Σε καθεστώς μνημονίου οι υπερχρεωμένοι δήμοι της χώρας

Σύμφωνα με τη σχετική ρύθμιση, οι υπερχρεωμένοι δήμοι, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στον ειδικό λογαριασμό εξυγίανσης που δημιουργείται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και ιδιωτικές τράπεζες και να επιτύχουν την επιμήκυνση ώς και 25 χρόνια της εξυπηρέτησης των δανειακών τους υποχρεώσεων, θα υποστούν δραστικό περιορισμό άσκησης των αρμοδιοτήτων τους.

Η διαχείριση των οικονομικών τους ανατίθεται ουσιαστικά στην Ελεγκτική Επιτροπή, όπως ονομάζεται, στην οποία μετέχουν εκπρόσωποι του Ελεγκτικού Συνεδρίου, του υπουργείου Εσωτερικών και της ΚΕΔΚΕ. Επίσης υποχρεούνται να συντάσσουν προγράμματα εξυγίανσης αφότου ορκωτοί λογιστές κάνουν «φύλλο και φτερό» τα οικονομικά τους, ενώ τους απαγορεύεται διά ροπάλου να προχωρήσουν σε προσλήψεις προσωπικού και στη σύναψη νέων δανείων.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1 της ρύθμισης, στόχος του προγράμματος εξυγίανσης είναι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των υπερχρεωμένων ΟΤΑ και να διασφαλιστεί η οικονομική τους βιωσιμότητα. Το πρόγραμμα εξυγίανσης περιλαμβάνει «τους κανόνες της πιστοληπτικής πολιτικής, τα νέα διαχειριστικά εργαλεία, τα μέτρα ελέγχου εσόδων δαπανών και διαφάνειας και παρέχει το πλαίσιο και τα μέσα για την ορθολογική διαχείριση των ΟΤΑ και την εξάλειψη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα του προβλήματος των υπερχρεωμένων».

Ο χρόνος για την παραμονή ενός δήμου στο πρόγραμμα εξυγίανσης εξαρτάται «από τη βαρύτητα και τη φύση του προβλήματος», αλλά δεν μπορεί να υπερβαίνει μια δημοτική περίοδο. Με την ένταξή τους «θα αποκτούν τη δυνατότητα της ρύθμισης των δανειακών υποχρεώσεών τους από τα χορηγηθέντα δάνεια από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων και τις ιδιωτικές τράπεζες. Θα αποκτούν παράλληλα πρόσβαση στον ειδικό Λογαριασμό Εξυγίανσης και Αλληλεγγύης της Αυτοδιοίκησης».

Οι υπερχρεωμένοι δήμοι, από την άλλη πλευρά, τίθενται υπό τον άμεσο έλεγχο της Ελεγκτική Επιτροπής. Η Ελεγκτική Επιτροπή αναλαμβάνει, τρόπον τινά, τον ρόλο της τρόικας. Σε αυτή μετέχουν ένας σύμβουλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ως πρόεδρος, ο γενικός διευθυντής Τοπικής Αυτοδιοίκησης του υπουργείου Εσωτερικών και ένας εκπρόσωπος της ΚΕΔΚΕ. Αποστολή της είναι να παρακολουθεί την πιστή τήρηση των προγραμμάτων εξυγίανσης των δήμων.

Στο πρόγραμμα εξυγίανσης, όπως ορίζεται ρητά, μπορούν να ενταχθούν δήμοι έπειτα από αίτησή τους ή και έπειτα από διαπιστωτική πράξη του υπουργού Εσωτερικών, εφόσον οι ετήσιες υποχρεώσεις τους σε τοκοχρεολύσια υπερβαίνουν το 20% των τακτικών τους εσόδων ή το συνολικό χρέος τους υπερβαίνει το σύνολο των τακτικών τους εσόδων.

Η σχετική αίτηση του ενδιαφερόμενου δήμου συνοδεύεται από απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται με πλειοψηφία των 3/5 του συνόλου των μελών του και την εκτίμηση της οικονομικής κατάστασης του από ορκωτούς ελεγκτές. Η έκθεση των ορκωτών ελεγκτών αποστέλλεται με την ολοκλήρωσή της άμεσα στη Διεύθυνση Οικονομικών ΟΤΑ του υπουργείου Εσωτερικών, η οποία συντάσσει σχετική εισήγηση, την οποία υποβάλλει μαζί με την έκθεση στην Ελεγκτική Επιτροπή.

Η Ελεγκτική Επιτροπή με τη σειρά της αποφασίζει για την υπαγωγή ή μη του δήμου στο ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης. Σε περίπτωση υπαγωγής του δήμου στο ειδικό πρόγραμμα εξυγίανσης, καλείται, εντός αποκλειστικής προθεσμίας δύο μηνών, να καταθέσει το επιχειρησιακό πρόγραμμα εξυγίανσής του. Το επιχειρησιακό πρόγραμμα εγκρίνεται από την Ελεγκτική Επιτροπή η οποία, σε περίπτωση που το κρίνει ανεπαρκές, το τροποποιεί ή καταρτίζει η ίδια νέο.