Η ταινία του Βασίλη Μαζωμένου “10η Μέρα”, με θέμα την πορεία ενός αφγανού πρόσφυγα, του Αλί, από τη χώρα του ως την Ελλάδα, τιμήθηκε με το “CYPRESS Veteran’s Award”, το βραβείο έμπειρου σκηνοθέτη, στο πλαίσιο του 8ου Διεθνούς Φεστιβάλ της Κύπρου. Διαβάστε τη συνέντευξη που μας παραχώρησε ο σκηνοθέτης.

Με αφορμή την έξοδο της ταινίας στις αίθουσες και συγκεκριμένα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος από τις 7 Νοεμβρίου, ο σκηνοθέτης μάς μίλησε για την τόσο επίκαιρη και τόσο κοντά στον βασανισμένο μετανάστη ταινία. Είναι η ματιά του Άλλου. Είναι ένας κόσμος που υπάρχει γύρω μας, ένα παράλληλο σύμπαν, που προσποιούμαστε ότι δεν υπάρχει, μέσα στη σκοτεινιά της δικής μας καθημερινότητας. Ή μέσα στη λαμπρότητά της. Το φως και η σκιά έχουν το δικό τους συμβολισμό στην ταινία του Βασίλη Μαζωμένου. Η αφήγηση είναι η κινητήριος δύναμη της ταινίας μαζί με την ιστορία του ταλαιπωρημένου πρωταγωνιστή της.

Πρόσφατα, η ταινία διακρίθηκε και στο London Greek Film Festival με τα βραβεία καλύτερης ταινίας, καλύτερης σκηνοθεσίας και καλύτερης φωτογραφίας, ενώ στο παλμαρέ της, βρίσκονται ακόμα το ειδικό βραβείο του Ευρωπαϊκού Πανοράματος 2012, οι τρεις υποψηφιότητες στα Βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και οι συμμετοχές σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ, όπως του Μόντρεαλ (παγκόσμια πρεμιέρα), Fantasporto κ.α.

Στις 4/11, στις 19.00 στο Free Thinking Zone (Σκουφά και Γριβαίων), πραγματοποιείται μια σημαντική εκδήλωση με αφορμή την ταινία.

Μία συζήτηση για το μεταναστευτικό, την ξενοφοβία, τον ρατσισμό με αφορμή την ταινία. Ομιλητές θα είναι οι: Γρηγόρης Βαλλιανάτος (πολιτικός επιστήμων/δημ/φος), Γιάννης Ανδρουλιδάκης (δημ/φος /blogger), Στέλιος Ελληνιάδης (δημ/φος/στέλεχος ΣΥΡΙΖΑ), Θανάσης Κούρκουλας (Κυριακάτικο Σχολείο Μεταναστών), Βασίλης Σωτηρόπουλος (Συνήγορος του Δημότη & της Επιχείρησης στον Δήμο Αθηναίων), Νίκος Τσιμπίδας (δημ/φος της ΕΡΤ) και ο σκηνοθέτης Βασίλης Μαζωμένος.

«10η μέρα» – μια συζήτηση με τον Βασίλη Μαζωμένο

  • in.gr: Πόσο «αληθινή» ιστορία είναι αυτή που μάς παρουσιάζετε στη 10η Μέρα;
Βασίλης Μαζωμένος: Η ιστορία της ταινίας είναι σε ένα μεγάλο βαθμό η ιστορία του ήρωά της, του Αλί, εμπλουτισμένη με πολλά ακόμη στοιχεία βγαλμένα από τον κόσμο των προσφύγων. Μπορούμε να πούμε ότι είναι η ιστορία του Αλί και του κάθε Αλί…

  • in.gr: Μυθοπλασία ή ντοκιμαντέρ; Ή και τα δύο; Πώς παντρεύονται στη συγκεκριμένη περίπτωση;
Β.Μ.: Είναι μια ταινία μυθοπλασίας, με ιδιαίτερη γραφή, αφού επιλέγω, για λόγους αφήγησης και αγγίγματος του θεατή, τη φόρμα του ψευδο-ντοκιμαντέρ. Σαν δηλαδή να απουσιάζει ο σκηνοθέτης και να αφηγείται μόνο ο ήρωας την αλήθεια του.

  • in.gr: Η ταινία είναι σκληρή και αληθινή. Βλέπουμε έναν άνθρωπο να βασανίζεται, να φυτοζωεί, σαν παράσιτο σε μια σάπια κοινωνία. Ποιο είναι το μήνυμά σας;
Β.Μ.: Η ζωή ως βάσανο και η τυραννία της μνήμης για όσα φρικτά έγιναν, είναι το σημαντικότερο από όλα τα μηνύματα.

  • in.gr: Η εικόνα που δίνετε μέσω της ταινίας για έναν μετανάστη, πιστεύετε ότι είναι ωραιοποιημένη -σε σχέση με την αλήθεια- ή υπερβολική χάριν της δραματικότητας που πρέπει να επιτευχθεί;
Β.Μ.: Ο στόχος μου ήταν εξ αρχής να χτυπήσω τη στερεότυπη αντίληψη περί «μιζέριας» των προσφύγων, για αυτό και ο Αλί είναι ένας ωραίος και αξιοπρεπής νέος παρά τα όσα υφίσταται. Ακόμα, τίποτα δεν είναι πιο υπερβολικό από την ίδια την πραγματικότητα αυτών των προσώπων. Εκεί …γονατίζει οποιαδήποτε απόπειρα εξιδανίκευσης ή εκμετάλλευσης.

  • in.gr: Πώς αποφασίσατε να αγγίξετε ένα τόσο σκληρό και «δύσκολο» θέμα; Ποια είναι η ανταπόκριση του κοινού που έχει παρακολουθήσει την ταινία ως τώρα; Τι σχόλια ακούτε συνήθως;
Β.Μ.: Η απόφαση ήρθε όταν κινηματογράφησα για τις ανάγκες μιας ταινίας μου που δεν έγινε, την τελετή της Ασούρα (μιας από τις πιο σημαντικές στο Ισλάμ). Έψαχνα τρόπο να κατανοήσω τον Άλλον, χωρίς τα κλισέ που έχει ο μέσος δυτικός άνθρωπος για εκείνον. Το δεύτερο σκέλος της ερώτησης σας, απαντάται με δυο λέξεις: συγκίνηση και σοκ…

  • in.gr: Η Ελλάδα είναι μια χώρα υποδοχής μεταναστών και ιδίως λαθρομεταναστών. Όπως φαίνεται, δεν τα καταφέρνει πολύ καλά στην υποδοχή…θεωρείτε ότι είναι καθαρά ελληνική έλλειψη το πώς αντιμετωπίζονται οι ταλαιπωρημένοι αυτοί άνθρωποι ή κάτι γενικότερο που ξεπερνά τις δυνάμεις ενός κράτους;
Β.Μ.: Προτιμώ τον όρο του ΟΗΕ «πρόσφυγες» από τον όρο «λαθρομετανάστες». Αναμφισβήτητα η χώρα μας, σαν κρατικός μηχανισμός, αλλά και σε ανθρώπινο επίπεδο, απέτυχε σε αυτήν την υποδοχή. Αυτό δεν είχε να κάνει μόνο με τις διεθνείς συνθήκες, ούτε με την ανεπάρκεια των μηχανισμών. Ούτε καν με την αμηχανία στις συνειδήσεις των Ελλήνων, που ακολούθησε η εικόνα τόσων …διαφορετικών ανθρώπων δίπλα μας. Οι Έλληνες ξέχασαν πως ήταν και οι ίδιοι μετανάστες και πρόσφυγες. Δεν μιλούν πια για τους παππούδες τους. Αντιμετωπίζουν το παρελθόν είτε με άγνοια είτε με αδιαφορία. Και αυτό το παρελθόν τους χτύπησε την πόρτα με άλλη μορφή. Και τώρα πρέπει να το διαχειριστούν. Δύσκολοι καιροί για τους μέχρι πρόσφατα εφησυχασμένους πολίτες αυτής της χώρας. Από τη μια η οικονομική κατάρρευση και από την άλλη τα ανθρώπινα ερείπια της Ασίας και της Αφρικής. Τώρα θα πρέπει να βγάλουμε τους σκελετούς από τις ντουλάπες μας και να αποδεχτούμε το πρόβλημα. Από εκεί πρέπει να ξεκινήσουμε και όχι με νέους σκελετούς, όπως τα στρατόπεδα προσφύγων…

  • in.gr: Το φως, η σκιά και χρήση τους παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στο ύφος της ταινίας…
Β.Μ.: Ιδιαίτερα εδώ, μοιάζει να υπάρχει μια «σύγκρουση» ανάμεσα στο παρόν του ήρωα, που κουβαλάει το καρότσι του σούπερ μάρκετ στους δρόμους, λουσμένος στο απόλυτο φως του καλοκαιριού και στα σκοτάδια της μνήμης του από την πατρίδα, τη φυγή και τους εφιάλτες του…

  • in.gr: Πώς επιλέξατε τους πρωταγωνιστές σας;
Β.Μ.: Επέλεξα τον Αλί, μόλις τον ξαναείδα στο μανάβικο που δούλευε σαν υπάλληλος. Έψαχνα κάποιον να ενσαρκώσει τον ήρωα μου μακριά από τα κλισέ που μας προσφέρουν τα δελτία των οκτώ. Κάποιον που να γίνεται συμπαθής στο θεατή. Μου άρεσε η κοινωνικότητα του και ότι δεν κουβάλαγε ίχνος μιζέριας επάνω του. Με τον Μαχντί και τον Χουσεΐν γνωρίστηκα αργότερα μέσα από έρευνα που έκανα στους κύκλους των Αφγανών.

  • in.gr: Γιατί παρεμβάλλετε τόσο μεγάλο κομμάτι από τη τελετή της Ασούρα, μια ιδιαίτερα σκληρή τελετή που δύσκολα την παρακολουθεί κάποιος που είναι ξένος προς τη θρησκεία;
Β.Μ.: Από την Ασούρα ξεκίνησε, η ιδέα της ταινίας. Όταν ο Αλί μου μίλησε για τα παιδικά του χρόνια και την επίσκεψη του στην τελετή, σκέφτηκα πως θα ήταν ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία, αν η Ασούρα (Ανάμνηση στα Φαρσί) διατρέχει σαν μνήμη του την ταινία. Παράλληλα ήθελα να φέρω το δυτικό θεατή κοντά στη ψυχολογία του Ισλάμ. Πως δηλαδή η θρησκεία του φέρνει τους ανθρώπους της σε αυτό το ακραίο για μας, αλλά λυτρωτικό για κείνους σημείο συμπεριφοράς.

  • in.gr: Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια; Κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος ή έχουμε να περιμένουμε κάτι εντελώς διαφορετικό;
Β.Μ.: Ετοιμάζω εδώ και καιρό μια ταινία με τίτλο «Γραμμή Ζωής» (Life Line στα αγγλικά), πάνω στο δυστυχώς τραγικά επίκαιρο και αναπάντεχο θέμα των αυτοκτονιών στην Ελλάδα συνέπεια της ανθρωπιστικής κρίσης.

Τζένη Παπαγεωργίου

Ειδήσεις Σήμερα: