Φρόιντ και Νταλί τα λένε στο σανίδι παριζιάνικου θεάτρου

38

«Υστερία ή σουρεαλιστικά θραύσματα μιας έμμονης νεύρωσης» είναι ο τίτλο του θεατρικού έργου που παρουσιάζεται αυτό τον καιρό στη γαλλική πρωτεύουσα υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του… μυαλού του Τζον Μάλκοβιτς. Το έργο, που έγραψε ο Βρετανός Τέρι Τζόνσον, αφηγείται μια πραγματική συνάντηση του Φρόιντ το 1938 -έναν χρόνο πριν από το θάνατό του- με τον Σαλβαντόρ Νταλί.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα Ελευθεροτυπία την Πέμπτη, το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά στο Λονδίνο το 1993 και έκτοτε έχει κάνει το γύρο του κόσμου. Ο Μάλκοβιτς σκηνοθετεί την παράσταση για δεύτερη φορά· η πρώτη ήταν πριν από τρία χρόνια στο Σικάγο.

Η θεατρική αυτή συνάντηση των δύο ιστορικών προσώπων του 20ού αιώνα γίνεται ως εξής: ο συγγραφέας θέλει τη νεαρή κόρη μιας ασθενούς του Φρόιντ να φτάνει στο σπίτι του, για να διαμαρτυρηθεί επειδή οι χειρισμοί του Φρόιντ ώθησαν -όπως λέει η ίδια- τη μητέρα της στην αυτοκτονία. Όταν χτυπά το κουδούνι για να εισέλθει ο Νταλί, η μικρή βρίσκεται γυμνή στην ντουλάπα του γιατρού θέλοντας να τον εκδικηθεί.

Φρόιντ και Νταλί επί σκηνής δεν λένε και πολλά πράγματα μεταξύ τους. Μόνο μια κρίση κάνει ο Φρόιντ στον Νταλί λέγοντάς του ότι τα έργα του δεν έχουν καμία σχέση με το υποσυνείδητο κι ότι αντιθέτως είναι «φρικτά συνειδητά».

Ο Μάλκοβιτς χαρακτηρίζει το έργο «μια εξαιρετική αμυντική κίνηση υπέρ του Φρόιντ» και εξηγεί: «είμαι απογοητευμένος από την επίθεση που έχει δεχτεί κατά καιρούς ο Φρόιντ και η ψυχανάλυση. Γιατί δεν αντιμετωπίζουμε με ανάλογη αγριότητα τις ιδεολογίες και τις θρησκείες που είναι αναρίθμητες φορές δολοφονικότερες;

»Η Υστερία παρουσιάζει τον Φρόιντ πολύ ανθρώπινο και βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέροντα τον τρόπο, με τον οποίο φωτίζεται η προσωπικότητά του. Και ύστερα, το έργο περιγράφει αυτή τη συνάντηση ανάμεσα σε έναν άνθρωπο παλαιό -τον Φρόιντ, Βιεννέζο του 19ου αιώνα- φορέα ενός ήδη απολεσθέντος πολιτισμού και σε έναν άνθρωπο μοντέρνο, τον Νταλί, με τεράστιο ταλέντο, απόλυτο εγωισμό, ναρκισσισμό, πάθος για το χρήμα» καταλήγει ο Τζον Μάλκοβιτς.

Το έργο παρουσιάζεται στο θέατρο Μαρινί της γαλλικής πρωτεύουσας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ