Η επιστήμη και η συνωμοσία
Η εικόνα του παραδόξου γίνεται λίγο πιο σύνθετη εάν παρατηρήσουμε ότι οι σύγχρονες θεωρίες συνωμοσίας διεκδικούν και αυτές χαρακτήρα ορθολογικότητας ανάλογο με αυτόν της επιστήμης.
Σε μια εποχή που σφραγίζεται από την πρόοδο της επιστημονικής έρευνας, τη χωρίς προηγούμενο επέκταση των γνώσεών μας και την εκτεταμένη τεχνολογική εφαρμογή τους, φαντάζει παράδοξη η έκρηξη συνωμοσιολογικών πεποιθήσεων που σε ορισμένες περιπτώσεις απασχολεί και την κεντρική πολιτική συζήτηση.
Ωστόσο, η εικόνα του παραδόξου γίνεται λίγο πιο σύνθετη εάν παρατηρήσουμε ότι οι σύγχρονες θεωρίες συνωμοσίας διεκδικούν και αυτές χαρακτήρα ορθολογικότητας ανάλογο με αυτόν της επιστήμης.
Δεν παρουσιάζονται ως δογματικές δηλώσεις πίστης, αλλά ως πληρέστερες επιστημονικές εξηγήσεις. Οικειοποιούνται ακόμη και τον «ηρωικό» χαρακτήρα της αποκάλυψης μιας αλήθειας που υποτίθεται ότι μας κρατούν κρυφή και επιδιώκουν να προσφέρουν μια εύτακτη εικόνα του κόσμου, που επιτρέπει στα υποκείμενα να προσανατολιστούν, κατά τρόπο ανάλογο με τη χρήση της επιστήμης στη δημόσια σφαίρα.
Βέβαια, αποφεύγουν όλα όσα ορίζουν όντως τον επιστημονικό λόγο: τον διαψεύσιμο χαρακτήρα των επιστημονικών θεωριών, την ανοιχτή φύση της επιστημονικής έρευνας, την παραδοχή απροσδιοριστιών, τη διαρκή εξέλιξη των μεθοδολογικών εργαλείων. Αυτό μας φέρνει στον πυρήνα του προβλήματος. Στην περίοδο της πανδημίας η συνάντηση ανάμεσα στον επιστημονικό λόγο και την πολιτική διαχείριση και η απαίτηση για βεβαιότητες που θα διευκόλυναν τη συμμόρφωση στα προτεινόμενα μέτρα, προβάλλοντάς τα ως «δραστικές λύσεις», ενώ ήταν απλώς μέτρα συγκυριακής διαχείρισης ενός σε εξέλιξη σύνθετου φαινομένου, διαμόρφωσαν την αίσθηση εναλλασσόμενων αντικρουόμενων απόψεων ή ακόμη και παλινωδιών και οδήγησαν στο αντίθετο αποτέλεσμα: στη δυσπιστία απέναντι στον επίσημο λόγο και τη στροφή στην πλαστή συνεκτικότητα του ανορθολογισμού.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η δογματική υπεράσπιση του «κύρους της επιστήμης» και δη προς νομιμοποίηση πολιτικών επιλογών, ούτε η αποσιώπηση της αναπόφευκτης πολυφωνίας ως προς την εξήγηση και αντιμετώπιση ενός φαινομένου με βιολογικές αλλά και κοινωνικές πλευρές, αλλά η προσπάθεια να εκτεθούν με ακρίβεια και όχι επιλεκτικότητα τα δεδομένα και τα αναγκαστικά προσωρινά πορίσματα που προκύπτουν από αυτά για να ενισχυθεί μια συλλογική προσπάθεια που απαιτεί σύνεση και ορθολογισμό και όχι πανικό.
- Κατώτατος μισθός: Γιατί ένας 25χρονος μπορεί να παίρνει περισσότερα καθαρά
- Συνελήφθη 24χρονος για επικίνδυνη οδήγηση στη Θεσσαλονίκη: Έτρεχε με 171χλμ/ώρα με όριο τα 80
- Σε δύσκολη θέση ο Βαλβέρδε – Οι οπαδοί της Μπιλμπάο κούνησαν λευκές πετσέτες
- Κουτσούμπας: Η διέξοδος για τις γυναίκες βρίσκεται στη σύγκρουση με το σύστημα της εκμετάλλευσης και των πολέμων
- Από άστεγος σε εκατομμυριούχος: Ένα ξυστό των 20 δολαρίων χάρισε 1 εκατομμύριο σε άνδρα στις ΗΠΑ
- Στο χείλος του γκρεμού η Μονακό: Μεγάλες εντάσεις, αποχωρήσεις παικτών και στο… βάθος παραίτηση Σπανούλη
- Ήπειρος: Πώς εξελίσσεται η μετασεισμική ακολουθία μετά τα 5,3R – «Κύρια δόνηση» λέει ο Γκανάς στο in
- ΗΠΑ και Ισραήλ: Το σχέδιο για επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για την κατάσχεση του πυρηνικού αποθέματος του Ιράν
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις







![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 0θ.03.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/03/raul-escobar-xP2-OoPaz6k-unsplash-315x220.jpg)



















































































Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442