28

Χιλιάδες κάτοικοι της βορειοδυτικής Πελοποννήσου ξενύχτησαν στους δρόμους ή σε σπίτια συγγενών μετά τον ισχυρό σεισμό των 6,5 Ρίχτερ, ο οποίος στοίχισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους και προκάλεσε τον τραυματισμό δεκάδων, καθώς και εκτεταμένες υλικές ζημιές στην Ηλεία και την Αχαΐα. Μετά το πλήγμα του Εγκέλαδου, επικρατεί αγωνία για τους αναμενόμενους ισχυρούς μετασεισμούς.

Πρώτο θύμα του σεισμού ήταν ο 55χρονος Ανδρέας Μπακούλιας, ο οποίος καταπλακώθηκε από στέγη στην Κάτω Αχαγιά, ενώ λίγη ώρα αργότερα τραυματίστηκε η 80χρονη Μαρίνα Πετροπούλου, η οποία κατέληξε από ανακοπή καρδιάς, κατά την μεταφορά της στο νοσοκομείο.

Συνολικά 214 άνθρωποι προσήλθαν στο νοσοκομείο με τραυματισμούς λόγω του σεισμού. Από αυτούς, 21 εισήχθησαν και παραμένουν για νοσηλεία, ενώ σε τρεις περιπτώσεις, που αφορούν κατάγματα στα άκρα, οι ασθενείς χειρουργήθηκαν.

Περισσότερα από δεκαπέντε χωριά στην Αχαΐα και την Ηλεία έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές, ενώ κάτοικοι που έμειναν άστεγοι είτε φιλοξενήθηκαν σε σπίτια συγγενών σε άλλες περιοχές, είτε οδηγήθηκαν σε ξενοδοχεία. Οι περιοχές που μετρούν τις μεγαλύτερες πληγές είναι η Κάτω Αχαγιά, το Σανταμέρι, η Φώσταινα, το Πέτα, ο Αγιος Στέφανος, οι Πόρτες, καθώς και ο Δήμος Βαρθολομιού.

 Οδοιπορικό σε Φώσταινα και Κάτω Αχαγιά

Ζημιές σημειώθηκαν ακόμη και στο κέντρο της Πάτρας, αλλά και στο Αγρίνιο και τον Αστακό Αιτωλοακαρνανίας. Εκτός λειτουργίας λόγω ρωγμών ετέθη ο πύργος ελέγχου στο αεροδρόμιο της Ανδραβίδας, αλλά λειτουργεί ο εφεδρικός. Ζημιές έχει υποστεί και το κτίριο του Οργανισμού Λιμένος Πάτρας το οποίο δεν λειτουργεί. 

Εκείνοι που έμειναν άστεγοι θα λάβουν έκτακτο βοήθημα 3.000 ευρώ, ενώ βοήθημα 2.000 ευρώ θα δοθεί από την ΚΕΔΚΕ σε όσους καταστράφηκε η κύρια κατοικία τους.

 Η Πολιτεία στο πλευρό όσων δοκιμάζονται

Κλειστά παρέμειναν τη Δευτέρα τα νηπιαγωγεία, τα δημοτικά, τα γυμνάσια και τα λύκεια στην Αχαΐα, καθώς και το ΤΕΙ Πατρών. Το Πανεπιστήμιο Πατρών θα μείνει κλειστό Δευτέρα και Τρίτη. Κλειστά τα σχολεία και στον Νομό Ηλείας.

Από ελέγχους που έχουν διενεργήσει κλιμάκια του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων σε 100 σχολικά κτίρια στους δύο νομούς, δώδεκα εξ αυτών κρίθηκαν ακατάλληλα. Συγκεκριμένα στον Νομό Αχαΐας έχουν ελεγχθεί 60 σχολεία από τα οποία τα τέσσερα έχουν κριθεί ακατάλληλα. Πρόκειται για τα: Δημοτικό Σχολείο Βραχναιϊκων, 2ο Δ/Σ Κάτω Αχαΐα, Δ/Σ Κρίνου, Γυμνάσιο Λουσικών.

Στον Νομό Ηλείας έχουν ελεγχθεί συνολικά 40 σχολεία, οκτώ από τα οποία κρίθηκαν ακατάλληλα. Πρόκειται για τα: Γυμνάσιο-Λύκειο Βαρθολομιού, Γυμνάσιο-Λύκειο Λεχαινών, 1ο Δημοτικό Αμαλιάδος, 4ο Δημοτικό Αμαλιάδος, Γυμναστήριο 4ου Δημοτικού Αμαλιάδος, 2ο Δημοτικό Πύργου, 1ο Γυμνάσιο-Λύκειο Καράτουλα Δήμου Ωλένης, Γυμνάσιο-Λύκειο Σιμόπουλου.

Την Τρίτη, τα κλιμάκια του ΟΣΚ θα συνεχίσουν τον έλεγχο στον Νομό Ηλείας, ελέγχοντας ακόμη 60 σχολικές μονάδες. Επίσης, οι μηχανικοί του ΟΣΚ έχουν προβεί στον έλεγχο και άλλων δημόσιων κτιρίων.

Η Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Πειραιώς προχώρησαν σε πιστωτικές διευκολύνσεις για τις επιχειρήσεις και επαγγελματίες, που δραστηριοποιούνται στις πληγείσες περιοχές Ηλείας και Αχαΐας. H ΟΤΟΕ ανέστειλε την προγραμματισμένη για την Παρασκευή 24ωρη απεργία.

Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Ανδραβίδα, και στην οποία προήδρευσε ο υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος, αποφασίστηκε να κηρυχθούν σεισμόπληκτοι οι δύο νομοί. Σε αυτές τις περιοχές θα ληφθούν μέτρα για όσους επλήγησαν και σε ό,τι αφορά την αποκατάσταση των κτιρίων και σε ό,τι αφορά την επιδότηση του ενοικίου, καθώς επίσης και όλα τα μέτρα σε σχέση με τις επιχειρήσεις.

Ο κ. Παυλόπουλος ανακοίνωσε την έκτακτη ενίσχυση τόσο των δύο νομαρχιών Ηλείας και Αχαίας, όσο και των Δήμων, οι οποίοι έχουν πληγεί, ώστε να μπορέσουν να κάνουν τις πρώτες εργασίες καθαρισμού δρόμων και άλλων υποδομών, αλλά και την ενίσχυση ανθρώπων που έχουν ιδιαίτερη ανάγκη. 

Όσον αφορά τη στέγαση των σεισμοπλήκτων, ο Προκόπης Παυλόπουλος ανακοίνωσε ότι τα πρώτα κοντέινερ έχουν ήδη ξεκινήσει για τις σεισμόπληκτες περιοχές και ώς την Παρασκευή θα έχουν φθάσει όλα τα απαραίτητα κοντέινερ, ώστε εκείνοι οι οποίοι δεν μπορούν να κατοικήσουν στα σπίτια τους, είτε επειδή έχουν καταρρεύσει, είτε επειδή τα σπίτια αυτά κρίνονται ως μη κατοικήσιμα, να μπουν να εγκατασταθούν.

Τέλος, θα διατεθεί στην Περιφέρεια το απαραίτητο ποσό για να αποκατασταθεί το αρδευτικό δίκτυο σε όλες τις περιοχές μέσω του ΟΤΟΕΒ οι οποίες είναι και οι αρμόδιες. 

Από το ΥΠΕΧΩΔΕ ο υπουργός επικοινώνησε με τους νομάρχες οι οποίοι τον ενημέρωσαν ότι οι ζημίες είναι σχετικά περιορισμένες, ενώ μετέβη στην περιοχή ο γγ του υπουργείου και ο διευθυντής της υπηρεσίας αποκατάστασης σεισμοπλήκτων.

Επίσης βρίσκεται στην περιοχή και ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ. 

Από τις Ένοπλες Δυνάμεις εστάλησαν 6 αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας, η κινητή ομάδα αντιμετώπισης καταστροφών, δύο σούπερ πούμα, ένα σινούκ, ένα ελικόπτερο, σκηνές και κουβέρτες.

Επίσης δίνεται 7ήμερη ειδική άδεια σε όλο το στρατιωτικό προσωπικό που κατάγεται από τις σεισμόπληκτες περιοχές. 

Από τον τομέα της Παιδείας, μετέβη άμεσα στην περιοχή ο υφυπουργός κ. Λυκουρέντζος, ενώ κλιμάκιο του ΟΣΚ ξεκίνησε ελέγχους αρχικά με 25 μηχανικούς ενώ σήμερα προστέθηκαν άλλοι 11 και συνολικά η δύναμη έφτασε τους 36 μηχανικούς.

Από το υπουργείο Μεταφορών έγινε γνωστό ότι αποκαταστάθηκε η κυκλοφορία στην σιδηροδρομική γραμμή Πάτρα-Κάτω Αχαΐα ενώ δεν υπήρξε πρόβλημα στα αεροδρόμια Κεφαλονιάς και Ζακύνθου καθώς και στα κτίρια των ΕΛΤΑ.

Από το υπουργείο Ανάπτυξης αναφέρθηκε ότι έγινε διακοπή στη βιομηχανική περιοχή της Πάτρας, λόγω βλάβης σε υποσταθμό ενώ στις 22.30 χθες ηλεκτροδοτήθηκε πλήρως όλη η περιοχή.

Από το υπουργείο Δικαιοσύνης έγινε γνωστό ότι το κατάστημα κράτησης Αγ. Στεφάνου έχει υποστεί μικροζημιές, ενώ δεν υπάρχει πρόβλημα στα σωφρονιστικά καταστήματα Τρίπολης, Ναυπλίου, Αμφισσας και στις αγροτικές φυλακές Τίρυνθας.

Αντίθετα στο Δικαστικό Μέγαρο Πατρών διαπιστώθηκαν πολύ σοβαρές ζημιές και ενδεχομένως να μείνει κλειστό για μερικές ημέρες. 

Σε ό,τι αφορά τους αρχαιολογικούς χώρους δεν υπήρξαν ζημιές σε μουσεία και μνημεία, με εξαίρεση στο Αστρος Κυνουρίας.

Η πρώτη καταγραφή για μεγάλο σεισμό στη Βορειοδυτική Πελοπόννησο υπάρχει από το 1752 με μέγεθος 6,8 Ρίχτερ. Το 1821 καταγράφηκε ο μεγαλύτερος σεισμός που χτύπησε ποτέ την περιοχή (6,9 Ρίχτερ) και στη συνέχεια το 1873, το 1939 και το 1988 ακολούθησαν άλλες τρεις ισχυρές δονήσεις με μεγέθη 6,6, 6,3 και 6 R, αντίστοιχα.

Σε όλους τους παραπάνω μεγάλους σεισμούς οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές ήταν πάντα περιορισμένες, σε σχέση με τα μεγέθη και με δεδομένο ότι όλοι σεισμοί, όπως και εκείνος της Κυριακής, ήταν όλοι επιφανειακοί. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τους κατοίκους έσωσε η σύσταση του υπεδάφους.

Αγωνία για τους μετασεισμούς

Η δόνηση της Κυριακής ήταν επιφανειακή, με εστιακό βάθος περίπου 10 χιλιόμετρα, γεγονός που σημαίνει, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, ότι αναμένεται έντονη μετασεισμική δραστηριότητα. Μέχρι στιγμής έχουν σημειωθεί 14 με 15 μετασεισμοί της τάξεως των 3,5 με 4,6 Ρίχτερ.

Η ισχυρότερη δόνηση το βράδυ ήταν στις 04:32, μεγέθους 4,5 Ρίχτερ και οι κάτοικοι πρέπει να οπλιστούν με ατσαλένια νεύρα, καθώς η μετασεισμική δραστηριότητα πρόκειται να συνεχιστεί για μεγάλο διάστημα.

Σύμφωνα με τους σεισμολόγους, με δεδομένο ότι ο κύριος σεισμός ήταν 6,5 Ρίχτερ, οι μετασεισμικές δονήσεις μπορεί να φθάσουν έως και τα 5,9 με 6 Ρίχτερ.

«Θα ήταν μεγάλη η έκπληξη να μην συμβεί ένας ισχυρός μετασεισμός», δήλωσε ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Γιώργος Σταυρακάκης.

Οι μετασεισμοί των 4,6 Ρίχτερ που έχουν υπάρξει μέχρι τώρα δεν θεωρούνται ισχυροί, είπε ο κ. Σταυρακάκης και πρόσθεσε ότι ένας σεισμός 6,5 Ρίχτερ όπως ο χθεσινός δίνει ισχυρό μετασεισμό που στην καλύτερη περίπτωση θα είναι μία μονάδα μικρότερος από τον κύριο και στην χειρότερη 0,3 με 0,5 μικρότερος από τον βασικό σεισμό.

Ο κ. Σταυρακάκης συνέστησε ψυχραιμία στους κατοίκους και τους συμβούλευσε να πειθαρχούν στις υποδείξεις των αρχών και των μηχανικών που κάνουν τους πρωτοβάθμιους ελέγχους στα σπίτια.

O πρόεδρος της Επιτροπής Εκτίμησης Σεισμικού Κινδύνου Γεράσιμος Παπαδόπουλος είπε ότι δεν υπάρχει κάτι το ασυνήθιστο στην την εξέλιξη της μετασεισμικής δραστηριότητας. Δεν συμβαίνει πάντοτε ισχυρός μετασεισμός, είναι πιθανό να συμβεί, το γεγονός όμως ότι έχει αργήσει να συμβεί αυτός ο ισχυρός μετασεισμός, δεν είναι ανησυχητική εξέλιξη, διότι δεν συμβαίνει πάντα, πρόσθεσε.

Ισχυρό μετασεισμό περιμένει και ο καθηγητής Σεισμολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών Aκης Τσελέντης, ο οποίος συνέστησε στους κατοίκους να μην μπαινοβγαίνουν στα σπίτια που έχουν καταπονηθεί από το σεισμό. Είναι στοιχειώδη μέτρα που πρέπει να τηρηθούν τα δύο επόμενα 24ωρα, συνέστησε.

Ο καθηγητής Γεωλογίας Ευθύμιος Λέκκας, σε δηλώσεις του από το χωριό Βλάμη Ηλείας που έχει πάθει τις μεγαλύτερες καταστροφές είπε ότι ένας σεισμός 6,5 Ρίχτερ δίνει συνήθως έναν ισχυρό μετασεισμό μία με μισή μονάδα μικρότερο, αλλά αυτό δεν είναι και πάντοτε απαραίτητο, όπως συνέβη πρόσφατα και στην Κίνα.

Σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου

Στις 5.30 τo απόγευμα της Δευτέρας ο πρωθυπουργός -που γυρνά εσπευσμένα από την Αυστρία- θα προεδρεύσει συσκέψεως για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκλήθηκαν από το σεισμό. Στη σύσκεψη θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Πρ.Παυλόπουλος, Γ.Σουφλιάς, Γ.Αλογοσκούφης, Θ.Ρουσόπουλος, Δ.Αβραμόπουλος και Β.Μεϊμαράκης.

Ο κ. Καραμανλής διαβεβαίωσε την Κυριακή ότι «η Πολιτεία και πάλι θα βρεθεί στο πλευρό όσων δοκιμάζονται».

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας εξέφρασε τη συμπαράστασή του στους πληγέντες, στα θύματα και στους συγγενείς των νεκρών και πρόσθεσε: «Πιστεύω ότι όλοι θα πράξουν το καθήκον τους ώστε οι επιπτώσεις αυτής της φυσικής καταστροφής να είναι οι ηπιότερες δυνατές».

 Mήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου εξέφρασε τη λύπη του για το θάνατο των δύο πολιτών και κάλεσε την κυβέρνηση να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.

«Δεν αρκούν τα βοηθήματα, ζητούμε να καταγραφούν άμεσα οι ζημιές και να αντιμετωπιστούν οι καθημερινές ανάγκες των πληγέντων. Ζητούμε τον απαραίτητο συντονισμό και μέτρα μακράς πνοής, διότι η Πελοπόννησος πρέπει επιτέλους να σταθεί και πάλι στα πόδια της» σημείωσε ο κ. Παπανδρέου.

 Μήνυμα του προέδρου του ΠΑΣΟΚ

Ο ΣΥΝ ζήτησε, μεταξύ άλλων, την άμεση δημιουργία καταυλισμών για την στέγαση των σεισμόπληκτων, ενώ το ΚΚΕ να αρχίσουν έργα αντισεισμικής θωράκισης και προστασίας, πρώτα απ όλα στις μεγάλες πόλεις της χώρας.

 Μηνύματα ΚΚΕ-ΣΥΝ-ΛΑΟΣ

Νέος «πόλεμος» σεισμολόγων

Δύο προβλέψεις με μεγάλη χρονική απόκλιση, που καλύπτουν έκταση από μερικές δεκάδες έως και… χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα, διεκδικούν τον τίτλο για την «πρόγνωση» του χθεσινού καταστροφικού σεισμού, δημιουργώντας το έδαφος για τον συνηθισμένο «πόλεμο εντυπώσεων» μεταξύ των σεισμολόγων.

 «Σεισμοπόλεμος» προγνώσεων

H πρώτη προειδοποίηση προκύπτει από μελέτη της ομάδας ΒΑΝ, η οποία καταχωρίστηκε στη βάση δεδομένων του Πανεπιστημίου του Κορνέλ στις 22 Φεβρουαρίου 2008. Στη συγκεκριμένη έρευνα αναφέρεται ότι «η σεισμική δόνηση που εκκρεμεί από την καταγραφή ηλεκτρικής δραστηριότητας που παρατηρήθηκε στον Πύργο Ηλείας από τις 29 Φεβρουαρίου έως τις 2 Μαρτίου 2008 αναμένεται να εκδηλωθεί στη σκιασμένη περιοχή», η οποία καλύπτει έκταση από την Κρήτη έως τη Λευκάδα, ενώ ένα μέρος της συμπίπτει και με το επίκεντρο του χθεσινού σεισμού.

Επιπλέον, αναφέρεται στη μελέτη της ομάδας ΒΑΝ ότι ηλεκτρικά σήματα που καταγράφηκαν σε σταθμό της Πάτρας στις 9 Φεβρουαρίου 2008, διερευνώνται για τη σχέση τους με τη σεισμικότητα που εκδηλώνεται στην περιοχή. Ωστόσο, πουθενά στην έρευνα δεν διευκρινίζεται ο χρόνος, ούτε κάποια στοιχεία για την αναμενόμενη ένταση.

Στις 29 Μαΐου η ομάδα ΒΑΝ με επικεφαλής τον Παναγιώτη Βαρώτσο δημοσίευσε επιστημονική μελέτη που εκτιμούσε επερχόμενο σεισμό εντός δεκαημέρου σε περιοχή που περιελάμβανε το επίκεντρο της δόνησης στην Ανδραβίδα, όπως δήλωσε ο σεισμολόγος Γεράσιμος Χουλιάρας στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1. Η μελέτη σύμφωνα με τον σεισμολόγο εστάλη προς δημοσίευση στο Πανεπιστήμιο του Cornell.

Mία άλλη πρόβλεψη ήταν πιο συγκεκριμένη. Στις 13 Απριλίου 2007 ο σεισμολόγος κ. Παναγιώτης Παπαδημητρίου υπέβαλε πρόγνωση η οποία έκανε λόγο για ισχυρό σεισμό μεγέθους 6,7 Ρίχτερ με περιθώριο απόκλισης 0,4 Ρίχτερ σε ελλειπτική περιοχή με επίκεντρο τη θαλάσσια περιοχή νότια της Κεφαλονιάς και ακτίνες 40 και 70 χιλιομέτρων. Ο χρόνος οριζόταν στα τέλη Ιουλίου 2008, ενώ δινόταν και απόκλιση του χρονικού περιθωρίου κατά 1,5 έτος. Η έκταση που καλύπτει η συγκεκριμένη πρόβλεψη συμπεριλαμβάνει οριακά και το επίκεντρο του χθεσινού σεισμού.

Όπως επεσήμανε ο κ. Γεράσιμος Παπαδόπουλος, πρόεδρος της Επιτροπής Σεισμικού Κινδύνου και διευθυντής ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, «ούτε στην επιτροπή ούτε στον Οργανισμό Αντισεισμικής Προστασίας υπήρξε επίσημη ενημέρωση για τη πρόβλεψη της ομάδας ΒΑΝ». Επιπρόσθετα, από το ΥΠΕΧΩΔΕ ανέφεραν ότι σε αυτά που λέγονται από την ομάδα ΒΑΝ, ότι δηλαδή είχαν ειδοποιήσει για τον σεισμό, ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ κ. Μακρόπουλος δηλώνει κατηγορηματικά ότι ποτέ δεν είχε λάβει τέτοια ειδοποίηση.

Σχολιάζοντας την πρόβλεψη του κ. Λάγιου, ο πρόεδρος της Επιτροπής Σεισμικού Κινδύνου κ. Γεράσιμος Παπαδόπουλος δήλωσε ότι υπήρξε ειδοποίηση για τη συγκεκριμένη περιοχή, η οποία δεν είναι αυτή όπου έγινε ο σεισμός. «Ότι ήταν δυνατό να γίνει, κατά τη δική μου γνώμη, έγινε για τη συγκεκριμένη πρόβλεψη», είπε ο κ. Παπαδόπουλος.

Ο κ. Παπαδόπουλος δήλωσε ότι ο ίδιος δεν είχε διαβάσει και δεν ξέρει αν ήταν σωστή ή όχι η «πρόβλεψη» που σύμφωνα με τον κ. Τσελέντη, είχε γίνει και είχε αναρτηθεί στις 29 Μαΐου και η οποία προσδιόριζε ως άμεσα επερχόμενο τον σεισμό στην Ηλεία και την Αχαΐα. Ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι ακόμα και αν ήταν σωστή αυτή η πρόβλεψη δεν θα μπορούσε να είχε πρακτικό αποτέλεσμα. «Είναι άχαρο και σε βάρος των κατοίκων που επλήγησαν από τον σεισμό να γίνονται τέτοιες συζητήσεις», πρόσθεσε.

Ο κ. Τσελέντης είπε ότι από τον περασμένο Μάρτιο ήταν κατατεθειμένα σήματα της ομάδας ΒΑΝ ότι αναμένεται στη βορειοδυτική Πελοπόννησο ένας ισχυρός σεισμός και εμένα, πρόσθεσε, με πήγαν στον Εισαγγελέα τα γνωστά κυκλώματα. Στις 29 Μαΐου είχε υπάρξει νέα ενημέρωση ότι μπαίναμε στην κρίσιμη περιοχή, πρόσθεσε ο κ. Τσελέντης.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ