28

Ισχυρότατη χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής τη δέσμευση της Τουρκίας που ενσωματώνεται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να υπογράψει το πρωτόκολλο για την επέκταση της τελωνειακής ένωσης με όλα τα κράτη-μέλη, περιλαμβανομένης της Κύπρου, πριν τις 3 Οκτωβρίου 2005.

Όπως σημείωσε ο κ. Καραμανλής το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων στις 3 Οκτωβρίου του 2005 με στόχο την πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, αλλά όπως διευκρίνισε, η επίτευξη αυτού του στόχου δεν μπορεί να θεωρηθεί εκ των προτέρων δεδομένη, γιατί εξαρτάται από τη βούληση και την ικανότητα της Τουρκίας να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που θα έχει κατά τη μακρά διαδικασία προσαρμογής της στα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε θετική αυτή την εξέλιξη, η οποία, όπως είπε όχι μόνο δημιουργεί προϋποθέσεις για τον εξευρωπαϊσμό της Τουρκίας αλλά και για τη δημιουργία σχέσεων καλής γειτονίας με την Ελλάδα και την Κύπρο. «Βοηθά δηλαδή να γίνει η γειτονιά μας μια γειτονιά συνεργασίας των χωρών στη βάση κοινών προοπτικών«, τόνισε ο κ. Καραμανλής, εκφράζοντας την ελπίδα ότι με τον τρόπο αυτό θα ανοίξει ένας δρόμος για την ίδια την Τουρκία «να εδραιώσει τις δημοκρατικές δομές, τη διεθνή της συμπεριφορά σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες συμπεριφοράς, τις αρχές, τις αξίες της Ένωσης και να αποκτήσει ρυθμούς ανάπτυξης ευρωπαϊκής χώρας».

«Πετύχαμε όλους τους στόχους»

Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη λήξη της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες ο κ. Καραμανλής δήλωσε εξάλλου ότι «πετύχαμε όλους τους στόχους που είχαμε θέσει» και τους προσδιόρισε ως εξής:

1. Ελληνοτουρκικές σχέσεις: Ο πρώτος στόχος, είπε ο κ. Καραμανλής, ήταν η διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για τη συμπεριφορά της Τουρκίας έναντι της χώρας μας που να οδηγεί σε σταθερή πορεία εξομάλυνσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων. «Στόχος επετεύχθη γιατί εξασφαλίσαμε την απόλυτη, την αμετάκλητη δέσμευση της Τουρκίας για σχέσεις καλής γειτονίας με την Ελλάδα, γιατί πετύχαμε την ουσιαστική βελτίωση του Ελσίνκι. Η διατύπωση του Ελσίνκι μεθοριακές διενέξεις και συναφή θέματα περιορίστηκε δραστικά με τη διαγραφή του όρου συναφή που ήταν πράγματι επικίνδυνα ασαφής. Γιατί συμπεριλαμβάνεται η δέσμευση ότι η επίλυση τω διαφορών πρέπει να γίνει με ειρηνικά μέσα […] συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας προσφυγής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης. Γιατί εξασφαλίσαμε τη σταθερή εμπλοκή της ΕΕ στην παρακολούθηση της πορείας των ελληνοτουρκικών σχέσεων […] Για πρώτη φορά στην ιστορία των ελληνοτουρκικών και ευρωτουρκικών σχέσεων θα παρακολουθείται σε σταθερή βάση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο» τόνισε μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι όλα αυτά ωθούν την Τουρκία σε μια συνεχή εξομάλυνση των σχέσεών μας με την Ελλάδα.

2. Συνεχής έλεγχος: Ο δεύτερος στόχος ήταν, όπως είπε ο κ. Καραμανλής, να υπάρξει αποτελεσματικός μηχανισμός συνεχούς επιτήρησης και συνεχούς ελέγχου της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας και της εκ μέρους της εκπλήρωσης των ευρωπαϊκών κριτηρίων, όρων και αρχών. «Ο στόχος αυτός επετεύχθη γιατί κάθε επιμέρους βήμα προόδου στις τουλάχιστον δεκαετείς διαπραγματεύσεις της Τουρκίας θα γίνεται μετά από ομόφωνη απόφαση όλων των κρατών μελών, επομένως και της Ελλάδας και της Κύπρου […] και η συνολική διαπραγμάτευση θα μπορεί να διακοπεί εφόσον η Τουρκία δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της μετά από πρόταση της Επιτροπής και του ενός τρίτου των κρατών μελών».

3. Περιορισμοί στη διακίνηση: Ο τρίτος στόχος ήταν να υπάρξουν ισχυρές δικλείδες ασφαλείας και περιορισμός σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της ελεύθερης διακίνησης προσώπων. «Και ο στόχος αυτός επετεύχθη γιατί προβλέπεται η δυνατότητα μόνιμων ρυθμίσεων για αναστολή της εφαρμογής της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων. Ειδικότερα, μάλιστα, προβλέπεται ότι όσον αφορά τη διαδικασία λήψεων αποφάσεων για την αναστολή της ελεύθερης διακίνησης προσώπων, το κάθε κράτος- μέλος θα έχει το μέγιστο δυνατό ρόλο».

4. Διασφάλιση δικαιωμάτων: Ο τέταρτος στόχος ήταν η διασφάλιση ότι η Τουρκία θα σέβεται τα ανθρώπινα, τα θρησκευτικά και μειονοτικά δικαιώματα, μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση έχει, όπως τόνισε ο κ. Καραμανλής, η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, το ζήτημα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, οι συνθήκες διαβίωσης των Ελλήνων ομογενών, συμπεριλαμβανόμενων εκείνων της Ίμβρου και της Τενέδου. «Στόχος επετεύχθη, διότι στην παράγραφο 18 των Συμπερασμάτων της Προεδρίας αναφέρεται ρητά ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά από την Τουρκία να διασφαλίσει το αμετάκλητο της διαδικασίας των μεταρρυθμίσεων και την πλήρη, αποτελεσματική και συνολική εφαρμογή της, ιδίως όσον αφορά τις θεμελιώδεις ελευθερίες και το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η δέσμευση αυτή αφορά και θέματα άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος» παρατήρησε ο πρωθυπουργός.

5. Δέσμευση για Κύπρο: Ο πέμπτος στόχος ήταν να υπάρξει διασύνδεση της προσαρμογής της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα, με δέσμευση για πρόοδο στις σχέσεις της με την Κυπριακή Δημοκρατία. Όπως χαρακτηριστικά είπε ο πρωθυπουργός, και ο στόχος αυτός επετεύχθη, καθώς μετά από μια σκληρή και πολύπλοκη διαπραγματευτική προσπάθεια η Τουρκία δεσμεύτηκε τελικά να υπογράψει το Πρωτόκολλο για την επέκταση της Τελωνειακής Ένωσης με την Κυπριακή Δημοκρατία πριν από την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ΕΕ δήλωση-δέσμευση μιας τρίτης χώρας ενσωματώνεται λέξη προς λέξη σε κείμενο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σημείωσε ο κ. Καραμανλής, επισημαίνοντας ότι αυτό ακριβώς καταδεικνύει και το μέτρο της δέσμευσης που αναλαμβάνει η Τουρκία.

«Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική παραδοχή της Τουρκίας, αδιανόητη στο παρελθόν, μια παραδοχή με την οποία αναγνωρίζει ότι από εδώ και πέρα θα πρέπει να αναπτύξει λειτουργικές σχέσεις με την Κυπριακή Δημοκρατία, που ως μέλος της ΕΕ θα είναι μαζί με τα άλλα 24 κράτη μέλη κριτής της τουλάχιστον δεκαετούς πορείας της Τουρκίας» επισήμανε ο πρωθυπουργός, ο οποίος έκανε ιδιαίτερη μνεία στη στενή και αγαστή συνεργασία της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας στις κρίσιμες αυτές διαβουλεύσεις. Η συνεργασία αυτή, όπως χαρακτηριστικά είπε, απέδωσε και συνεχίζει να αποδίδει καρπούς επ ωφελεία όλων.

Μετά τη λήξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο υπουργός Εξωτερικών Πέτρος Μολυβιάτης ενημέρωσε για τα αποτελέσματά του, τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γιώργο Παπανδρέου, την γγ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα και τον πρόεδρο του ΣΥΝ Αλέκο Αλαβάνο. Την Κυριακή το πρωί ο πρωθυπουργός θα ενημερώσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΜΠΕ