Συγκριτική Φιλολογία – Από τη θεωρία στην πράξη

«Οι λογοτεχνίες αλληλοερωτεύονται» Paul Valéry
Η φράση αυτή του Paul Valéry αποδίδει με ποιητικό τρόπο την έννοια της Συγκριτικής Φιλολογίας. Στόχοι της συγκεκριμένης επιστήμης είναι η θεώρηση μιας εθνικής λογοτεχνίας από σκοπιά που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα και η σύγκρισή της με μια άλλη ξένη λογοτεχνία, ενώ στο πεδίο έρευνάς της συμπεριλαμβάνονται και οι συγκρίσεις με άλλες τέχνες (μουσική, ζωγραφική κ.ά.) ή με άλλους τομείς της πνευματικής δραστηριότητας (φιλοσοφία, πολιτική, θρησκεία κ.ά.).

Με το βιβλίο της «Συγκριτική Φιλολογία. Από τη θεωρία στην πράξη», η Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού, ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών προσφέρει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και επιστημονικά τεκμηριωμένη θεώρηση της εγχώριας λογοτεχνίας υπό το πρίσμα της Συγκριτικής Φιλολογίας.

Τα κείμενα που περιλαμβάνονται στον τόμο οριοθετούν κατ’ αρχάς το πεδίο έρευνας του κλάδου και διευκρινίζουν τους σκοπούς και τις επιστημολογικές και μεθοδολογικές προϋποθέσεις του. Στη συνέχεια, εξετάζουν τη νεοελληνική λογοτεχνία, γενικά, από την οπτική γωνία της Συγκριτικής Φιλολογίας και παρέχουν δείγματα της μεθόδου σύμφωνα με την οποία είναι σκόπιμο να γίνονται οι συγκρίσεις με την αρχαία ελληνική γραμματεία. Η συγγραφέας πραγματοποιεί συγκρίσεις ανάμεσα σε νεοέλληνες και ξένους ομοτέχνους τους (π.χ. Παπαδιαμάντης, Μοπασάν και Τσέχοφ ή Καβάφης και γαλλικός Παρνασσισμός) και στα τελευταία κεφάλαια δείχνει τις δυνατότητες και τα όρια σύγκρισης της ποίησης με τη μουσική ή της αφηγηματικής μυθοπλασίας, και ειδικά της νατουραλιστικής, με τη ζωγραφική.

Παρουσίαση της συγγραφέα

Η Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού είναι ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά της αντικείμενα προέρχονται από την ελληνική λογοτεχνία του 19ου και του 20ού αιώνα και τους χώρους της Συγκριτικής Φιλολογίας και της Θεωρίας της Λογοτεχνίας. Τους δύο τελευταίους κλάδους εισήγαγε πρώτη στο πρόγραμμα διδασκαλίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, από το τέλος ήδη της δεκαετίας του’70.
Έχει διατελέσει, επανειλημμένως, μέλος στις επιτροπές απονομής των Ελληνικών και των Ευρωπαϊκών Λογοτεχνικών Βραβείων, όπως και του βραβείου βαλκανικής λογοτεχνίας Balkanika. Είναι μέλος της Γαλλικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Φιλολογίας και υπήρξε ιδρυτικό μέλος (1987) της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, Γενική Γραμματέας της στο διάστημα 1987 – 2000 και Πρόεδρος της Εταιρείας αυτής (2000-2006). Έχει διατελέσει, επίσης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Διεθνούς Εταιρείας Συγκριτικής Φιλολογίας (International Comparative Literature Association).