Ακατονόμαστος ή ακατανόμαστος;
Η πρόθεση «κατά» ως πρώτο συνθετικό λέξεων της αρχαίας και της νέας ελληνικής
Ακατονόμαστος ή μήπως ακατανόμαστος, όπως συνηθίζουν πολλοί να λένε και να γράφουν;
Η ετυμολογική μελέτη του εν λόγω επιθέτου θα μας επιτρέψει να αντιληφθούμε ποια είναι η ορθή και ποια η λανθασμένη μορφή του, ποιο είναι το λάθος που πρέπει να αποφεύγουμε και γιατί.
Το επίθετο ακατονόμαστος είναι μια σύνθετη λέξη, που παράγεται από το στερητικό α-, την πρόθεση κατά και το επίθετο ονομαστός: α + κατά + ονομαστός.
Αυτό που πρέπει προπάντων να γνωρίζουμε είναι ότι η πρόθεση κατά, ως πρώτο συνθετικό λέξεων της αρχαίας και της νέας ελληνικής, εμφανίζεται ως κατα- προ συμφώνου (π.χ., καταδιώκω), ως κατ- προ φωνήεντος (π.χ., καταγγέλλω) και ως καθ- προ δασυνόμενου φωνήεντος (π.χ., καθέδρα).
Εν προκειμένω, η λέξη που ακολουθεί την πρόθεση κατά και συντίθεται μαζί της (δηλαδή, το επίθετο ονομαστός) αρχίζει από φωνήεν. Αυτό σημαίνει ότι η πρόθεση κατά πρέπει να εμφανιστεί μέσα στη σύνθετη λέξη που εξετάζουμε ως κατ- και όχι ολόκληρη.
Επομένως, η ορθή μορφή του επιθέτου είναι ακατονόμαστος (α + κατ- + ονομαστός) και όχι ακατανόμαστος (α + κατα- + ονομαστός), όπως κακώς αναφέρεται πλείστες όσες φορές, προφανώς υπό την επίδραση πολλών άλλων σύνθετων επιθέτων με πρώτο συνθετικό το κατα-: ακατάβλητος, ακατάδεκτος, ακαταμάχητος, ακατάλυτος, ακαταλόγιστος, ακατάπαυστος, ακαταπόνητος κ.ά.
Σε ό,τι αφορά το σημασιολογικό πεδίο της λέξης, ακατονόμαστος είναι ο μη κατονομαζόμενος, αυτός που δεν είναι επιτρεπτό να τον ονοματίσουμε, αυτός που δεν μπορούμε να τον αναφέρουμε ονομαστικά, να πούμε ή να αποκαλύψουμε το όνομά του, λόγω αιδημοσύνης, σεμνότητας, συστολής ή ευπρέπειας.
Κατ’ επέκταση, ακατονόμαστος είναι ο απρεπής, ο αισχρός, ο επαίσχυντος, ο επονείδιστος, ο αχαρακτήριστος, ο αποκρουστικός:
ακατονόμαστα όργια, ακατονόμαστες ύβρεις, ακατονόμαστες πράξεις, ακατονόμαστο έγκλημα, ακατονόμαστες ορέξεις, ακατονόμαστο υβρεολόγιο, ακατονόμαστα μαρτύρια, ακατονόμαστη φρικαλεότητα.
- «Καθένας μπορεί να λέει ότι θέλει»: Η ατάκα του Μαρτίνεθ για τον Αταμάν και ο λόγος που ειπώθηκε
- Μακελειό στο Σουδάν με 32 νεκρούς μετά από επίθεση με drones στο Νταρφούρ
- Afrika Bambaataa: Πέθανε ο τραγουδιστής της χιπ χοπ σε ηλικία 68 χρόνων από καρκίνο
- Μυθικός «γύπας» ο Πέσιτς: Την… έπεσε στο flash interview σε Ιταλίδα δημοσιογράφο (vid)
- Σεισμός 3,5 Ρίχτερ στη Ναύπακτο
- Ουκρανία: Δύο νεκροί σε ρωσικά πλήγματα στην περιφέρεια του Ντνίπρο
- Ούτε «ψεκασμένη», ούτε «εξεγερμένη»: η «αντισυστημική ψήφος» αναζητά την πολιτική αλλαγή
- Low Productivity and the Investment Gap: “Thorns” for the Greek Economy
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις







![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Παρασκευή 10.04.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/04/nazar-shkribliak-Y9WdqTFzZVw-unsplash-1-315x220.jpg)

























































Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442