Ο Κώστας Γαβράς είναι ένας βαθιά πολιτικοποιημένος σκηνοθέτης και ως τέτοιος δεν θα μπορούσε να μην ασχοληθεί με το σημαντικότερο κοινωνικό πρόβλημα των ανεπτυγμένων κρατών: την ανεργία. Παράλληλα είναι Έλληνας μόνο όσον αφορά στην καταγωγή – η κινηματογραφική του παιδεία είναι γαλλική και αμερικανική. Έτσι, δεν έπεσε στην παγίδα -τη συνηθισμένη στον ελληνικό κινηματογράφο- του να μιλήσει απευθείας για ένα θέμα τόσο κοινότοπο, αλλά προτίμησε να το καμουφλάρει. Και το έκανε έντεχνα, δημιουργώντας ένα θρίλερ με χιτσκοκικές επιρροές και με μεγάλες ποσότητες μαύρου χιούμορ, που το διαβρώνουν από μέσα. Με τον τρόπο αυτό πέτυχε δύο στόχους: και το μήνυμα έγινε πιο δυνατό και το έργο πιο πολυεπίπεδο.
Ήρωας της ταινίας είναι ένας μεσοαστός οικογενειάρχης, στέλεχος μεγάλης επιχείρησης στη βιομηχανία χάρτου, που ξαφνικά, εξαιτίας της συγχώνευσης της εταιρείας και της μεταφορά του εργοστασίου στη Ρουμανία, βρίσκεται στην ανεργία. Μετά το πρώτο σοκ ανασκουμπώνεται και παίρνει σβάρνα τις συνεντεύξεις. Έχει άλλωστε σπουδαία επαγγελματικά προσόντα και πολύ κέφι για δημιουργική δουλειά. Όμως, έπειτα από μερικούς μήνες άκαρπων προσπαθειών αρχίζει να συνειδητοποιεί την τραγική πραγματικότητα. Βλέπει πως όσο περνάει ο καιρός οι πιθανότητες να προσληφθεί λιγοστεύουν. Πριν λοιπόν μπει οριστικά στο κλαμπ των αποτυχημένων, αποφασίζει να δράσει. Το πρώτο του βήμα είναι να βρει τους ικανότερους ανταγωνιστές του. Εκείνους δηλαδή με τις περισσότερες πιθανότητες να προσληφθούν, αν αδειάσει μια θέση στον τομέα του. Όταν τους βρει, θα πρέπει να τους βγάλει από τη μέση. Πώς; Μα μια και έξω φυσικά. Η αναζήτηση εργασίας είναι πόλεμος. Δεν σηκώνει ευγένειες και μέσες λύσεις. Είναι ο θάνατός σου η ζωή μου. Παίρνει, λοιπόν, το περίστροφο-πολεμικό λάφυρο του πατέρα του κι αρχίζει να σκοτώνει έναν έναν τους συνυποψήφιους του. Και το κάνει με τόσο φυσικό τρόπο, που μας πείθει και εμάς πως είναι το μοναδικό που μπορεί να πράξει.
Στο πρώτο της επίπεδο η ταινία κυλάει με ρυθμούς αστυνομικής ταινίας, ιδωμένης από την πλευρά του δολοφόνου. Η σκηνοθεσία είναι λιτή, το μοντάζ σφιχτό και η ψυχολογική προσέγγιση του ήρωα πολύ εύστοχη. Πίσω όμως από τη βιτρίνα ο Γαβράς περιγράφει με διακριτικό τρόπο μια κοινωνία σε βαθύτατη κρίση. Δεν είναι τυχαίο πως την ίδια στιγμή που οι ήρωες βουλιάζουν στην απελπισία της ανεργίας, παντού γύρω τους υπάρχουν ιλουστρασιόν διαφημίσεις με σέξι γυναίκες και γρήγορα αυτοκίνητα. Λύση ο σκηνοθέτης δεν μας προτείνει – πώς θα μπορούσε άλλωστε; Δείχνει όμως με σαφήνεια την πηγή του προβλήματος και μας αφήνει να αναμετρηθούμε μόνοι μας με αυτό. Και είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε, γιατί διόλου δεν αποκλείεται οι αποδέκτες της επόμενης τσεκουριάς να είμαστε εμείς.

Ειδήσεις Σήμερα: