38

Νύχτα αγωνίας και έντονου διπλωματικού παρασκηνίου ήταν αυτή της Πέμπτης προς Παρασκευή στις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με Το Βήμα, λίγο μετά τα μεσάνυχτα και ενώ οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των «25» είχαν καταλήξει στις βασικές θέσεις τους έναντι της Τουρκίας, έφθασε στον χώρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, εμφανώς συνοφρυωμένος, ο Τούρκος πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν για διαβουλεύσεις με τον πρωθυπουργό της Oλλανδίας και προεδρεύοντα του Συμβουλίου Γιαν Πέτερ Μπαλκενέντε.

Όπως αναφέρουν Τα Νέα, στη διάρκεια της συζήτησης τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, ο Τούρκος πρωθυπουργός εξέφρασε την οργή του κυρίως για το γεγονός ότι η απόφαση των «25» ανακοινώθηκε δημοσίως, προτού υπάρξει διαβούλευση με τον ίδιο.

«Πρόκειται για χτύπημα κάτω από τη ζώνη, για ανοικτό εκβιασμό» φέρεται να είπε ο κ. Ερντογάν, προσθέτοντας ότι «τετελεσμένα τέτοιου είδους δεν βοηθούν». Μάλιστα, γράφει η Ελευθεροτυπία, όλο το βράδυ της Πέμπτης και το πρωί της Παρασκευής ο κ. Ερντογάν αρνείτο να αποδεχθεί τη μονογραφή του Πρωτοκόλλου για την τελωνειακή ένωση.

Όταν ο κ. Ερντογάν είπε στον κ. Μπαλκενέντε ότι η ΕΕ προτιμά τους 600.000 (σ.σ. Ελληνοκύπριους) από τα 70 εκατ. των Τούρκων, ο Ολλανδός πρωθυπουργός φέρεται να του απάντησε: «Σας παρακολουθούμε τις τρεις τελευταίες ημέρες και παρατηρούμε τη σκλήρυνση των θέσεών σας… Αν αυτή η σκληρή στάση σας ήταν προς την ανάποδη κατεύθυνση, τότε θα ήσασταν ήδη μέσα στην ΕΕ».

Το πρωί της Παρασκευής οι κκ. Μπαλκενέντε και Ερντογάν πήραν μαζί πρωινό, και στη συνέχεια ο Ολλανδός πρωθυπουργός ενημέρωσε τους ομολόγους του για τις τουρκικές θέσεις.

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές του Βήματος, ο κ. Μπαλκενέντε ανέφερε ότι η βασική ένσταση της τουρκικής πλευράς αφορούσε το ζήτημα της Κύπρου και ειδικότερα την απαίτηση της ΕΕ να μονογράψει επί τόπου την επέκταση της τελωνιακής ένωσης της Τουρκίας και προς την Κύπρο και στη συνέχεια να αποδεχθεί ένα παράρτημα στο Κείμενο των Τελικών Συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής, το οποίο θα συναρτούσε την έναρξη των διαπραγματεύσεων, στις 3/10/2005, για την προσχώρηση της Τουρκίας στην ΕΕ με την υπογραφή και την πλήρη θέση σε ισχύ της τελωνειακής ένωσης. Κάτι που σύμφωνα με κοινοτικούς αναλυτές μπορεί να θεωρηθεί έμμεση αναγνώριση της Κύπρου από την Τουρκία.

Την ίδια ώρα και ενώ βρισκόταν στο ξενοδοχείο του ο Τούρκος πρωθυπουργός εξέταζε το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τις Βρυξέλλες, αφήνοντας τον κ. Γκιούλ να κάνει τη δήλωση υπογραφής του Πρωτοκόλλου. Αλλο σενάριο «απεμπλοκής» ήθελε τον κ. Ερντογάν να κάνει προφορική δήλωση αποδοχής του Πρωτοκόλλου, κάτι που προκάλεσε την έντονη αντίοδραση της Αθήνας και της Λευκωσίας.

Την ίδια ώρα άρχισαν να φθάνουν προς τους 2.500 δημοσιογράφους (εκ των οποίων 400 Τούρκοι) που κάλυψαν τη Σύνοδο Κορυφής αντικρουόμενες εκτιμήσεις και πληροφορίες ως προς τις συμβιβαστικές λύσεις που υπήρχαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Χαρακτηριστικό της σύγχυσης που επικράτησε ήταν ότι πολλοί Τούρκοι δημοσιογράφοι κατέληγαν στην εκτίμηση ότι αν ο κ. Ερντογάν δεχόταν τις κοινοτικές απαιτήσεις, τότε «το αεροπλάνο του δεν θα προσγειωθεί στην Αγκυρα», ενώ άλλοι εκτιμούσαν ότι από τη στιγμή που η Τουρκία εξασφάλισε μια συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης των διαπραγματεύσεων, δεν μπορούσε πλέον να πει «όχι» ο Ερντογάν στις προτάσεις των «25».

Όπως αποδείχθηκε τελικά, δίκιο είχαν οι τελευταίοι αφού έστω και μετά πολλών βασάνων η Τουρκία συμφώνησε να αναλάβει τη δέσμευση ότι θα υπογράψει την τελωνιακή ένωση με την Κύπρο πριν από τον Oκτώβριο του 2005, οπότε θα ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της με την ΕΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες των Νέων, ο Ολλανδός προεδρεύων Μπαλκενέντε και ο πρόεδρος της Κομισιόν Μπαρόζο ζήτησαν από τις υπηρεσίες τους να συνταχθεί μία παράγραφος για το Κυπριακό. Αυτή προβλέπει ότι εντός του 2005 τα δύο εμπλεκόμενα μέρη θα καταβάλουν κάθε προσπάθεια για λύση του Κυρπιακού στη βάση του σχεδίου Ανάν.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ειδήσεις Σήμερα: