How to Save a Dead Friend – Ένας συγκινητικός ρωσικός ύμνος για την καταδικασμένη νεολαία

Σε ηλικία 16 ετών, το 2005, η Marusya Syroechkovskaya ήταν ήδη σίγουρη ότι θα πέθαινε νέα. «Όλοι ξέρουν ότι η Ρωσία είναι για τους καταθλιπτικούς», έλεγε, καθώς έβλεπε τον κύκλο των εφηβικών φίλων της να υποκύπτει, ο ένας μετά τον άλλο, σε έναν τρομερό κύκλο εθισμού στα ναρκωτικά και αυτοκτονικής απόγνωσης.

Ο εφηβικός της κόσμος άλλαξε, ωστόσο, όταν γνώρισε τη δίδυμη φλόγα της στο πρόσωπο του Kimi Morev, ένα ξανθό αγόρι με ευαίσθητα χαρακτηριστικά που κρύβουν βαθιές θλίψεις.

Αποτελούμενο από προσωπικό υλικό που τραβήχτηκε σε διάστημα μιας δεκαετίας, το συγκινητικό ντοκιμαντέρ της Syroechkovskaya είναι ταυτόχρονα ύμνος σε μια ταραγμένη ψυχή και πορτρέτο μιας χαμένης γενιάς.

Κάποιος που κάνει τα πάντα για να εξαφανιστεί

Μια αίσθηση αναπόφευκτης τελειότητας διαπερνά κάθε καρέ της ταινίας, η οποία ξεκινά με την κηδεία του Morev το 2016. Ταυτόχρονα, η Syroechkovskaya ισορροπεί υπέροχα ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως.

«Ο Kimi απεβίωσε το βράδυ της 4ης Νοεμβρίου 2016. Δεν ήταν μόνο ο εραστής και σύζυγός μου, ήταν επίσης ο καλύτερός μου φίλος, η ονειρική μου αδελφή ψυχή. Αλλά παραιτούνταν – από το μέλλον του, τα όνειρά του, την εμφάνισή του ακόμη και… Βυθιζόταν όλο και περισσότερο στην αυτοκαταστροφή, και ήταν δύσκολο για μένα να βλέπω πώς ο άνθρωπος που αγαπώ τόσο πολύ καταστρέφει τον εαυτό του. Δεν δεχόταν καμία βοήθεια από κανέναν, ήταν αδύνατο να τον προσεγγίσω και το μόνο που μπορούσα να κάνω ήταν να είμαι μαζί του» εξηγεί η Marusya Syroechkovskaya.

«Πώς μπορείς να κρατήσεις κάποιον που κάνει τα πάντα για να εξαφανιστεί; Ήθελα να είμαι εκεί γι’ αυτόν, αλλά η όλη κατάσταση πλήγωσε πολύ και εμένα. Τότε η φωτογραφική μου μηχανή μου παρείχε την απόσταση που χρειαζόμουν, κάνοντας τα πάντα να μην φαίνονται πραγματικά» συνεχίζει η σκηνοθέτιδα.

Δείτε το τρέιλερ του How to Save a Dead Friend

«Τα ποιήματά είναι ό,τι έχει απομείνει από αυτόν»

«Ίσως η κινηματογράφηση έγινε για μένα το ίδιο με τα ναρκωτικά για τον Kimi – μια διαφυγή από την πραγματικότητα, από όλα όσα δεν πήγαν καλά για εμάς. Αυτή η εμπειρία με έκανε να σκεφτώ τη φύση του κινηματογράφου ως μέσου που αποτυπώνει τον χρόνο και κρατά τα πάντα και όλους σε έναν συλλογικό χώρο» λέει η Syroechkovskaya.

«Μου θύμισε ότι παρακολουθούσα παλιό υλικό από τα ειδησεογραφικά φιλμ του πολέμου και συνειδητοποιούσα ότι παρόλο που αυτοί οι άνθρωποι πέθαναν πριν από πολύ καιρό, με κάποιο τρόπο είναι ακόμα εδώ, ζωντανοί στο υλικό. Ήταν ίσως ο τρόπος να σωθεί ο Kimi; Ή μήπως θα μπορούσα να τον σώσω αν με κάποιο τρόπο γινόταν μουσική; Ίσως η σάρωση του σώματος του Kimi με την εφαρμογή ηχοποίησης VOSIS και η μετατροπή του σε μουσική είναι επίσης ένας τρόπος να τον κρατήσω και να τον αφήσω να μείνει για όσο το δυνατόν περισσότερο. Στο τέλος, η μουσική και τα ποιήματά του είναι ό,τι έχει απομείνει από αυτόν».

«Τότε που το διαδίκτυο δεν ελεγχόταν ακόμα από εταιρείες»

Ο τρυφερός δεσμός της με τον Morev λάμπει στις θολές εικόνες της βιντεοκάμερας, οι οποίες αποτυπώνουν την ενέργεια των παρέες μεταξύ φίλων, καθώς και την καθαρή άνεση του να είσαι απλώς μαζί.

Μια ιδιαίτερα καταλυτική σκηνή δείχνει τον πανηγυρικό εορτασμό που ακολούθησε την πρόοδο της Ρωσίας στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2008. Ροές παιδιών ξεχύνονται στους δρόμους καθώς τους ενώνει, ίσως για πρώτη φορά, η αίσθηση του πατριωτισμού και της σύνδεσης.

«Ήθελα επίσης να σώσω τον χρόνο, τον χώρο και τα πράγματα που διαμόρφωσαν εμένα και την Kimi καθώς μεγαλώναμε, και το How to Save a Dead Friend είναι επίσης ένας φόρος τιμής στις ταινίες του Gregg Araki και του Harmony Korine, στα έργα τέχνης του David LaChapelle, σε πολλή και πληθωρική μουσική: από το post-punk και το grunge μέχρι το emo και το witch house, στις μεταβάσεις του Windows Movie Maker, στην πρώιμη αισθητική του διαδικτύου και στα διαδικτυακά φόρουμ – τότε που το διαδίκτυο δεν ελεγχόταν ακόμα από εταιρείες και δεν λογοκρίνονταν από την κυβέρνηση, τότε που ήταν ένα μέρος όπου μπορούσες να εκφραστείς ελεύθερα και να βρεις το ανήκειν, απασχολώντας το dial-up σου για ώρες» λέει η Syroechkovskaya.

«Όταν χάνεις κάποιον κοντινό σου άνθρωπο – κάποιον που σε ήξερε καλά – ένα μέρος της ιστορίας σου εξαφανίζεται μαζί του»

«Πριν γίνουν ψηφιακή σκόνη»

«Πώς βρίσκεις μια γλώσσα για την ταινία που καλύπτει 12 χρόνια και δεν προοριζόταν να γίνει ταινία όσο γυριζόταν; Η ιδέα ήταν να δώσουμε μια αίσθηση του πώς ήταν να μεγαλώνεις στη δεκαετία του 2000, να βουτήξεις σε ηλιόλουστες καλοκαιρινές μέρες και σε καλειδοσκόπιο μορφών, παλλόμενων οπτικών και ήχων που έρχονται από όλες τις κατευθύνσεις» συνεχίζει η σκηνθέτιδα.

«Καθώς περνάει ο καιρός, καθώς βλέπουμε μια αλυσίδα παρόμοιων πρωτοχρονιάτικων ομιλιών από προέδρους, οι χειμωνιάτικες σκοτεινές μέρες παίρνουν σάρκα και οστά, απομονώνοντας τους ανθρώπους μεταξύ τους στα διαμερίσματά τους. Ο άμεσος εξωτερικός μας κόσμος, που κάποτε ήταν τόσο δελεαστικός, τώρα γίνεται όλο και πιο βίαιος, με λιγότερη μουσική και λιγότερους φίλους γύρω μας. Τα χρώματα γίνονται σίγαση, λιγότερο κορεσμένα- η αποκοπή γίνεται μακρύτερη. Και ο Kimi χάνεται μέσα στο σκοτάδι.

»Όταν χάνεις κάποιον κοντινό σου άνθρωπο – κάποιον που σε ήξερε καλά – ένα μέρος της ιστορίας σου εξαφανίζεται μαζί του. Το μόνο που μένει να κάνεις είναι να μαζέψεις τις εναπομείνασες αναμνήσεις πριν γίνουν ψηφιακή σκόνη» καταλήγει η σκηνοθέτις.

Ρώσοι αξιωματούχοι απέναντι σε τρυφερά βλέμματα

Τέτοιες στιγμές χαράς είναι επίσης εύθραυστες. Ακόμη και εν μέσω ενός εορταστικού δείπνου, η κάμερα της Syroechkovskaya περιπλανιέται συχνά προς την τηλεόραση, όπου παίζονται σε επανάληψη διδακτικές ομιλίες Ρώσων αξιωματούχων.

Η άκαμπτη αισθητική αυτών των δελτίων ειδήσεων αντισταθμίζεται έξοχα από την παιχνιδιάρικη χρήση από τη Syroechkovskaya του desktop interface του πρώιμου διαδικτύου και ακόμη και των αστείων εικόνων αρχείου για να αντιμετωπίσει δύσκολα θέματα όπως ο αυτοτραυματισμός και η κατάχρηση ουσιών.

Ο Morev και το εξαιρετικό πνεύμα του αθανατίζονται σε αυτά τα γλυκόπικρα στιγμιότυπα ευφορίας και βασανισμού, και ζουν μέσα στο τρυφερό βλέμμα της Syroechkovskaya.

*Το How to Save a Dead Friend προβάλλεται στο True Story από τις 13 Σεπτεμβρίου.

*Με στοιχεία από theguardian.com και europeanfilmawards.eu| Αρχική Φωτό: europeanfilmawards.eu