Οι ερμηνείες των κορυφαίων στελεχών του ΠΑΣΟΚ για την εκλογική ήττα

28

Η ερμηνεία της εκλογική ήττας του ΠΑΣΟΚ βρέθηκε στο επίκεντρο των τοποθετήσεων των κορυφαίων στελεχών κατά την τελευταία ημέρα της συνεδρίασης του Εθνικού Συμβουλίου του Κινήματος. Όπως ήταν αναμενόμενο, επικράτησαν οι προσεγγίσεις που υιοθετούν οι πλευρές των κ.κ. Γιώργου Παπανδρέου και του Ευάγγελου Βενιζέλου, χωρίς να λείψουν και τρίτες απόψεις.

Η Αννα Διαμαντοπούλου είπε ότι η ήττα δεν έχει μόνο ένα αίτιο αλλά πολλά και οι ευθύνες δεν αφορούν σε ένα μόνο πρόσωπο. Τα αίτιά της πρέπει να εντοπιστούν στο διάστημα 2004-2007. Ακόμη, αναφέρθηκε στα προηγούμενα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ και στο πρόγραμμά του τονίζοντας ότι κατά τις διαδικασίες και στην κατάρτιση του προγράμματος αλλά και στο τελικό κείμενο δεν διατυπώθηκαν διαφορετικές προτάσεις από κανέναν. Επομένως, συμπέρανε, η συζήτηση σήμερα γίνεται μόνο για την εκλογή αρχηγού και ζήτησε από τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ να μην προσποιούνται ως προς το ζήτημα αυτό.

Η κα Διαμαντοπούλου ανέφερε επίσης ότι πολύ μεγάλη σημασία για τις επόμενες εκλογές θα έχει το κύρος του προέδρου που θα εκλεγεί στις 11 Νοεμβρίου και δυστυχώς πρόσθεσε, η συζήτηση που κάνουμε είναι σαν να επιλέγουμε μεταξύ δυο κακών, ενώ χαρακτήρισε μη πειστικό, από μόνο του, το επιχείρημα ότι πρέπει να αλλάξουμε αρχηγό. Αναφορά έκανε και στο ρόλο των εκδοτικών συγκροτημάτων, τονίζοντας ότι αυτά πάντα υπήρχαν και πάντα επηρέαζαν αλλά ένας αρχηγός δεν δικαιούται να χάνει από υπονομευτές, ένας αρχηγός υποχρεούται να τους νικά, είπε χαρακτηριστικά.

Έντονη κριτική προς κάθε κατεύθυνση άσκησε η Βάσω Παπανδρέου προβαίνοντας ταυτόχρονα και σε αυτοκριτική. Χάσαμε Γιώργο, Βαγγέλη, Κώστα, Νίκο, τόνισε η κ. Παπανδρέου αναφερόμενη στο εκλογικό αποτέλεσμα και πρόσθεσε ότι χάσαμε όλοι μαζί και ο καθένας χωριστά. Οι ευθύνες είπε, βρίσκονται σε όλα τα επίπεδα. Η κ. Παπανδρέου ανέφερε επίσης ότι το ΠΑΣΟΚ χάνει από το 2000, αλλά τα μηνύματα των πολιτών δυστυχώς τα επιστρέφαμε στον αποστολέα.

Χαρακτήρισε πολύ οδυνηρή την ήττα και πρόσθεσε ότι κανονικά όλοι θα έπρεπε να είμαστε στα σπίτια μας και να παραδώσουμε στην επόμενη γενιά. Όμως ,ανέφερε, δυστυχώς η γενιά δεν βρίσκεται στο στελεχικό μας δυναμικό. Γι αυτό τη χάσαμε, δεν φταίει ότι κυβερνήσαμε αλλά ο τρόπος που κυβερνήσαμε και ο τρόπος με τον οποίο συζητήσαμε όταν βρεθήκαμε στην αντιπολίτευση.

Ως μια ακόμη αιτία για την ήττα ανέφερε ότι στο ΠΑΣΟΚ ποτέ δεν έγινε κάθαρση. Αναφορά έκανε και σε όσους έφτιαξαν περιουσίες στα χρόνια των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ ρωτώντας αν όλους αυτούς τους θέλουμε στο ΠΑΣΟΚ. Αν τους θέλουμε πρόσθεσε πρέπει να το πούμε, αλλά εγώ δεν θέλω να έχω καμιά σχέση με ένα τέτοιο ΠΑΣΟΚ.

Αναφέρθηκε επίσης σε προσωπικές στρατηγικές στην προεκλογική περίοδο, τονίζοντας ότι κάποιοι έκαναν διπλή εκστρατεία έχοντας προεξοφλήσει την ήττα του ΠΑΣΟΚ. Όταν όλοι πιστεύαμε στη νίκη, ανέφερε χαρακτηριστικά, κάποιοι προετοίμαζαν την ήττα.

Από την άλλη πλευρά όπως ανέφερε η κ. Παπανδρέου κάποιοι δεν κατάλαβαν τι σημαίνει ΠΑΣΟΚ, ότι το ΠΑΣΟΚ δεν είναι μια παρέα, δεν χρειάζεται σωτήρα, χρειάζεται πρόεδρο και ηγετική ομάδα. Κριτική άσκησε και για τον τρόπο οργάνωσης του ΠΑΣΟΚ στον κεντρικό του πυρήνα και τη λειτουργία των οργάνων και μίλησε για διάλυση του κόμματος και χαοτικές λειτουργίες.

Ο Θ.Πάγκαλος είπε μίλησε για τέσσερα αίτια: (α) την οικονομική και κοινωνική κατάσταση της χώρας, (οι αντικειμενικές συνθήκες για νίκη του ΠΑΣΟΚ δεν ήταν καλές, ούτε το 2000, ούτε το 2004, ούτε το 2007, όπως είπε), (β) η αντιστοιχία των θέσεων του ΠΑΣΟΚ ανταποκρίνονταν στις ανάγκες της κοινωνίας («δώσαμε την εντύπωση ότι λέγαμε πράγματα που δεν τα εννοούσαμε και ο κόσμος δεν μας θεώρησε αξιόπιστους»), (γ) οι οργανωτικές και άλλες αδυναμίες του κόμματος (δ) η συζήτηση για την ηγετική φυσιογνωμία του προέδρου του κόμματος, την οποία απέρριψε γιατί «ο λαός ζητάει άλλα πράγματα από αυτά που ζητάει από τη ΝΔ».

Ο Πέτρος Ευθυμίου είπε ότι μιλάμε σαν κόμμα αξιωματούχων για να προσθέσει ότι η κοινωνία δεν επενδύει σε εμάς, όπως είχαμε μάθει να προσδοκά από μας. Διαφώνησε με τη συζήτηση του θέματος ηγεσίας πριν τη συζήτηση για το ίδιο το ΠΑΣΟΚ και για τις πολιτικές του.

Η φθίνουσα πορεία του ΠΑΣΟΚ, ανέφερε, άρχισε από το 2000 και δεν πρόκειται να ανακοπεί αν συζητάμε για την ηγεσία και όχι για την πολιτική μας. Η συζήτηση για την ηγεσία πρόσθεσε, δεν γεμίζει την ψυχή μας ούτε λύνει τα προβλήματά μας. Προέβλεψε ότι το διάστημα μετά την 11η Νοεμβρίου θα είναι εξαιρετικά δυσχερές πολιτικά για το ΠΑΣΟΚ και πρόσθεσε ότι πρέπει να πάμε σε στέρεες απόψεις για το κόμμα, το οποίο θα μας πάει στο μέλλον. Ανέφερε επίσης ότι το ΠΑΣΟΚ είναι κομμάτι της σοσιαλιστικής κρίσης και ότι η απάντηση βρίσκεται στην επίλυση των προβλημάτων των πολιτών και όχι στην αλλαγή ηγεσίας.

Ο Γιώργος Φλωρίδης εντόπισε 32 αιτιάσεις στη ομιλία του Γ.Παπανδρέου το Σάββατο από την οποία η εικόνα του ΠΑΣΟΚ του 2004 έβγαινε εξαιρετικά αποκρουστική. Αν ήταν έτσι, τόνισε, το ΠΑΣΟΚ δεν θα εδικαιούτο τότε το 40,5% που πήρε τότε. Το πιο τραγικό, πρόσθεσε, είναι η ομολογία του προέδρου ότι αυτό το αποκρουστικό ΠΑΣΟΚ δεν κατόρθωσε να το αλλάξει. Και αναρωτήθηκε αν «στις πρόσφατες εκλογές αγωνιστήκαμε να πείσουμε τον κόσμο να ψηφίσει το αποκρουστικό ΠΑΣΟΚ που δεν άλλαξε;».

Ο Μιλτιάδης Παπαϊωάννου ανέφερε ότι η ιδεολογική ήττα του ΠΑΣΟΚ για την οποία γίνεται λόγος σήμερα έρχεται από το παρελθόν και προσδιόρισε τρία στοιχεία της κυβερνητικής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ που προσδιόρισαν την ήττα αυτή: Πρώτον ο χειρισμός του ασφαλιστικού το 2001, δεύτερον, η θεοποίηση της αγοράς και του χρηματιστηρίου και τρίτον η γιγάντωση των τραπεζών. Ο κ. Παπαϊωάννου τόνισε ότι η αμφισβήτηση του κ. Παπανδρέου ήρθε από μέσα, διότι από μέσα κυκλοφορούσε η φράση ότι «το παιδί δεν κάνει».

Ο Στέφανος Τζουμάκας ανέφερε ότι το ΠΑΣΟΚ, όπως και τα σοσιαλιστικά κόμματα στην υπόλοιπη Ευρώπη, ακολούθησε την αποτυχημένη στρατηγική της «σοσιαλδημοκρατικής ρύθμισης», η οποία αναγνώριζε την πρωτοκαθεδρία της Δεξιάς και ως οικονομικό μοντέλο είχε την ανάπτυξη μέσω των έργων αλλά όχι και τη δημιουργία επιχειρήσεων και την αύξηση των θέσεων εργασίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την ακόμα πιο άνιση κατανομή του πλούτου.

«Η κυβέρνηση Σημίτης ήταν καλή κυβέρνηση, (αλλά) είχαμε και παράπλευρα εκφυλιστικά φαινόμενα», είπε ο Τηλέμαχος Χυτήρης, τασσόμενος ταυτόχρονα υπέρ της αυτονομίας του ΠΑΣΟΚ, ενώ πρόσθεσε ότι «πιστεύω στην ειλικρίνεια του Γιώργου Παπανδρέου και αναμένω αλλαγή την επόμενη μέρα».

«Η ενότητα του ΠΑΣΟΚ δεν κινδυνεύει», είπε η Μιλένα Αποστολάκη εκτιμώντας ταυτόχρονα ότι το ΠΑΣΟΚ καθυστέρησε στην έκφραση του αντιπολιτευτικού του λόγου.

Αναφερόμενη στην ήττα του 2004, η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου υποστήριξε ότι ο Γ.Παπανδρέου ανέξοψε την «ελεύθερη πτώση» του ΠΑΣΟΚ.

Η Τόνια Αντωνίου, αντίθετα, εκτίμησε ότι το 2004 δόθηκε στην ηγεσία λευκή επιταγή για μεγάλες αλλαγές τις οποίες δεν έκανε.

Για πρωθύστερο σχήμα με πρώτο την εκλογή προέδρου του ΠΑΣΟΚ και ύστερα την διατύπωση πολιτικού λόγου, έκανε λόγο ο Γεράσιμος Αρσένης, τασσόμενος υπέρ της αντιστροφής αυτής της διαδικασίας και εκφράζοντας ταυτόχρονα την ανησυχία του για την επόμενη της εκλογής προέδρου.

Για «θολή εικόνα» του ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο ο Χρήστος Βερελής, εκτιμώντας ταυτόχρονα ότι «αφήσαμε το έργο μας στην κριτική και την σκύλευση από την ΝΔ». Αναφερόμενος στον κ. Σημίτη, ο κ. Βερελής είπε ότι ενώ «κυβέρνησε επί 8 χρόνια με σκληρή εσωκομματική αντιπολίτευση, δεν διανοήθηκε ποτέ να κάνει αναφορά σε συνωμοσίες και υπονομεύσεις» και πρόσθεσε ότι «θέλω να είμαι βέβαιος ότι στις 12 Νοεμβρίου όλοι θα ακολουθήσουμε την ίδια λογική».

Ο Ακης Τσοχατζόπουλος δήλωσε ότι το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ξαναγίνει λαϊκό Κίνημα και να πείσουμε το λαό ότι είμαστε σε θέση να ανατρέψουμε τη δεξιά. Επίσης επεσήμανε την ανάγκη αυτοκριτικής από όλους, η οποία πρέπει να γίνει στη Εθνική Συνδιάσκεψη, διότι, όπως είπε, ο καθένας από μας έχει ευθύνες και κανένας δεν μπορεί να κάνει τον κριτή από μόνος του.

Ο Χρήστος Πολυζωγόπουλος εκτίμησε ότι το ΠΑΣΟΚ «έχασε» τα φτωχά κοινωνικά στρώματα από το 1996, όταν «πολιτογραφήθηκε» και ο όρος «απασχολήσιμοι». Επίσης έκανε λόγο για επιλογές του ΠΑΣΟΚ να μην προχωρήσει σε τομές στο Ασφαλιστικό από το 1998, ενώ χαρακτήρισε «λάθος» και το Χρηματιστήριο. «Ο εκσυγχρονισμός από εργαλείο έγινε ιδεολογία» είπε ο κ. Πολυζωγόπουλος, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι δεν «κατακρίνουμε αυτήν την περίοδο» την οποία θεωρεί τμήμα της συνολικής πολιτικής διαδρομής του Κινήματος. Ο κ. Πολυζωγόπουλος επίσης κατέκρινε τις αποφάσεις για διάλυση των εργατικών οργανώσεων του ΠΑΣΟΚ, ενώ έκανε λόγο και για έλλειψη επαφής της «Χαριλάου Τρικούπη» με την περιφέρεια.

Ο Γιώργος Παναγιωτακόπουλος ότι «χάσαμε γιατί δεν λειτουργεί το κόμμα από το 1996, δεν λειτουργούν τα όργανά του, δεν γίνεται πολιτική συζήτηση, με αποτέλεσμα να μην αναδεικνύονται τα θέματα, δεν γίνεται αυτοκριτική, ούτε κριτική και δεν υπάρχει οργανωμένο ΠΑΣΟΚ». Παράλληλα κάλεσε τον Γιώργο Παπανδρέου να «αποδείξει σε αυτούς που μεθοδευμένα τον υπονόμευαν» ότι το ΠΑΣΟΚ «διαθέτει ηγέτη», καταλογίζοντάς τους χωρίς συναισθηματισμούς τις ευθύνες που τους αναλογούν.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ