Πέντε ταινίες-σταθμοί του βωβού κινηματογράφου δανείζονται «φωνή» από νέα έργα ελλήνων δημιουργών αλλά και από συνθέσεις των Ερίκ Σατί και Χανς Άισλερ, που ερμηνεύει το Ergon Ensemble, υπό τον Βασίλη Τσιατσιάνη, παράλληλα με την προβολή των ταινιών στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Ξεχωριστές μελωδίες ξένων συνθετών του μοντερνισμού αλλά και σύγχρονες, γραμμένες από έλληνες συνθέτες θα ακουστούν στο Μέγαρο Μουσικής την Τρίτη 14/5, στις 20.30, παράλληλα με την προβολή χαρακτηριστικών ταινιών του βωβού κινηματογράφου.

Την καλλιτεχνική επιμέλεια της εκδήλωσης ως υπεύθυνος του Μουσικού Συνόλου Ergon Ensemble έχει ο συνθέτης Αλέξανδρος Μούζας.

Οι προβαλλόμενες ταινίες δεν έχουν συμβατική μυθοπλασία ή γραμμική εξέλιξη. Είναι περισσότερο ένας διάλογος μεταξύ κινηματογράφου, φωτογραφίας, ποίησης και μουσικής, ενώ κάθε συνθέτης, υποστηρίζει με τη μουσική του μια πρόταση για την ερμηνεία της ταινίας ή δημιουργεί για τον θεατή την ηχητική ατμόσφαιρα για να την απολαύσει.

Οι ταινίες που θα προβληθούν είναι οι εξής:

  • Regen (Η βροχή-1929) σκηνοθεσία-σενάριο, Γιόρις Ίβενς, Μάνους Φράνκεν, μουσική, Χανς Άισλερ.
Διαρκεί 14 λεπτά, ανήκει στην κατηγορία των ταινιών City Symphonies (Manhattan, Berlin: Symphony of a City, Man with a Movie Camera).Ο Γιόρις Ίβενς σε αυτή την όμορφη και ποιητική ταινία, που τον καθιέρωσε διεθνώς, περιφέρει την κάμερά του μια μέρα βροχής στο Άμστερνταμ και καταγράφει τις μεταμορφώσεις της πόλης, «από τους ηλιόλουστους δρόμους, την αλλαγή του καιρού, τις πρώτες σταγόνες που πέφτουν πάνω στα νερά των καναλιών, τα μουσκεμένα παράθυρα, τις ομπρέλες, τα τραμ, τους δρόμους, τον ουρανό που καθαρίζει σιγά-σιγά και τον ήλιο που ξαναγυρίζει».
Στην ταινία πρωταγωνιστεί η πόλη και ο μοντερνιστής-κομμουνιστής Χανς Άισλερ συνθέτει Δεκατέσσερις Τρόπους για να Περιγράψεις τη Βροχή, (έργο 70).

  • Entr’acte (Διάλειμμα-1924) σκηνοθεσία, Ρενέ Κλερ, σενάριο Φρανσίς Πικαμπιά-Ρενέ Κλερ, μουσική Ερίκ Σατί.
Μικρού μήκους ταινία του Ρενέ Κλερ που προβαλλόταν ανάμεσα στις δύο πράξεις του θρυλικού μπαλέτου Relache (Ανάπαυλα), σε σκηνοθεσία του Φρανσίς Πικαμπιά στο θέατρο των Σανζ-Ελιζέ, στο Παρίσι. Είναι μια αναρχική και σατιρική επίθεση στην άρχουσα τάξη και στην αστική αισθητική, αλλά και μια εικαστική δήλωση εναντίον του Σουρεαλισμού και του Αντρέ Μπρετόν ειδικά. Ένα πείραμα στον καθαρό κινηματογραφικό λόγο με αντισυμβατικές, για την εποχή, τεχνικές: πολυεπίπεδη εικόνα, αναπάντεχες γωνίες λήψης, παράλληλο μοντάζ, αντιπαραθέσεις ασύνδετων πλάνων, αργή κίνηση. Ο Ερίκ Σατί, πρωτοπόρος και προφήτης πολλών πρωτοποριών, επιστρατεύεται για να συνοδεύσει την ταινία με την απελευθερωμένη από το παρελθόν μουσική του, γεμάτη από ήχους των μιούζικ-χολ, της ράγκτάιμ και της τζαζ.

  • Anémic Cinema (1926) σκηνοθεσία Μαρσέλ Ντυσάν, μουσική Γιάννης Κυριακίδης (νέα σύνθεση ειδικά για τη συναυλία).
Ο Μαρσέλ Ντυσάν και ο Μαν Ρέι συνεργάστηκαν στην πειραματική αυτή ταινία, διάρκειας 7’, που αποτελεί μια σειρά από πλάνα δίσκων με αφηρημένες σπειροειδείς εικόνες που καθώς περιστρέφονται, δημιουργούν την ψευδαίσθηση της τρισδιάστατης κίνησης. Συνδυάζονται με εννέα φράσεις-λογοπαίγνια, κολλημένες γράμμα-γράμμα σε μαύρους χαρτονένιους δίσκους που περιστρέφονται με τη βοήθεια δίσκων φωνογράφου. Η ντανταϊστική-σουρεαλιστική αυτή ταινία προσπαθεί να «μιλήσει» με όσο γίνεται λιγότερο κείμενο και εικόνα, να κάνει ένα Αναιμικό Σινεμά (το Anιmic είναι αναγραμματισμός του Cinema). Ο Γιάννης Κυριακίδης είναι ο συνθέτης του οποίου η μουσική, σύνθεση ειδικά γραμμένη για τη συναυλία, θα ‘ντύσει’ την ταινία.

  • L’ étoile de mer (Ο Αστερίας-1928), σκηνοθεσία Μαν Ρέι, σενάριο Ρομπέρ Ντενός, μουσική Νικόλας Τζώρτζης (νέα σύνθεση).
O Μαν Ρέι συνέλαβε την ιδέα για τη σουρεαλιστική ταινία, L’Ιtoile de mer (Αστερίας) με έμπνευση από την ποίηση του Ρομπέρ Ντενός και έφτιαξε ένα σενάριο «που κάθε γραμμή του αντιπροσωπεύει έναν απροσδιόριστο τόπο, έναν άνδρα ή μια γυναίκα». Τα πλάνα είναι γυρισμένα μέσα από παραμορφωτικούς καθρέφτες ή θολά τζάμια, χωρίς εστίαση και το αποτέλεσμα είναι φευγαλέες ονειρικές εικόνες, μια ηδονοβλεπτική πρόκληση προς τον θεατή, μια υπόνοια ερωτικής συνεύρεσης. Για τον Ρέι, ο Αστερίας συμβολίζει τον χαμένο έρωτα. Για τη μουσική που έγραψε ειδικά για τη συναυλία ο Νικόλας Τζώρτζης γράφει: ‘Αντικείμενα θαμπά, ασαφή περιγράμματα, διάθεση ποιητική και σουρεαλιστική, ένα ερωτικό τρίγωνο, αφήγηση τεθλασμένη. Η μουσική προλογίζει ή και ακολουθεί με καθυστέρηση τις εικόνες, άλλοτε τις συνοδεύει κι άλλοτε ανεξαρτητοποιείται από αυτές, χτίζοντας μια σχέση που συνεχώς αμφισβητεί τον εαυτό της και δεν θεωρεί τίποτα δεδομένο.’

  • Un chien andalou (Ανδαλουσιανός Σκύλος- 1929), σκηνοθεσία Λουίς Μπουνιουέλ, σενάριο Λουίς Μπουνιουέλ-Σαλβαδόρ Νταλί, μουσική Αλέξανδρος Μούζας (νέα σύνθεση).
Ο Λουίς Μπουνιουέλ και ο Σαλβαντόρ Νταλί έγραψαν το σενάριο του Ανδαλουσιανού Σκύλου μέσα σε δέκα μέρες, με υλικά από τα όνειρά τους και γύρισαν την ταινία μέσα σε δεκαπέντε μέρες με χρηματοδότηση από την μητέρα του Μπουνιουέλ.

Φαινομενικά ασύνδετες, αιφνιδιαστικές και αισθητικά προκλητικές σκηνές, που συχνά παραπέμπουν θεατές και κριτικούς σε αλληγορίες και φροϋδικές ερμηνείες.

Ο Μπουνιουέλ είπε ότι ο μόνος όρος που υπήρχε στη συνεργασία με τον Νταλί ήταν ότι «καμιά ιδέα ή εικόνα που μπορούσε να παραπέμπει σε οποιαδήποτε λογική ερμηνεία δεν ήταν αποδεκτή… η ταινία δεν συμβολίζει τίποτα, η μοναδική ίσως μέθοδος διερεύνησης συμβόλων θα μπορούσε να είναι η ψυχανάλυση».

Η πρώτη προβολή της ταινίας έγινε στο Παρίσι και ανάμεσα στο κοινό ήταν οι διασημότεροι καλλιτέχνες της εποχής. Προς μεγάλη απογοήτευση των Νταλί και Μπουνιουέλ, που πίστευαν ότι η ταινία τους ήταν μια γροθιά εναντίον των αστών, οι οποίοι ανέμεναν να την κατακρίνουν για το βαθύ σουρεαλισμό της, η ταινία άρεσε στο κοινό και παιζόταν συνεχώς επί οκτώ μήνες…

«H μουσική προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ του σουρεαλιστικού παραληρήματος της ταινίας και μιας στοιχειώδους οργάνωσης που απαιτεί μια «αξιοπρεπής» μουσική σύνθεση. Ελλείψει μάλιστα σκηνοθετικής καθοδήγησης (ευτυχώς ή δυστυχώς) ήταν πάντα ορατός ο κίνδυνος να επηρεαστεί η ροή και η συνέχεια του έργου» σημειώνει ο συνθέτης Αλέξανδρος Μούζας.

Το Ergon Ensemble υποστηρίζεται από το Ίδρυμα Ernst von Siemens.

Οι τιμές των εισιτηρίων είναι 16,00 € και 25.00€
Ειδική τιμή: 6,00 € (φοιτητές, νέοι, άνεργοι, Α.Μ.Ε.Α.), 10,00 € (65+, πολύτεκνοι).
Πληροφορίες για το κοινό στο τηλέφωνο: 210 72.82.333
και στην ιστοσελίδα του ΜΜΑ: www.megaron.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Goethe Institut-Athen και το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδας.

Ειδήσεις Σήμερα: