσότερο ανατρέχω στο έργο της και το χρησιμοποιώ ως αφετηρία, τόσο καλύτερο γίνεται το δικό μου έργο» έχει πει για τη Σκιαπαρέλι. «Η κληρονομιά της μοιάζει με μια άγνωστη ιστορία».
Η έκθεση θα αποτίσει φόρο τιμής στο έργο του Ρόουζμπερι, παρουσιάζοντας κομμάτια όπως το επιχρυσωμένο κολιέ με πνευμόνια από ορείχαλκο από τη συλλογή Φθινόπωρο/Χειμώνας 2021, το οποίο φόρεσε η Μπέλα Χαντίντ στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών με τεράστια επιτυχία.
Αυτά τα σχέδια, σύμφωνα με τη CEO του οίκου Ντελφίν Μπελίνι, «τιμούν και ανανεώνουν το όραμα της Σκιαπαρέλι για έναν νέο αιώνα».
«Η ατρόμητη φαντασία και το ριζοσπαστικό όραμα της Σκιαπαρέλι επαναπροσδιόρισαν τα όρια μεταξύ μόδας και τέχνης» πρόσθεσε. «Αυτή η έκθεση γιορτάζει τη διαχρονική επιρροή της μέσω εμβληματικών συνεργασιών με μεγάλους δημιουργούς του 20ού αιώνα και μιας πρωτοποριακής σύνθεσης δημιουργικότητας και εμπορίου».
Υποψήφιο για 8 Όσκαρ είναι το ρομαντικό δράμα της Κλόι Ζάο, με τίτλο Άμνετ που κλέβει τις εντυπώσεις στις σκοτεινές αίθουσες. Αυτές είναι οι νέες ταινίες της εβδομάδας.
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Σάββατο 24.01.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/01/john-hernandez-i1TgEOhyH48-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442
