Πολλοί έχουν συναντηθεί πολλές φορές με ανθρώπους για έναν καφέ ή ένα ποτό, αλλά αυτό δεν οδηγεί σε κάποια φιλική σύνδεση. Κάποιοι έχουν την εντύπωση ότι υπήρχαν περίοδοι στη ζωή τους που έκαναν φιλίες ευκολότερα. Έτσι, πολλοί απογοητεύονται, νομίζοντας ότι κάτι τρέχει με τους ίδιους, «δεν το έχουν πια». Είναι όμως πάντα έτσι;

«Όταν οι άνθρωποι διαπιστώνουν ότι δυσκολεύονται να κάνουν νέους φίλους, συχνά κατηγορούν τη δική τους αδεξιότητα — κάποια προσωπική τους ανεπάρκεια» αναφέρει η Αμερικανίδα κοινωνιολόγος Τζάνις Μακκέιμπ στους New York Times.

Έχοντας πάρει συνέντευξη σε περισσότερα από 150 άτομα για τη φιλία και μετά από χρόνια μελέτης της φιλίας, η Μακκέιμπ διαπίστωσε ότι η ικανότητα των ανθρώπων να δημιουργούν νέες φιλίες δεν εμφανίζεται και εξαφανίζεται τυχαία, αλλά αντανακλά εν πολλοίς τη δύναμη αυτού που αποκαλεί «αγορά φιλίας» στην οποία βρίσκονται.

«Σε μια ακμάζουσα αγορά φιλίας, η πλειονότητα των ανθρώπων σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον ενδιαφέρεται να «αγοράσει» ή να «πουλήσει» φιλία» λέει.

Η ίδια εξηγεί πως υπάρχουν στη ζωή μας πολλές «αγορές φιλίας» στις οποίες βρεθήκαμε.

Για παράδειγμα, μαθητές γυμνασίου που συγχωνεύονται σε ένα νέο λύκειο ή πρωτοετείς φοιτητές που φτάνουν στο πανεπιστήμιο. Είναι μια ευνοϊκή αγορά φιλίας που οι νέες συνδέσεις αφθονούν.

Ωστόσο, «περνάμε μεγάλο μέρος της ζωής μας σε πιο αδύναμες αγορές φιλίας, όπου οι άνθρωποι είναι ανοιχτοί στη συζήτηση, αλλά όχι στη σύνδεση» λέει η Αμερικανίδα. Δεν είναι το ίδιο όταν ένας γονέας πηγαίνει σε μια συνάντηση συλλόγου γονέων και κηδεμόνων, που ναι μεν εκεί οι άλλοι είναι ευγενικοί, αλλά κρατούν αποστάσεις.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι όταν μετακομίζει κάποιος σε μια άλλη πόλη, αλλά αν προσπαθήσει συνειδητά για να κάνει νέες φιλίες δεν υπάρχει ανταπόκριση: οι άλλοι έχουν ήδη πλήρως διαμορφωμένες παρέες.

Κοινές ταυτότητες, νέες φιλίες

Μπορεί στην ενήλικη ζωή, οι ανοιχτές αγορές φιλίας να γίνονται πιο δύσκολο να βρεθούν, αλλά η Μακκέιμπ πιστεύει ότι το κλειδί για να εντοπιστούν νέες φιλίες είναι μια μεταβαλλόμενη αίσθηση του εαυτού. Τι εννοεί όμως;

«Ορίζουμε τον εαυτό μας μέσα από τις σχέσεις μας με τους φίλους. Αυτές οι συνδέσεις μας βοηθούν να διαμορφώσουμε τον επιθυμητό μας εαυτό — το ποιοι είμαστε και ποιοι γινόμαστε» σημειώνει.

Έτσι εξηγεί πως το κλειδί δεν είναι απλώς να ξεκινήσει κανείς μια δραστηριότητα ή να γραφτεί σε έναν σύλλογο για να γνωρίσει νέους ανθρώπους, αλλά να ενταχθεί σε κάτι που συνδέεται με μια νέα αίσθηση του εαυτού ή με μια ταυτότητα που θέλει να εμβαθύνει.

Οι έγκυες γυναίκες, για παράδειγμα, αναζητούν φιλίες σε μαθήματα προετοιμασίας τοκετού, όχι μόνο για να βρουν ανθρώπους που κατανοούν την εμπειρία τους, αλλά και για να επιβεβαιώσουν τη νέα, αναδυόμενη ταυτότητά τους ως μητέρες.

Οι σταθμοί ζωής κάνουν τις αγορές φιλίας ευκολότερες να εντοπιστούν, αλλά αγορές υπάρχουν για κάθε λογής ταυτότητες, μεγάλες και μικρές.

Μια γυναίκα μπορεί να αρχίσει να βλέπει τον εαυτό της σαν γνώστρια του καφέ, μπορεί να μπει σε μια λέσχη καφέ. Κάποιοι που είναι ομοφυλόφιλοι  βρίσκουν δυνατές φιλίες σε μια λέσχη ΛΟΑΤΚΙ, καθώς νιώθουν ότι η κουήρ ταυτότητά τους γίνεται κεντρικό στοιχείο του ποιοί είναι. Μια γυναίκα είπε στην Μακκέιμπ ότι δεν ήταν θρησκευόμενη μεγαλώνοντας, αλλά καθώς άρχισε να εξερευνά τον χριστιανισμό, εντάχθηκε σε μια ομάδα μελέτης της Βίβλου και είπε ότι με τους φίλους που έκανε εκεί ήταν ο πιο «ανεβασμένη» και «χαρούμενη».

«Οι φίλοι που συνδέονται με αναδυόμενες ταυτότητες αναδεικνύουν νέες πλευρές μας. Νιώθουμε συχνά κοντά σε ανθρώπους των οποίων οι ταυτότητες αλλάζουν ταυτόχρονα με τις δικές μας» λέει η κοινωνιολόγος.

«Δούλεψα σε ένα γραφείο για πέντε χρόνια με μια συνάδελφο που δεν γνώριζα καλά, μέχρι που μείναμε και οι δύο έγκυες ταυτόχρονα — και οι δύο πρωτάρες μητέρες με την ίδια ημερομηνία τοκετού. Καταλήξαμε να κάνουμε βόλτες, να τρώμε μαζί και να γνωριζόμαστε, μιλώντας για τον ενθουσιασμό και τις ανησυχίες μας σχετικά με το πώς θα άλλαζαν οι ζωές μας. Καθώς οι ταυτότητές μας μετατοπίζονταν, μετατοπίζονταν και οι φιλίες μας» λέει η Μακκέιμπ.

Ακόμη και η αποδοχή λιγότερο ευνοϊκών ταυτοτήτων ανοίγει νέες αγορές. Για παράδειγμα, πολλοί γονείς μετά από χωρισμό έχουν γίνει  αποδεκτοί σε μια παρέα. Ακόμα και αν ξαναπαντρευτούν ή δεσμευτούν οι φιλίες εκείνες μπορεί να μείνουν εσαεί.

Δεν είναι συναλλακτικές

Η Μακκέιμπ ξεκαθαρίζει πως το να γνωρίζουμε τις «αγορές φιλίας» δεν σημαίνει ότι οι φιλίες είναι συναλλακτικές.

«Οι φιλίες δεν είναι εμπορεύματα ούτε αναλώσιμες. Όμως δεν είναι και πάντα άμεσα διαθέσιμες. Όλοι χρειάζεται να φροντίζουμε να τις αναζητούμε, μεγιστοποιώντας την πιθανότητα σύνδεσης μέσα στις πολυάσχολες ζωές μας, που συχνά μας κάνουν να νιώθουμε απομονωμένοι».

Προτείνω μια πρωτοχρονιάτικη απόφαση: να κάνουμε τη δουλειά για να βρούμε νέες αγορές φιλίας το 2026, αντί να περιμένουμε παθητικά να μας βρουν οι νέες συνδέσεις. Ακόμη κι όσοι έχουν ενεργή κοινωνική ζωή και υγιείς φιλίες ωφελούνται από νέες σχέσεις που επιβεβαιώνουν το ποιοι είναι. Έχει αποδειχθεί ότι αυτές οι συνδέσεις μας φέρνουν χαρά, ικανοποιούν τη βασική μας ανάγκη για επαφή και μας βοηθούν να ζούμε πιο υγιείς και μακρύτερες ζωές.

Έτσι, η ίδια συμβουλεύει την επόμενη φορά που το να κάνει κανείς νέους φίλους του φαίνεται δύσκολο, να θυμηθεί τον δομικό ρόλο των αγορών φιλίας αντί να κατηγορείς τον εαυτό του. «Αν παρακολουθήσεις ένα μάθημα όχι μόνο για να μάθεις μια νέα δεξιότητα αλλά και για να εμβαθύνεις σε μια πλευρά του εαυτού σου, ίσως βρεις τους ανθρώπους σου».

Ειδήσεις Σήμερα: