53

Το ενδεχόμενο κοινής στάσης της ΕΕ στο θέμα της ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου κατέρρευσε τη Δευτέρα. Το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων μπορεί να κατέληξε σε κοινό ανακοινωθέν, αλλά η πράξη είναι άλλο θέμα και εκεί οι «27» διασπάστηκαν. Η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία και η Ιταλία άνοιξαν το χορό των αναγνωρίσεων. «Όχι» από Ισπανία, Σλοβακία.

Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συμφώνησαν ότι το Κοσσυφοπέδιο δικαιούται μιας σπάνιας εξαίρεσης από τη διεθνή νομοθεσία -περί σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας- και η μονομερής ανακήρυξη ανεξαρτησίας δικαιολογείται από την καταπίεση του Βελιγραδίου και την απόρριψη εκ μέρους των Σέρβων ηγετών ενός τελικού καθεστώτος που θα ήταν προϊόν διαπραγμάτευσης.

Στην κοινή δήλωση επισημαίνεται κατ αρχήν πως τo Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη ότι το ψήφισμα που υιοθέτησε την Κυριακή το κοινοβούλιο στην Πρίστινα δεσμεύει το Κόσοβο στις αρχές της δημοκρατίας και της ισότητας όλων των πολιτών του, στην προστασία της σερβικής μειονότητας και άλλων μειονοτήτων, στην προστασία της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς και στη διεθνή επιτήρηση. Ακόμη, επισημαίνεται ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ θα αποφασίσουν με γνώμονα την εθνική πρακτική και το διεθνές δίκαιο για τις σχέσεις τους με το Κόσοβο και στη συνέχεια υπογραμμίζεται ότι το Κόσοβο αποτελεί μια ιδιόρρυθμη (sui generis) περίπτωση που δεν θέτει εν αμφιβόλω τις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Έτσι, άνοιξε ο δρόμος της αναγνώρισης του Κοσόβου από τις χώρες – μέλη της ΕΕ, τουλάχιστον για όσες επιθυμούσαν να προχωρήσουν σε αυτήν την κίνηση. Την αρχή έκαναν η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία και η Ιταλία. Σύμφωνα με το Βερολίνο θα ακολουθήσει η πλειονότητα των χωρών – μελών της ΕΕ.

Αντίθετα, πρώτη από όλους η Ισπανία αποκήρυξε την ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου και ακολούθησε η Σλοβακία, που πάντως στη συνέχεια διευκρίνισε ότι δεν αναγνωρίζει το Κοσσυφοπέδιο «επί του παρόντος». Οι δύο χώρες φοβούνται ότι η αναγνώριση του Κοσόβου ίσως ανοίξει το δρόμο για ευρύτερες τάσεις απόσχισης. Στο ίδιο μήκος κύματος και η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ρουμανία και η Βουλγαρία.

Επιχειρώντας να διασκεδάσει τις ανησυχίες, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Χανς Γκερτ Πέτερινγκ δήλωσε ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου δεν αποτελεί «προηγούμενο», λόγω της ιδιομορφίας της περίπτωσής του. Δεν θα πρέπει «με κανένα τρόπο να το βλέπουμε ως προηγούμενο: λόγω του καθεστώτος του, ως περιοχής υπό την προστασία των Ηνωμένων Εθνών, η περίπτωση του Κοσόβου δεν συγκρίνεται με καμία άλλη» δήλωσε.

Ο Πέτερινγκ κάλεσε Σέρβους και Αλβανούς να επιδείξουν «ηρεμία και αυτοκυριαρχία» και παρότρυνε τις αρχές του Κοσόβου να συστήσουν θεσμούς που θα σέβονται «τα δικαιώματα και τις ελευθερίες όλων, στο πλαίσιο ενός πολυεθνικού Κοσόβου που θα έχει καλές σχέσεις με τις γειτονικές χώρες».

Επιπλέον, η Τσεχία δήλωσε πως χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να αποφασίσει, όπως και η Πολωνία. Η Αυστρία πρόκειται να ανακοινώσει ότι αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσόβου την Τετάρτη, όπως και το Βέλγιο, ενώ την Πέμπτη αναμένεται ανακοίνωση από τη Δανία. Για θέμα λίγων εβδομάδων μιλά η Φινλανδία, ενώ επίκειται αναγνώριση από την Ουγγαρία και τις τρεις Δημοκρατίες της Βαλτικής, Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία.

Αναγνώριση από ΗΠΑ-Οργή στη Σερβία

Μετά τις πρώτες ανακοινώσεις των Ευρωπαίων, ο Αμερικανός πρόεδρος έσπευσε να «αναγνωρίσει» την κίνηση του Κοσσυφοπεδίου, δηλώνοντας ότι οι Κοσοβάροι «είναι πλέον ανεξάρτητοί». Λίγες ώρες αργότερα ακολούθησε ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ διευρύνουν την αναγνώριση του Κοσόβου ως «κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος». Ο Αμερικανός πρόεδρος θα κάνει και νέα δήλωση για το Κόσοβο την Τρίτη.

Παράλληλα, ο Νίκολας Μπερνς ανακοίνωσε ότι ήδη από την Κυριακή, η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς για να του επιβεβαιώσει την φιλία της Ουάσινγκτον.

Ωστόσο, αμέσως μετά την ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η Σερβία ανακοίνωσε ότι ανακαλεί τον πρεσβευτή της στην Ουάσινγκτον. Ο πρωθυπουργός της Σερβίας Βόισλαβ Κοστούνιτσα, μιλώντας σε συνεδρίαση του Κοινοβουλίου, δήλωσε ότι «η αμερικανική κίνηση αποτελεί συνέχεια της επιθετικότητας του ΝΑΤΟ, η οποία ξεκίνησε όταν η Σερβία βομβαρδίστηκε το 1999» και τόνισε ότι δεν θα επιτραπεί στις ΗΠΑ να μετατρέψουν το «ψευδοκράτος του Κοσόβου σε πραγματικό κράτος».

Διαδήλωση κατά της κήρυξης ανεξαρτησίας πραγματοποίησαν στη Μιτρόβιτσα οι Σέρβοι του Κοσόβου. Παράλληλα, στο Βελιγράδι η αστυνομία διέλυσε διαδήλωση εκατοντάδων υπερεθνικιστών που διαμαρτύρονταν για την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας από το Κόσοβο.

Έκκληση για ηρεμία και για προστασία της σερβικής μειονότητας του Κοσόβου απηύθυνε η Κροατία, σημειώνοντας ότι η απόφασή της για την ανεξαρτητοποίηση θα ευθυγραμιστεί με την πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ.

Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Σαλί Μπερίσα δήλωσε ότι «την Τρίτη θα συνεδριάσει η κυβέρνηση για να αποφασίσει για την αναβάθμιση των διπλωματικών σχέσεων με το Κόσοβο, προχωρώντας σε επίπεδο πρεσβευτών».

Ερωτηθείς αν οι δηλώσεις του εκφράζουν την επίσημη αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, ο κ. Μπερίσα απάντησε: «Εγώ και η κυβέρνησή μου έχουμε ήδη αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσόβου εφόσον η αλβανική βουλή έχει επικυρώσει την κήρυξη της ανεξαρτησίας το 1991. Στην κυβέρνηση μένει να ολοκληρώσει τις υπόλοιπες διαδικασίες».

Έντονη η αντίδραση της Ρωσίας. Με πρωτοβουλία της συγκάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας, κάλεσε τον Γενικό Γραμματέα να κηρύξει με σαφήνεια την ανεξαρτησία του Κοσόβου άκυρη και εξέφρασε τη δυσαρέσκεια της για την ουδέτερη, όπως την χαρακτηρίζει, στάση του Γενικού Γραμματέα.

Παράλληλα, το ρωσικό κοινοβούλιο αποφάσισε ότι, εάν αναγνωριστεί η ανεξαρτησία του Κοσόβου, έχει το δικαίωμα να αναθεωρήσει την πολιτική του έναντι των αυτοανακηρυσσόμενων ανεξάρτητων χωρών και ειδικότερα έναντι των χωρών της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Η «καμπάνα χτυπά» για την Αμπχαζία, τη Νότια Οσετία στη Γεωργία, τη Μολδαβία και το Ναγκόρνο Καραμπάχ στο Αζερμπαϊτζάν.

Η Τουρκία αποφάσισε να αναγνωρίσει το Κόσοβο ως ανεξάρτητο κράτος, δήλωσε ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Αλί Μπαμπατσάν.

Υπέρ της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, μιας περιοχής όπου οι κάτοικοι είναι στην πλειονότητά τους μουσουλμάνοι, τάχθηκε ο 57μελής Οργανισμός Ισλαμικής Διάσκεψης. Επίσης, την κίνηση του Κοσσυφοπεδίου αποδέχεται το Αφγανιστάν, ενώ την αντίθεσή τους εξέφρασαν το Βιετνάμ, το Αζερμπαϊτζάν και η Γεωργία. Πάντως, η Πρίστινα αναμένει περί τις 100 δηλώσεις αναγνώρισης διεθνώς.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,Associated Press

Ειδήσεις Σήμερα: