28

Στο στόχαστρο της Τράπεζας της Ελλάδος μπαίνει η τιθάσευση της καταναλωτικής πίστης, καθώς έντονη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι επιταγχύνονται διαρκώς οι ρυθμοί αύξησης των δανείων που λαμβάνουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Στο πλαίσιο αυτό, εντός του Φεβρουαρίου η κεντρική τράπεζα της χώρας αναμένεται να λάβει μέτρα συγκράτησης της καταναλωτικής επέκτασης.


Τα μέτρα που θα ανακοινωθούν θα αποσκοπούν αφενός στην ενίσχυση της διαφάνειας κατά τη διαδικασία ελέγχου και χορήγησης των δανείων, αφετέρου θα καθιστούν τις τράπεζες συμμέτοχες στην προσπάθεια συγκράτησης της καταναλωτικής πίστης. Αυτό θα καταστεί δυνατό μέσω επιβαρύνσεων που θα επιβάλλονται στις τράπεζες και οι οποίες, σε περιπτώσεις αλόγιστης χορήγησης δανείων, θα καταλήγουν να γίνονται ακόμη και πρόστιμα.


Κυριότερη αιτία του «κακού» φαίνεται ότι αποτελούν τα καταναλωτικά δάνεια, τα υπόλοιπα των οποίων προσέγγισαν τον περασμένο Νοέμβριο τα 7,4 δισ. δρχ., ποσό αυξημένο κατά 45,1% σε σχέση με το 2000. Μάλιστα, από το ποσό αυτό, τα 3,4 δισ. αντιστοιχούν σε πιστωτικές κάρτες (αύξηση 62,5%), εντείνοντας τον ήδη υπάρχοντα προβληματισμό για την αλόγιστη χρήση του λεγόμενου πλαστικού χρήματος.


Παρά την κατακόρυφη αύξηση του δανεισμού, οι δείκτες χρέωσης των ελληνικών νοικοκυριών, σε σχέση με το εισόδημά τους, παραμένουν βέβαια χαμηλότεροι του κοινοτικού μέσου όρου. Ωστόσο, η επιτάχυνση της καταναλωτικής πίστης λειτουργεί επιβαρυντικά στον τιμάριθμο, χωρίς να τροφοδοτεί την ανάπτυξη και δημιουργώντας δυνητικούς κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.


Σε μακροοικονομικό επίπεδο, ο υπερ-δανεισμός των νοικοκυριών κρίνεται ότι πλέον λειτουργεί επιβαρυντικά στην ανάπτυξη: τα νοικοκυριά συχνά δεν δανείζονται για να καταναλώσουν, αλλά για να αποπληρώσουν προηγούμενα δάνειά τους. Έτσι, μέρος από το διαθέσιμο εισόδημα καταλήγει να κατευθύνεται σε τόκους και δεν τροφοδοτεί τη ζήτηση, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Ημερησία.


Βέβαια, ένα άλλο κομμάτι του δανεισμού στοχεύει στην αγορά καταναλωτικών αγαθών. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, όμως, πρόκειται κατά κύριο λόγο για εισαγόμενα αγαθά πολυτελείας, η κατανάλωση των οποίων δεν ενισχύει ιδιαίτερα την ελληνική οικονομία αλλά αντίθετα επιβαρύνει το εμπορικό ισοζύγιο και άρα επενεργεί αρνητικά στο ΑΕΠ της οικονομίας.


«Απογείωση» των οφειλών


Τα 8 τρισ. δρχ., για την ακρίβεια 22,7 δισ. ευρώ, προσεγγίζουν οι οφειλές των Ελλήνων στις εμπορικές τράπεζες για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, στο τέλος Νοεμβρίου, όπως προκύπτει από τα προσωρινά στοιχεία που δημοσιοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος. Σε ένα μήνα οι οφειλές διογκώθηκαν κατά 200 δισ. δρχ., αφού στο τέλος Οκτωβρίου συνολικά τα χρέη για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια ανέρχονταν σε 22,1 δισ. ευρώ.


Αν τα στοιχεία συγκριθούν με το αντίστοιχο διάστημα του 2000, προκύπτει καθαρά η ροπή των Ελλήνων προς το δανεισμό, καθώς το Νοέμβριο του 2000, τα χρέη για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια ήταν μόλις 5,4 τρισ. δρχ., σχεδόν τρία τρισ. δραχμές λιγότερα. Ο δωδεκάμηνος ρυθμός αύξησης των εκταμιεύσεων καταναλωτικών δανείων φτάνει το 42,1% και των στεγαστικών το 37,4%


Η τάση προς το δανεισμό ενισχύεται εξαιτίας της κατακόρυφης μείωσης των επιτοκίων. Το Νοέμβριο του 2000 το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων ήταν 8,68% και το Νοέμβριο του 2001 είχε πέσει στο 5,78%.


Από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, προκύπτει ακόμα ότι τα repos έχουν αρχίσει σταδιακά να χάνουν την αίγλη τους, καθώς οι συνολικές τοποθετήσεις σε συμφωνίες επαναγοράς μειώθηκαν από 30,6 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο σε 30,5 δισ. ευρώ το Νοέμβριο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων του οικονομικού επιτελείου, από τον Ιανουάριο, οπότε επεβλήθη φόρος 7% στις αποδόσεις των repos, κεφάλαια αναμένεται να κατευθυνθούν προς άλλες μορφές επένδυσης αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις.


Aπό την άλλη πλευρά, παρά τη μείωση των επιτοκίων οι καταθέσεις εξακολουθούν να αποτελούν πόλο έλξης για τους Ελληνες. Οι συνολικές καταθέσεις στις εμπορικές τράπεζες έφτασαν το Νοέμβριο στα 96,1 δισ. ευρώ, ήτοι 32,7 τρισ. δρχ., «κερδίζοντας» μέσα σε ένα μήνα περίπου ένα τρισ. δραχμές.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ,ΜΠΕ

Ειδήσεις Σήμερα: