Ένα προσκλητήριο γάμου διηγείται… ιστορίες από τις αλησμόνητες πατρίδες
Μια ιστορία αναγκαστικού εκτοπισμού, που ξεκίνησε από το Τόκατ της Μαύρης Θάλασσας και κατέληξε στη Γουμένισσα.
Ένα χειρόγραφο προσκλητήριο γάμου γραμμένο σε μια παράξενη γλώσσα, που δεν μπορεί να τη διαβάσει κάποιος που ξέρει τουρκικά, αλλά ούτε μπορεί να καταλάβει το περιεχόμενό του κάποιος που μπορεί να διαβάσει ελληνικά, έρχεται να αφηγηθεί την αρχή μιας ιστορίας από το μακρινό 1912.
Μια ιστορία αναγκαστικού εκτοπισμού, που ξεκίνησε από το Τόκατ της Μαύρης Θάλασσας και κατέληξε στη Γουμένισσα.
«Δαρησή δοβλέτ χανενίζε
Μάχι χαλιν 22 ινξή Κυριακή κιουνού κεριμεμ Χαρικλιανην μαχτουμουνιζ Ιακωρος ιλε ακτη ιζτιβατζελί κηληναντζαγηνταν γεβμη μεζκουρουν σαάτ 7 σαατλεριντε ταβετλιλερινηζ ιλε περαπερ πεντε χανεγε τεσφιφινηζ μουστερ ζατηρ
Νανας Μηχτζη ογλου
Τοκατ 20 Ιανουάρ 1912»
Δηλαδή…
«Και στα δικά σας
Την Κυριακή 22 του τρέχοντος μηνός θα τελεστεί ο γάμος της κόρης μου Χαρίκλειας με τον γιο σας Ιάκωβο και θα ήταν τιμή μας να παρευρεθείτε με τους προσκεκλημένους σας στο σπίτι μας στις 7 το απόγευμα.
Νανάς Μουχτζόγλου
Τοκάτ, 20 Ιανουαρίου 1912»
Γραμμένο στα καραμανλίδικα, δηλαδή στα τουρκικά με ελληνικούς χαρακτήρες, αυτό το προσκλητήριο αποτελεί ένα από τα εκθέματα που παρουσιάζονται στην έκθεση «1923-2023: Ιστορίες αναγκαστικού εκτοπισμού», η οποία φιλοξενείται μέχρι το τέλος του Ιουνίου στη theBasketGallery.
Το προσκλητήριο του γάμου
Η Δέσποινα Λαζάρου από τη Γουμένισσα αναφερόμενη στο προσκλητήριο και σε όσα συνέβησαν 11 χρόνια μετά από εκείνο το γάμο, αφηγείται στο ΑΠΕ ΜΠΕ:
«Αυτό είναι το προσκλητήριο γάμου του προπάππου μου, Ιάκωβου Λαζάρου, και της προγιαγιάς μου, Χαρικλείας Λαζάρου, το γένος Μουχτζόγλου, από την Τοκάτη Τουρκίας (σημερινό Τοκάτ). Παντρεύτηκαν στις 20 Ιανουαρίου 1912. Το προσκλητήριο είναι ιδιόχειρα γραμμένο στα καραμανλίδικα, δηλαδή, γραμμένο στα τουρκικά με ελληνικούς χαρακτήρες. Το σπίτι τους στην Τοκάτη ήταν στη συνοικία Σουατζεδίν ή Ρουμ μαχαλεσί (συνοικία των Ρωμιών). Το Νοέμβριο του 1923 έφυγαν από την Τοκάτη για την Αμισό/Σαμσούντα (Samsun). Στον δρόμο καταληστεύτηκαν και κινδύνευσε η ζωή τους. Στην Αμισό έμειναν αρκετούς μήνες στην αρμένικη συνοικία. Στις 9 Μαρτίου 1924, υπογράφτηκε η δήλωση εκκαθάρισης στην Αμισό. Το καλοκαίρι του 1924, δεκαπέντε οικογένειες από την Τοκάτη ήρθαν στη Γουμένισσα, Κιλκίς, και αργότερα εγκαταστάθηκαν στον οικισμό παράγκες. Μεταξύ αυτών και η δικιά μας οικογένεια. Άλλες οικογένειες από την Τοκάτη εγκαταστάθηκαν στην Νεάπολη Θεσσαλονίκης και στην Ανατολή Ιωαννίνων».
Η έκθεση, στην οποία εκτίθεται το προσκλητήριο περιλαμβάνει φωτογραφίες με αντικείμενα ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εκτοπιστούν με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, θα λειτουργήσει έως τις 30 Ιουνίου 2024 (Ώρες λειτουργίας:Τρίτη & Πέμπτη | 17:00-20:30,Σάββατο & Κυριακή | 11:00-15:00).
Στο ενημερωτικό κείμενο της γκαλερί αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Κατά το δεύτερο έτος της λειτουργίας της, η “theBasketGallery” οργανώνει δύο εκθέσεις που εστιάζουν σε περιστατικά αναγκαστικού εκτοπισμού από το παρόν και το παρελθόν. Σε όλο τον κόσμο, όλο και περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν την εμπειρία του ξεριζωμού. Οι αιτίες που οδηγούν στον εκτοπισμό των ανθρώπων είναι άρρηκτα δεμένες με συστηματικές καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Το έτος 2023 φέρνει την 100ή επέτειο από την υπογραφή της Συνθήκης της Λοζάνης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και την έναρξη μιας από τις μεγαλύτερες ανταλλαγές πληθυσμών ανάμεσα σε δύο χώρες. Ταυτόχρονα, το 2023 είναι η χρονιά, όπου σημειώθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός προσφύγων και εσωτερικά εκτοπισμένων πληθυσμών παγκοσμίως, από το 1945. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο η έκθεση της δεύτερης περιόδου μας ασχολείται με δύο σχετικά θέματα:
– την εμπειρία του εκτοπισμού στην άλλη πλευρά του Αιγαίου, αυτούς που έφυγαν από την Ελλάδα και πήγαν στην Τουρκία. Τους Άλλους. Οι ομοιότητες στο βίωμα, το Δικό Τους και το Δικό Μας είναι προφανείς: και
– τον εκτοπισμό τη σήμερον ημέρα, πρόσφυγες και εσωτερικά εκτοπισμένα άτομα που εξαναγκάζονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους κάτω από ακραίες συνθήκες είτε αυτές είναι ο πόλεμος είτε οι φυσικές καταστροφές».
- Η Τεχεράνη καταγγέλλει επίθεση σε μονάδα αφαλάτωσης – Άφησε 10.000 Ιρανούς χωρίς νερό
- Εκρήξεις στο Κίεβο από μεγάλη ρωσική επίθεση
- Δέκα πτώματα βρέθηκαν στο Μεξικό, πέντε εκ των οποίων κρέμονταν μαζί από γέφυρα με ένα μήνυμα
- «Τίτλοι τέλους» από τον Άντι Μπέρναμ στην ψηφιακή ταυτότητα που προωθούσε ο Κιρ Στάρμερ
- Δείτε την απονομή των χάλκινων μεταλλίων στην Αγγλία (vid)
- Το Ισραήλ σκότωσε πενταμελή οικογένεια στη Γάζα – Ένα παιδί έλειπε την ώρα της επίθεσης – Δέκα νεκροί συνολικά
- Αποδοκιμασίες επειδή ο Μπέλιγχαμ έδωσε το πέναλτι στον Σάκα για να κάνει χατ τρικ (vid)
- Πώς οι ΗΠΑ ενίσχυσαν την ήπια ισχύ τους με το Μουντιάλ
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 19.07.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/07/ken-cheung-taUfUHLylIo-unsplash-315x220.jpg)
