38

Η ενοχή και η ντροπή ως αρχέτυπες έννοιες, ως έννοιες της τραγωδίας, αλλά και ως ανθρώπινα συναισθήματα στα μεταγενέστερα στάδια του πολιτισμού (π.χ. στον χριστιανισμό), απασχόλησαν τους εισηγητές του τριήμερου συνεδρίου με θέμα «Η αρχαία τραγωδία τότε και τώρα», που ολοκληρώθηκε την Κυριακή στην Ουρανούπολη της Χαλκιδικής.

Οι εισηγητές κατέληξαν πως τόσο στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό όσο και στην ίδια την τραγωδία οι άνθρωποι συλλαμβάνουν καλύτερα την αφηρημένη έννοια ως εξωτερική δύναμη και όχι ως εκκινούμενη από αυτούς. Αντίθετα, σε μεταγενέστερα στάδια πολιτισμού ο άνθρωπος ως τραγικός ήρωας αισθάνεται υπόλογος προς τον εαυτό του κι έτσι προκύπτει το αίσθημα της ενοχής, το οποίο ενισχύεται με την έλευση και επιβολή του χριστιανισμού.

Αναφερόμενος στις διαφορές μεταξύ αρχαίας τραγωδίας και σύγχρονης λογοτεχνίας -και μάλιστα με την απουσία άμεσης εμπλοκής της έννοιας του Θείου στην τελευταία- ο συγγραφέας Μάριο Βάργκας Λιόσα υπογράμμισε πως ο Θεός εισέρχεται στα λογοτεχνικά κείμενα υποκαθιστώντας τον συγγραφέα, ο οποίος αφήνει ελεύθερους τους ήρωες τους να αποφασίζουν για τις πράξεις τους.

Στον τρόπο με τον οποίο η αρχετυπική τραγωδία συμπύκνωνε τους ρόλους σε έναν ηθοποιό (θύτης και θύμα μαζί) αναφέρθηκε ο Περουβιανός συγγραφέας και ψυχαναλυτής Μαξ Χερνταντέζ, θέτοντας το παράδειγμα σε αντίθεση με τις τραγωδίες της κλασσικής περιόδου, όπου ο ήρωας-πατέρας (όπως ο Οιδίποδας) βρίσκεται στο επίκεντρο των δρώμενων.

Οι λέξεις «μετά την τραγωδία» μπορούν να έχουν εμβληματική αξία, τόνισε ο Γάλλος φιλόσοφος Ζαν Λυκ Νανσύ, καθώς η έννοια του «μετά» έχει χαρακτηρίσει τομές στη δυτική σκέψη και φέρνει στην επιφάνεια μια κατάσταση που ακολουθεί μια καταστροφή.

Στο διεπιστημονικού χαρακτήρα 1ο διεθνές συνέδριο με τίτλο «Η τραγωδία τότε και τώρα: Από τον Αριστοτέλη στην 3η χιλιετία» μετείχαν φιλόλογοι, φιλόσοφοι, θεατρολόγοι, σκηνοθέτες, συγκριτικοί γραμματολόγοι, κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ

Ειδήσεις Σήμερα: