27

Στην ανάγκη δραστικών αλλαγών στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας προκειμένου να γίνει πιο ανταγωνιστικό αναφέρεται το τελευταίο οικονομικό δελτίο της Alpha Bank, παρουσιάζοντας σχετική μελέτη.

Στη μελέτη επισημαίνεται ότι η δωρεάν παιδεία μπορεί να αποτελεί κεντρική επιλογή της κυβέρνησης μιας χώρας, αυτό, όμως, δεν μπορεί να σημαίνει την άκρατη και άκριτη προστασία των εγχώριων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των στελεχών τους από οποιασδήποτε μορφής ανταγωνισμό ή αξιολόγηση και την απουσία αυτονομίας τους.

Επίσης, δεν μπορεί να σημαίνει αδυναμία επιλογής του επιθυμητού γνωστικού αντικειμένου για μεγάλο μερίδιο χρηστών ή του τόπου φοίτησης, ενώ απαραίτητες είναι περισσότερες υποτροφίες και χρηματοδότηση για μεταπτυχιακές σπουδές.

Στη μελέτη αναφέρεται ότι οι χρήστες του συστήματος θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να επιλέξουν το πανεπιστήμιο στο οποίο επιθυμούν να σπουδάσουν και την επιστήμη που τους ενδιαφέρει, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να καταφεύγουν σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Θα αναλαμβάνουν ένα σημαντικό μέρος του κόστους των υπηρεσιών που τους προσφέρονται και της επιλογής που κάνουν, ενώ το κράτος μέσω επιχορηγήσεων και χρηματοδοτικών διευκολύνσεων θα τους προσφέρει ουσιαστική βοήθεια στην επιδίωξή τους για μόρφωση.

Με την κρατική επιχορήγηση και τυχόν χρηματοδοτικές διευκολύνσεις ο κάθε φοιτητής εξασφαλίζει τη δυνατότητα πληρωμής των διδάκτρων και της αξίας των συγγραμμάτων που απαιτούνται, καθώς και τα βασικά έξοδα διαβίωσής του. Η επιχορήγηση των σπουδών από το κράτος θα χορηγείται σε σπουδαστές που συμμετέχουν ενεργά στην εκπαιδευτική διαδικασία και τελειώνουν τις σπουδές τους σε ένα συγκεκριμένο εύλογο χρονικό διάστημα ανάλογα με το είδος των σπουδών. Το πρόβλημα των «αιώνιων φοιτητών» θα πρέπει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, σημειώνεται.

Οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί από την πλευρά τους θα είναι ελεύθεροι να προσδιορίσουν το εκπαιδευτικό έργο που θα προσφέρουν (προγράμματα σπουδών), τον αριθμό και τις κατηγορίες των σπουδαστών που θα δεχθούν σε κάθε περίοδο, τους γενικότερους κανόνες λειτουργίας τους, τους τρόπους πρόσθετης χρηματοδότησής τους, τις συνεργασίες που επιθυμούν να έχουν με άλλους εκπαιδευτικούς οργανισμούς (εγχώριους και ξένους), τα ερευνητικά προγράμματα που θα αναπτύξουν κ.ά.

Χρηματοδοτούνται με δίδακτρα και άμεσες κρατικές επιχορηγήσεις και ανταγωνίζονται στην προσέλκυση σπουδαστών και εκπαιδευτικού-ερευνητικού έργου με αντίστοιχους εκπαιδευτικούς οργανισμούς που λειτουργούν στην ελληνική επικράτεια. Η κατάργηση των εμποδίων για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και η προσέλκυση ξένων πανεπιστημίων θα πρέπει να αποτελούν πολιτικές υψηλής προτεραιότητας για τη χώρα.

Το κράτος προσδιορίζει τις βασικές αρχές της πολιτικής του για την εκπαίδευση, το ποσοστό της συμμετοχής του στη χρηματοδότησή της, το ποσοστό της χρηματοδότησης που θα κατανεμηθεί απευθείας στους εκπαιδευτικούς οργανισμούς και το ποσοστό που θα κατανεμηθεί στους χρήστες των εκπαιδευτικών υπηρεσιών, τα βασικά ποιοτικά πρότυπα που θα πρέπει να εκπληρώνουν οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί για να αποκτήσουν την άδεια λειτουργίας στην επικράτεια της χώρας κ.ά.

Επιπλέον, σήμερα το κράτος έχει στην ιδιοκτησία του μια τεράστια περιουσία στην οποία στεγάζονται οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί όλων των βαθμίδων, ή που ανήκει σε πανεπιστήμια ή άλλους εκπαιδευτικούς οργανισμούς. Η διαχείριση και συντήρηση της περιουσίας αυτής, πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερης μέριμνας του κράτους.

Η κρατική επιχορήγηση θα αποτελεί τον κινητήριο μοχλό για την ανάπτυξη των εγχώριων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων τα οποία θα πρέπει να αναπτύξουν τη δική τους δυναμική, να προσδιορίσουν το εύρος και τα είδη των εκπαιδευτικών υπηρεσιών που θα προσφέρουν, τις κατηγορίες και την ποιότητα των μελών του διδακτικού προσωπικού, τον τρόπο κάλυψης του κόστους αυτών των υπηρεσιών (στο βαθμό που δεν θα καλύπτεται από την κρατική επιχορήγηση) και τους διαζευκτικούς τρόπους χρηματοδότησής τους για την πραγματοποίηση των επενδυτικών τους πρωτοβουλιών σε τομείς προσφοράς εκπαιδευτικού έργου.

Στα ανωτέρω πλαίσια, η αξιολόγηση των πανεπιστημίων και των τεχνολογικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των σχολείων όλων των κατηγοριών, καθώς και των εκπαιδευτικών λειτουργών, θα είναι ουσιαστική και θα πραγματοποιείται ενδογενώς από το εκπαιδευτικό σύστημα, καταλήγει η μελέτη.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ