27

Σε χαμηλά επίπεδα διαμορφώνεται η δραστηριότητα του κατασκευαστικού κλάδου, το 2009, με τους κυριότερους παράγοντες της πτώσης να εντοπίζονται στη μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και την υποχώρηση της οικοδομικής δραστηριότητας.

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα μελέτης της Hellastat, το ΠΔΕ το 2009 αναμένεται να διαμορφωθεί σε 8,8 δισ. ευρώ έναντι 9,3 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος (-10,1%). Το επίπεδο αυτό μεταφράζεται σε περίπου 3,2% του ΑΕΠ, ποσοστό που είναι το χαμηλότερο μετά το 1996.

Επίσης, στο πρώτο εξάμηνο του 2009 προκηρύχθηκαν 156 δημοπρασίες δημοσίων έργων μεγάλου μεγέθους (προϋπολογισμού άνω των 2 εκατ. ευρώ), έναντι 142 για το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2008. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός είναι σαφώς χαμηλότερος από τα έργα που δημοπρατήθηκαν τα πρώτα εξάμηνα των προηγούμενων ετών (201 το 2007 και 381 το 2006).

Η οικοδομική δραστηριότητα μετά το 2005 σημειώνει αδιάκοπη πτώση, υποχωρώντας το πρώτο εξάμηνο του 2009 κατά 15,6% σε όρους αδειών έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2008. Η πτώση αυτή μεταφράζεται σε κάμψη 25,8% της συνολικής επιφάνειας και 26,5% του οικοδομικού όγκου.

Η υποχώρηση της οικοδομής οφείλεται στη σημαντική άνοδο του κόστους ανέγερσης, στις αυξημένες τιμές των οικοδομικών υλικών, στην επιβράδυνση του ρυθμού επέκτασης της στεγαστικής πίστης, καθώς και στο μεγάλο απόθεμα κατοικιών (περίπου 170.000) που παραμένουν απούλητες.

Η λήψη στεγαστικών δανείων έχει καταστεί πιο δυσχερής σε σχέση με το παρελθόν, αφού οι τράπεζες θέτουν πλέον αυστηρότερες προϋποθέσεις. Το δεύτερο τρίμηνο του 2009 ο ρυθμός επέκτασης της στεγαστικής πίστης μειώθηκε σε 6% σε ετήσια βάση, έναντι 8,7% το προηγούμενο τρίμηνο και πολύ μεγαλύτερων ρυθμών κατά τη διάρκεια του 2008.

Οι αναλυτές της Hellastat καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ελπίδες του κλάδου για αναθέρμανση εναπόκεινται στους πόρους του ΕΣΠΑ. Σημαντικό μέρος των κονδυλίων αναμένεται ότι θα αξιοποιηθεί μέσω των Συμπράξεων Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα

Σημαντική προοπτική αποτελεί και η περαιτέρω ενίσχυση της παρουσίας των ελληνικών ομίλων στο εξωτερικό και ιδιαίτερα σε Βουλγαρία και Ρουμανία, όπου -παρά την οικονομική κρίση- θα εισρεύσουν ευρωπαϊκά κονδύλια για έργα υποδομών.

Χρηματοοικονομική ανάλυση του κλάδου

Στη μελέτη της Hellastat αναλύονται οι οικονομικές καταστάσεις 1.611 επιχειρήσεων. Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης συνοψίζονται στα εξής:

– Ο κύκλος εργασιών του κατασκευαστικών εταιρειών του δείγματος το 2008 διαμορφώθηκε σε 8,19 δισ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 20% από το προηγούμενο έτος.

– Το 58,3% των εργοληπτών ενίσχυσε τις πωλήσεις του 2007, με τη μέση μεταβολή ανά εταιρία να διαμορφώνεται σε 9,7%.

– Τα λειτουργικά αποτελέσματα του δείγματος το ανήλθαν σε 896,78 εκατ. ευρώ, ενισχυμένα κατά 53,5% από την προηγούμενη χρήση. Επίσης, η άνοδος των κερδών προ φόρων ήταν αρκετά μικρότερη (+14,6%, στα 316,53 εκατ. ευρώ), ενώ η μέση άνοδος ανά εταιρία σχηματίστηκε στο 12,5%.

– Το μέσο περιθώριο μικτού κέρδους το 2008 αυξήθηκε οριακά σε 19,5%, εμφανίζοντας διαχρονική βελτίωση.

– Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη βελτίωση της λειτουργικής επιβάρυνσης (ο αριθμοδείκτης του συνόλου των λειτουργικών εξόδων ως προς τις πωλήσεις μειώθηκε σε 10,2%), οδήγησε στη μικρή άνοδο των περιθωρίων ΚΠΤΦΑ και ΚΠΦ σε 11,9% και 6,6% αντίστοιχα.

– Η κεφαλαιακή μόχλευση το 2008 βελτιώθηκε οριακά σε 1,1 προς 1 ενώ οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις αποτέλεσαν σημαντικό ποσοστό του κύκλου εργασιών (59,6%).

– Η γενική ρευστότητα σχηματίζεται διαχρονικά σε επίπεδα άνω του 1,50, φθάνοντας το 2008 στο 1,62. Οι υψηλές αυτές τιμές οφείλονται κυρίως στο υψηλό μέγεθος των απαιτήσεων (30,4% του ενεργητικού για το 2008), λόγω των καθυστερήσεων του Δημοσίου Τομέα για την τακτοποίηση των οφειλών προς τους εργολήπτες.

Αναφορικά με την πορεία των 13 εισηγμένων κατασκευαστικών ομίλων κατά το 2009, ο αθροιστικός κύκλος εργασιών τους το πρώτο εννεάμηνο του έτους διαμορφώθηκε στα 3,4 δισ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 12,8% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2008. Η βελτίωση όμως αυτή αποδίδεται στους 4 μεγαλύτερους ομίλους της αγοράς (Ελλάκτωρ, J&P Αβαξ, ΓΕΚ-Τέρνα και Intrakat), ενώ ο κύκλος εργασιών των υπολοίπων μειώθηκε.

Τα κέρδη προ φόρων τόκων και αποσβέσεων, καθώς και τα κέρδη προ φόρων των εισηγμένων υποχώρησαν κατά 13,8% και 11,2% αντίστοιχα, ενώ οι συνολικές υποχρεώσεις αυξήθηκαν κατά 7,1% στα 6,24 δισ. ευρώ, καθώς μόνο 4 από τους 13 ομίλους μείωσαν την εξωτερική τους χρηματοδότηση.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ-ΜΠΕ