Ο εγχώριος κλάδος των ειδών συσκευασίας εξετάζεται σε πρόσφατη μελέτη της Hellastat Α.Ε. Το 2009 παρατηρήθηκε σημαντική κάμψη στις πωλήσεις όλων των τομέων συσκευασίας, σαν άμεση συνέπεια της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Η μειωμένη παραγωγή σε σημαντικούς τομείς–πελάτες (π.χ. τρόφιμα, ποτά, χημικά προϊόντα, δομικά υλικά) είχε αρνητικό αντίκτυπο τόσο στην πρωτογενή, όσο και στη δευτερογενή και τριτογενή συσκευασία. Έτσι, αρκετές εταιρείες έθεσαν ως άμεση προτεραιότητα τον έλεγχο του κόστους – καθώς πέραν της οικονομικής ύφεσης είχαν να αντιμετωπίσουν τις αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών- και τη συντηρητική πολιτική πωλήσεων.

Παρατηρώντας την ανάπτυξη των υποκλάδων την τελευταία πενταετία, διαπιστώνουμε υπεροχή του δύσκαμπτου και εύκαμπτου πλαστικού με 6,5% και 5,7% το έτος αντίστοιχα, ενώ ακολούθησε το χαρτί με 3,5% και το μέταλλο με 3,1%.

Ο κλάδος τα τελευταία χρόνια έχει χαρακτηριστεί από επενδύσεις αυτοματοποίησης, οι οποίες αποτέλεσαν σημαντικό παράγοντα ανόδου της αγοράς. Ωστόσο, λόγω της οικονομικής κρίσης και της έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων η απόκτηση μηχανημάτων το τελευταίο έτος έχει περιοριστεί. Έτσι, οι περισσότερες εταιρείες διενεργούν επενδύσεις ανακαίνισης και εκτενούς συντήρησης του υφιστάμενου εξοπλισμού τους.

Στην Ευρώπη, αλλά και στην Ελλάδα, εκδηλώνεται τάση χρησιμοποίησης οικολογικών συσκευασιών, οι οποίες υποκαθιστούν σταδιακά τα συμβατικά προϊόντα. Βέβαια, τα προϊόντα αυτά σε γενικές γραμμές είναι υψηλότερου κόστους, και δεν θεωρούνται ανταγωνιστικά σε περιόδους οικονομικής κρίσης.

Επίσης, σταδιακά προτιμώνται συσκευασίες μικρού μεγέθους λόγω της αύξησης των μονομελών ή διμελών νοικοκυριών και της μείωσης του διαθέσιμου χρόνου. Έτσι, προκύπτουν ανάγκες για συσκευασίες που να διατηρούν τα τρόφιμα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ενώ θετικές επιδράσεις εντοπίζονται στον τομέα της συσκευασίας έτοιμων προμαγειρευμένων γευμάτων, γρήγορου φαγητού κ.ά.

Γενικά, οι εταιρείες προσπαθούν να «αφουγκραστούν» τις καταναλωτικές προτιμήσεις και να παράγουν προϊόντα που να συνδυάζουν καινοτομία, χρηστικότητα και λειτουργικότητα, λαμβάνοντας υπόψη την αυξανόμενη ευαισθησία των καταναλωτών σε θέματα ασφάλειας, υγιεινής και προστασίας του περιβάλλοντος.

Προβλήματα

Η σημαντικότερη αδυναμία της αγοράς εντοπίζεται στην περιορισμένη εγχώρια παραγωγή πρώτων υλών, γεγονός που προκαλεί σημαντική εξάρτηση από εισαγωγές και την έκθεση σε δυσμενείς μεταβολές των διεθνών τιμών. Το προηγούμενο έτος χαρακτηρίστηκε από έντονες διακυμάνσεις, αναγκάζοντας τις εταιρείες να μεταβάλλουν τις τιμές πώλησης και την αποτίμηση των αποθεμάτων. Συγκεκριμένα, τα πολυμερή του πετρελαίου ακολούθησαν έντονα ανοδική πορεία, επιβαρύνοντας τους παραγωγούς πλαστικών ειδών με υψηλότερο κόστος και αναγκάζοντάς τους να το μετακυλίσουν σε μεγάλο βαθμό στους πελάτες. Στη συνέχεια όμως επικράτησε γρήγορη αποκλιμάκωση, με συνέπεια οι τιμές πώλησης των τελικών προϊόντων να μειωθούν. Αυξήσεις παρατηρήθηκαν και στις αγορές χαρτοπολτού και λευκοσίδηρου, περιορίζοντας έτσι τα περιθώρια κερδοφορίας των εταιρειών.

Γενικά, σε αρκετές περιπτώσεις οι επιχειρήσεις ενδέχεται να μην μπορούν να προσαρμόσουν έγκαιρα την τιμολογιακή πολιτική τους.

Γενικά, ο κλάδος διαθέτει μειωμένη εξαγωγική παρουσία, με εξαίρεση τα εύκαμπτα πλαστικά υλικά.

Αναφορικά με τον υποκλάδο της συσκευασίας αλουμινίου, η ζήτηση εμφανίζει εποχικότητα κυρίως το καλοκαίρι, καθώς συνδέεται με την κατανάλωση αναψυκτικών και μπύρας και προφανώς επηρεάζεται από τη διακύμανση στην τουριστική κίνηση και δαπάνη.

Προοπτικές

Στη μελέτη της Hellastat αναφέρεται ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιβίωση του κλάδου στην οικονομική ύφεση είναι η ύπαρξη καινοτομίας μέσω έρευνας και ανάπτυξης νέων προϊόντων, ιδίως δε των φιλικών προς το περιβάλλον.

Σημαντικές προοπτικές ενέχει και ο τομέας της «έξυπνης» συσκευασίας.

Επίσης, οι μορφές σύνθετης συσκευασίας αποτελούν πρόσφορο έδαφος για συνεργασία διαφορετικών υλικών, ώστε να μη δρουν ανταγωνιστικά μεταξύ τους.

Τέλος, η τάση για χρήση μικρών και ατομικών συσκευασιών τροφίμων θα συνεχιστεί και στο μέλλον λόγω των μονομελών νοικοκυριών που δημιουργούνται και της επιτυχούς λειτουργίας των fast food.

Χρηματοοικονομική ανάλυση του κλάδου χάρτινης συσκευασίας

Στη μελέτη της Hellastat αναλύονται οι οικονομικές καταστάσεις των επιχειρήσεων για την περίοδο 2009-2006. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σύμφωνα με τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία, ο κύκλος εργασιών εμφανίζει μέση κάμψη της τάξης του -6,5%, ενώ τα καθαρά κέρδη υποχωρούν κατά -2,8%. Οι βραχυπρόθεσμες τραπεζικές υποχρεώσεις ενισχύονται κατά 5,5% (μέση τιμή), ωστόσο ο δείκτης βραχυπρόθεσμου δανεισμού προς πωλήσεις επιδεινώνεται σε 29,2% το 2009 από 13,6% το 2004. Επιδείνωση καταγράφεται και στο μέσο διάστημα είσπραξης απαιτήσεων, στις 157 ημέρες (από 148 το 2008). Θετικό κρίνεται το γεγονός ότι το μέσο καθαρό περιθώριο διατηρείται σταθερό, αλλά σε χαμηλά επίπεδα, στο 1,6%.

Χρηματοοικονομική ανάλυση του κλάδου πλαστικής συσκευασίας

Αντίστοιχα, στις εταιρείες του κλάδου πλαστικής συσκευασίας καταγράφεται μέση πτώση πωλήσεων κατά 10,9% το 2009. Ωστόσο, τα καθαρά κέρδη ενισχύονται σημαντικά, κατά 15%, αν και αθροιστικά στο δείγμα διατηρούνται σχεδόν αμετάβλητα. Θετικό είναι πάντως ότι η πλειοψηφία των επιχειρήσεων εμφανίζει καλύτερα αποτελέσματα το 2009. Ο βραχυπρόθεσμος τραπεζικός δανεισμός διατηρείται σταθερός ως ποσοστό επί των πωλήσεων, στο 32%, ενώ το μέσο διάστημα είσπραξης απαιτήσεων επεκτείνεται κατά 10 ημέρες το 2009, στις 185.

 

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: