Απονομή σύνταξης λόγω μητρότητας – Χορήγηση πλασματικού χρόνου λόγω μητρότητας-πατρότητας για την θ

Η σύνταξη λόγω μητρότητας ενδιαφέρει μεγάλη μερίδα ασφαλισμένων , καθώς χορηγείται σε μικρή ηλικία . Τα τελευταία χρόνια διαφαίνεται μέσα από οδηγίες της Ε.Ε, και τις προτάσεις τεχνοκρατών ότι θα είναι ένα από τα δικαιώματα που θα καταργηθούν σε μια επικείμενη αλλαγή του ασφαλιστικού συστήματος . Μια τέτοια όμως εξέλιξη θεωρείται ότι θα αποτελέσει αντικίνητρο για την προστασία της μητρότητας ενισχύοντας την υπογεννητικότητα, σε μία εποχή, μάλιστα , που οι απονομές αυτών των συντάξεων στατιστικά μειώνονται, λόγω επαγγελματικής αποκατάστασης των νέων σε ηλικίες περίπου 30 ετών.

Δικαίωμα σύνταξης λόγω μητρότητας έχουν οι γυναίκες 50 ετών με ανήλικο παιδί και τουλάχιστον 5.500 ημέρες ασφάλισης. Η σύνταξη είναι μειωμένη -φθάνει το 23%- καθώς χορηγήθηκε 5 έτη νωρίτερα της πλήρους σύνταξης( μείωση κατ έτος της τάξης 4,5%) . Πρέπει να τονίσουμε ότι η θεμελίωση δικαιώματος στα 50 έτη, μπορεί να αποτελέσει ισχυρή προϋπόθεση για συνέχιση της ασφάλισης , καθώς δεν χάνεται το δικαίωμα λήψης πλήρους σύνταξης στα 55 έτη, παρ ότι το παιδί θα έχει ενηλικιωθεί. Επιπλέον ,μητέρες με παιδιά οποιασδήποτε ηλικίας που είναι ανίκανα για κάθε βιοποριστική εργασία μπορούν να συνταξιοδοτηθούν, σε ηλικία 50 ετών με μειωμένη και στα 55 τους με πλήρη σύνταξη , εφόσον έχουν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης. Σε όλες τις περιπτώσεις οι δικαιούχες δεν πρέπει να λαμβάνουν σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας από το δημόσιο ή ΝΠΔΔ ή άλλο ασφαλιστικό οργανισμό κύριας ασφάλισης (πλην ΟΓΑ).

Οι μητέρες με ανήλικα παιδιά δεν είναι υποχρεωτικό να πραγματοποιήσουν 100 ημέρες εργασίας ανά έτος την τελευταία πενταετία πριν τη συνταξιοδότηση τους. Για τη θεμελίωση 5.500 ημερών ασφάλισης μπορούν να προσμετρηθούν πλασματικοί χρόνοι μέχρι 200 ημέρες επιδότησης από τον ΟΑΕΔ και μέχρι 200 ημέρες επιδότησης λόγω ασθενείας από το ΙΚΑ. Ο χρόνος αυτός πρέπει να έχει αποκτηθεί την τελευταία δεκαετία πριν τη σύνταξη. Π.χ. εάν υπάρχει ασφαλιστικός χρόνος 5.100 ημερών και 400 ημέρες λόγω ανεργίας και ασθένειας που έχουν επιδοτηθεί από τα ταμεία συμπληρώνονται 5.500 ημέρες ασφάλισης.

Δικαίωμα απονομής σύνταξης λόγω μητρότητας έχουν και οι γυναίκες που έχουν υιοθετήσει παιδιά. Η υιοθεσία πρέπει να έχει γίνει ένα έτος πριν από την υποβολή της αίτησης για συνταξιοδότηση.

Το ποσό της σύνταξης γήρατος που χορηγείται στις μητέρες με ανήλικα παιδιά δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το εκάστοτε ισχύον πλήρες κατώτατο όριο σύνταξης γήρατος.

Για τις ασφαλισμένες μέχρι 31-12-1992 (παλαιές ασφαλισμένες) οι ασφαλιστικές χρονικές προϋποθέσεις είναι τα 5.500 ημερομίσθια , το 50^ο έτος της ηλικίας για μειωμένη και το 55^ο για πλήρη σύνταξη. Οι νέες ασφαλισμένες (πρώτη ασφάλιση από 1-1-1993 και μετά) πρέπει να έχουν 6.000 ημέρες ασφάλισης, ενώ οι ηλικίες παραμένουν ίδιες.

Η εξαίρεση των ανδρών λόγω πατρότητας και με δεδομένη την ισότητα των δύο φύλων έδωσε το δικαίωμα διεκδίκησης σύνταξης και από άνδρες με θετικές τελεσίδικες αποφάσεις. Οι δικαστικές αποφάσεις είναι ατομικές και αφορούν αποκλειστικά και μόνο τον προσφεύγοντα και κανέναν άλλον. Η απόφαση λοιπόν του διοικητικού εφετείου Πειραιά αφορά μόνο τον πολίτη που διεκδίκησε και κέρδισε το δικαίωμα απονομής σύνταξης από το ΙΚΑ λόγω πατρότητας.

Σε κάθε περίπτωση λοιπόν οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να ακολουθήσουν την ίδια διαδικασία. Αίτηση απονομής σύνταξης λόγω πατρότητας με τις βασικές προϋποθέσεις που αναφέρθηκαν πιο πάνω. Το ΙΚΑ θα απορρίψει το αίτημα λόγω μη νομικής συνταξιοδοτικής βάσης. Στη συνέχεια ακολουθεί ένσταση στην τοπική διοικητική επιτροπή του ΙΚΑ. Εάν το αποτέλεσμα είναι θετικό μετά και τη δικαστική απόφαση, το ΙΚΑ λόγω μη νομικής κάλυψης θα προσφύγει στα δικαστήρια-απόφαση δικαστηρίου, απονομή, χρόνος γραφειοκρατικής διεκπεραίωσης περίπου 2 χρόνια.
Πρέπει να τεθεί υπόψη ότι η διεκδίκηση σύνταξης λόγω μητρότητας-πατρότητας δεν παρέχει το δικαίωμα αποζημίωσης από την επιχείρηση γιατί δεν απονέμεται πλήρης σύνταξη γήρατος αλλά σύνταξη με ευνοϊκές διατάξεις.

Επίσης, για τη διεκδίκηση πρέπει να προσκομιστεί στο ΙΚΑ βεβαίωση μη απασχόλησής στην επιχείρηση που εργάζεται ο ασφαλισμένος/η. Το γεγονός αυτό τον καθιστά άνεργο μέχρι το τελεσίδικο του αποτελέσματος. Βέβαια για ανέργους, οι οποίοι διαθέτουν τις βασικές προϋποθέσεις, είναι ένας δρόμος που θα τους δώσει το δικαίωμα λήψης σύνταξης λόγω πατρότητας σε μικρότερη ηλικία και ένα ποσό που το έχουν ανάγκη.

Με το νόμο 3232/02 δόθηκε το δικαίωμα χορήγησης σύνταξης γήρατος σε μητέρες με ανάπηρο παιδί και ποσοστό αναπηρίας 80%.

Με το νόμο 3518/06 αντικαταστάθηκε η διάταξη της παρ. 4 του άρθρ. 5 με τη διάταξη της παρ. 6 του άρθρ. 5 και δίνεται το δικαίωμα χορήγησης σύνταξης γήρατος σε μητέρες με ανάπηρο παιδί ανεξαρτήτου ορίου ηλικίας και ποσοστό αναπηρίας του παιδιού από 80% που ήταν σε 67% με 7.500 ημέρες εργασίας. Η διάταξη ισχύει από τη δημοσίευσή της στο ΦΕΚ 21-12-2006.

Εκκρεμείς αιτήσεις για τις οποίες οι υγειονομικές επιτροπές έχουν καθορίσει ποσοστό αναπηρίας για τα παιδιά 67% και άνω και όχι 80% δε θα απορριφθούν, αλλά τα οικονομικά αποτελέσματα ισχύουν σύμφωνα με το Ν.3518/06 από 21-12-2006.

Αιτήσεις που έχουν απορριφθεί γιατί το ποσοστό αναπηρίας των παιδιών δεν ήταν 80% αλλά 67% θα αναθεωρηθούν οίκοθεν ή κατόπιν αιτήσεως των ενδιαφερομένων. Σε κάθε περίπτωση ημερομηνία έναρξης συνταξιοδότησης καθορίζεται η 21-12-2006. Πάντα λαμβάνεται υπόψη η γνωμάτευση της υγειονομικής επιτροπής που υπάρχει στο συνταξιοδοτικό φάκελο.
Οι ασφαλισμένες μητέρες στο ταμείο ΟΑΕΕ αντιμετωπίζονται με τις ίδιες
προϋποθέσεις εάν υπάρχουν παιδιά με ειδικές ανάγκες.

Αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης για τους εργαζόμενους γονείς από
1-1-2003 για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος

Από ένα μέχρι και 4,5 χρόνια πλασματικού χρόνου ασφάλισης μπορούν να αναγνωρίσουν οι εργαζόμενες μητέρες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ που αποκτούν παιδί από 1-1-2003, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 7 του ν. 3029/2002 (ασφαλιστικού).
Συγκεκριμένα, η αναγνώριση αυτή μπορεί να γίνει μέχρι 1 έτος για ένα παιδί, για δύο παιδιά 2,5 έτη (1+1,5), για τρία παιδιά 4,5 (1+1,5+2).

Με την αναγνώριση αυτού του χρόνου οι μητέρες ασφαλισμένες του ΙΚΑ μπορούν να συμπληρώσουν τον οριζόμενο -κατά περίπτωση από τις ισχύουσες διατάξεις της ασφαλιστικής νομοθεσίας- χρόνο ασφάλισης για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος στο αντίστοιχο προς το χρόνο ασφάλισης πλήρες όριο ηλικίας.

Το δικαίωμα αυτό ασκείται κατά την υποβολή της αίτησης πλήρους συνταξιοδότησης λόγω γήρατος και δεν μπορεί να ασκηθεί από όσες μητέρες εργαζόμενες κάνουν χρήση των ειδικών διατάξεων συνταξιοδότησης των μητέρων με ανήλικα ή ανίκανα παιδιά.

Το δικαίωμα αναγνώρισης του πλασματικού αυτού χρόνου ασφάλισης, εφόσον δεν ασκηθεί από την ασφαλισμένη μητέρα, μπορεί εναλλακτικά να ασκηθεί καιαπό τον πατέρα ασφαλισμένο του ΙΚΑ για τη συμπλήρωση των ισχυουσών για τους άνδρες προϋποθέσεων συνταξιοδότησης.

Ο αναγνωριζόμενος χρόνος δεν μπορεί να συνυπολογισθεί στις εξής περιπτώσεις:
α) Για τη συμπλήρωση των ελάχιστων απαιτούμενων ημερών ασφάλισης στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.

β) Για τη συμπλήρωση των χρονικών προϋποθέσεων συνταξιοδότησης με 37ετή ασφάλιση.

γ) Για τη συμπλήρωση των χρονικών προϋποθέσεων συνταξιοδότησης με τις διατάξεις της 35ετίας, όπως κάθε φορά ισχύουν.