Erofili synopsis

Η παράσταση ξεφεύγει απο τον ασκησιολογικό χαρακτήρα που είχαν τα προηγούμενα δύο σχεδιάσματα. Ο σκηνοθέτης Σίμος Κακάλας και ο θίασός του επιχειρούν πια μια καθαρά θεατρική προσέγγιση. Το κείμενο διασκευάζεται με μια μεγαλύτερη διάθεση ελευθερίας φωτίζοντας κάποιες εικόνες από την εκπληκτική Ερωφίλη του Χορτάτση.
Τρεις γυναίκες επί σκηνής. Η μάσκα το κύριο ερμηνευτικό μέσο. Το έργο πιο επίκαιρο από ποτέ.

Η ταυτότητα της παράστασης
Σκηνοθεσία – Σκηνικό: Σίμος Κακάλας
Επεξεργασία Κειμένου – Διασκευή: Έλενα Μαυρίδου
Μουσική: Νίκος Βελιώτης
Μάσκες: Μάρθα Φωκά
Σχεδιασμός Φωτισμού: Περικλής Μαθιέλλης
Σχεδιασμός Ήχου: Γιάννης Πειραλής
Βοηθός Σκηνοθέτη: Δημήτρης Καλακίδης
Παίζουν: Δήμητρα Κούζα, Δήμητρα Λαρεντζάκη, Έλενα Μαυρίδου

Ιστορικό
Η πρώτη επαφή του θιάσου με το έργο της Ερωφίλης ξεκίνησε το 2008. Δημιουργήθηκε ένα σχεδίασμα παράστασης επικεντρωμένο στη ρυθμική κατανόηση του δεκαπεντασύλαββου με όχημα συγκεκριμένους χορούς και μουσική της Κρήτης. Η εκδοχή εκείνη, Ερωφίλη – άσκηση 1, πραγματοποίησε την πρεμιέρα της στα Ζωνιανά και παρουσιάστηκε σε χωριά της Ρεθύμνου. Η δεύτερη εκδοχή της παράστασης, πιο ελεύθερη και ανοιχτή στην αφηγηματικότητα, Ερωφίλη – άσκηση 2, φιλοξενήθηκε το καλοκαίρι του 2010 στη Μικρή Επίδαυρο στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου ενώ στη συνέχεια πραγματοποίησσε περιοδεία κυρίως σε αρχαιολογικούς χώρους (πρώτη παράσταση στο Ηράκλειο, Κηποθέατρο Χατζηδάκι).

Σημείωμα Σίμου Κακάλα
Έργα που ξέρουμε τι συμβαίνει, ποιος έκανε τι, πως τελειώνουν. Άνθρωποι που δεν πρέπει να ερωτευτούν, αλαζονεία, ύβρις, η εξουσία που παραφέρεται, χοροί που σκοτώνουν βασιλιάδες, τετριμμένα πράγματα, η ιδία ιστορία ξανά και ξανά. Πως είναι δυνατόν να μην ελκει το ενδιαφέρον μας το κλασικό από τη στιγμή που ποτέ δεν απαγκιστρωνόμαστε από τα αρχέγονα λάθη μας; Μας αρέσει η ίδια ιστορία, πάντα μας αφορά, χιλιοειπωμένη, χιλιοπαιγμένη και ένας χορός γυναικών που αυτή τη φορά πρέπει να σταματήσει να παρακολουθεί και να δώσει τη λύση.

Το έργο
Η Ερωφίλη γράφτηκε γύρω στα 1600 στο Ρέθυμνο. Αποτελείται από πρόλογο, πέντε πράξεις με ισάριθμα χορικά και τέσσερα ιντερμέδια, που παρεμβάλλονται ανάμεσα στις πράξεις του έργου. Τα ιντερμέδια αφορούν το επεισόδιο του Rinaldo και της Armida, από το έργο του Torquato Tasso, «Ελευθερωμένη Ιερουσαλήμ» (Gerusalemme Liberata, 1581). Το έργο έχει σαν πρότυπο το έργο “Orbecche” του ιταλού συγγραφέα G. Battista Giraldi (1549), ενώ μέρος της δεύτερης πράξης ο Χορτάτσης τη δανείστηκε από την τραγωδία “Il Re Torrismondo” (Βασιλεύς ο Ροδολίνος) του Τ. Tasso (1587). Πηγή των χορικών είναι η τραγωδία Phaedra του Σενέκα. Ωστόσο, παρά τις ποικίλες επιδράσεις, ο Χορτάτσης δεν αντέγραψε τα ξένα πρότυπα, αλλά κατάφερε να δημιουργήσει το δικό του πρωτότυπο ποιητικό έργο, με πλούσια γλώσσα, έντονη πλοκή και τέλεια στιχουργία.

Η υπόθεση
Η Ερωφίλη είναι κόρη του βασιλιά της Αιγύπτου, Φιλόγονου. Ο Φιλόγονος δολοφόνησε τον αδελφό του για να πάρει το θρόνο του και παντρεύτηκε τη γυναίκα του. Από τη γυναίκα του αδελφού του απέκτησε μια κόρη, την Ερωφίλη. Στη βασιλική αυλή μαζί με την Ερωφίλη μεγαλώνει και ο Πανάρετος, νέος από βασιλική οικογένεια. Ο Πανάρετος και η Ερωφίλη έζησαν από παιδιά μαζί και σταδιακά η παιδική φιλία εξελίχθηκε σε έρωτα. Ο Πανάρετος μεγάλος πια, πηγαίνει στον πόλεμο και σώζει το βασίλειο από εχθρική επίθεση. Μετά τον πόλεμο οι δύο νέοι παντρεύονται κρυφά. Ο βασιλιάς, όμως, θέλει να παντρέψει την κόρη του με κάποιον βασιλιά της Περσίας, για να πετύχει με αυτό το γάμο την ειρήνη ανάμεσα στους λαούς τους. Στέλνει μάλιστα τον Πανάρετο για να της το αναγγείλει και να την πείσει να δεχθεί τον γάμο. Ο Φιλόγονος μαθαίνει για το μυστικό γάμο των δύο νέων και αποφασίζει να τιμωρήσει τον Πανάρετο, ο οποίος μάταια προσπαθεί να πείσει τον βασιλιά για την ευγενική του καταγωγή. Ο Φιλόγονος βασανίζει τον Πανάρετο και προσποιούμενος στην Ερωφίλη ότι τη συγχωρεί, της προσφέρει ως γαμήλιο «δώρο» σε μια χρυσή λεκάνη το κεφάλι, τα χέρια και την καρδιά του αγαπημένου της. Η Ερωφίλη θρηνεί με σπαραγμό και αυτοκτονεί. Οι γυναίκες του παλατιού αναλαμβάνουν να τιμωρήσουν το βασιλιά (ο χορός οδηγείται από την παραμάνα της Ερωφίλης, τη Νένα). Ρίχνουν κάτω τον Φιλόγονο και τον ποδοπατούν μέχρι θανάτου.

Η Εταιρεία Θεάτρου Χώρος συμπληρώνει οκτώ χρόνια περιοδείας ως θίασος ρεπερτορίου. Οι θεατρικές της παραγωγές – “Γκόλφω” του Σπ. Περεσιάδη, “Απόκοπος” του Μπεργαδή, “Ερωφίλη” του Γ. Χορτάτση, “Λιωμένο Βούτυρο” του Σ. Σερέφα – έχουν παρουσιαστεί σε διάφορες εκδοχές σε όλη την ελληνική περιφέρεια, σε παραμεθόριες περιοχές, σε αστικά κέντρα, σε Διεθνή Φεστιβάλ εντός και εκτός συνόρων. Έχει, μεταξύ άλλων, συνεργαστεί με Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, ΔΗΠΕΘΕ, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και το Εθνικό Θέατρο. Βραβεύτηκε το 2007 από την Ένωση Ελλήνων Κριτικών για το σύνολο της δραστηριότητάς της και από το 2006 επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.