1

Λίγες ημέρες μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου στους δίδυμους πύργους, μια είδηση έκανε το γύρο του κόσμου προβληματίζοντας πολλούς και συσκοτίζοντας την ήδη αρκετά σκοτεινή αυτή υπόθεση. Τέσσερις χιλιάδες Εβραίοι εργαζόμενοι στο WTC δεν πήγαν εκείνο το πρωί στη δουλειά τους. Γλίτωσαν.

Εφημερίδες, περιοδικά, τηλεοπτικά κανάλια και δικτυακοί τόποι έσπευσαν να αναμεταδώσουν την πληροφορία, η οποία έδειχνε να επιβεβαιώνει τις υποψίες πολλών, ότι δηλαδή πίσω από το χτύπημα βρίσκονταν και εβραϊκά συμφέροντα. Ή, σε μία πιο ήπια εκδοχή του σκεπτικού, η πανίσχυρη Μοσάντ, η μυστική υπηρεσία του Ισραήλ, είχε τις πληροφορίες της που είτε δεν κοινοποίησε είτε δεν εισακούστηκαν.

Κανείς από όσους συνέβαλαν στη διάδοση της πληροφορίας αυτής δεν έκανε τον κόπο να σκεφτεί: Ποια είναι η προέλευσή της; Την άφησε να διαρρεύσει η ίδια η Μοσάντ; Μήπως μίλησε στα ειδησεογραφικά πρακτορεία κάποιος από τους τυχερούς αυτούς Εβραίους; Μήπως ολοκληρώθηκε η καταγραφή των θυμάτων στο Κέντρο Παγκοσμίου Εμπορίου και βρέθηκε ότι το ποσοστό των Εβραίων ανάμεσά τους είναι υπόπτως μικρότερο από το ποσοστό των Εβραίων εργαζομένων στους πύργους;

Απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά δεν δόθηκαν, άλλωστε, εδώ που τα λέμε, κανείς δεν φάνηκε διατεθειμένος να τα θέσει. Η πληροφορία αναμεταδίδοτο ως αυταπόδεικτη.

Αυταπόδεικτη πλην όμως αναπόδεικτη.

Ανατομία ενός ψεύδους

Η ιστορία της είδησης περί των 4.000 διασωθέντων Εβραίων είναι πολύ λιγότερο ηρωική, όπως προκύπτει από έρευνα που έκανε το διαδικτυακό περιοδικό Slate, αλλά πολύ ενδιαφέρουσα. Πρόκειται για ψέμα, βέβαια, αλλά για ένα ψέμα που οικοδομήθηκε σταδιακά.

Όλα ξεκίνησαν από την ανακοίνωση της πρεσβείας του Ισραήλ στις ΗΠΑ, την ημέρα της επίθεσης, με την οποία εκφραζόταν η ανησυχία για τους 4.000 πολίτες του Ισραήλ που ζουν στη Νέα Υόρκη.

Στις 17 Σεπτεμβρίου το λιβανέζικο τηλεοπτικό κανάλι Αλ-Μανάρ μίλησε για εμπλοκή του Ισραήλ στην τρομοκρατική επίθεση. Το Αλ-Μανάρ έχει παρελθον αντισιωνιστικών απόψεων, και έχει πολλές φορές αναμεταδώσει ως δεδομένα τις απόψεις της τρομοκρατικής οργάνωσης Χεζμπολάχ. Παρ όλα αυτά η αναφορά του περιοριζόταν στον ύποπτο ρόλο του Ισραήλ. Δεν μιλούσε για διασωθέντες ή ανθρώπους που ειδοποιήθηκαν.

Την επομένη, ωστόσο, ο αμερικανικός δικτυακός τόπος Information Times αναδημοσίευσε το ρεπορτάζ του Αλ-Μανάμ επιτρέποντας μερικές ενδιαφέρουσες αυθαιρεσίες. Μίλησε για την ύποπτη απουσία Εβραίων από τις εργασίες τους εκείνη την ημέρα -αναφέροντας ως πηγή μια μάλλον περιθωριακή εφημερίδα της Ιορδανίας, η οποία, με τη σειρά της, αναφέρει ως δική της πηγή ανώνυμους αραβικούς διπλωματικούς κύκλους.

Μίλησε επιπλέον για την αναβολή της προγραμματισμένης για τις 11 Σεπτεμβρίου επίσκεψης του Αριέλ Σαρόν στη Νέα Υόρκη (αναφέροντας ως πηγή την ισραηλιτική εφημερίδα Γιεντότ Αχαρονότ), καθώς και για πέντε Ισραηλίτες που μαγνητοσκοπούσαν τα ερείπια του WTC και συνελήφθησαν λόγω αινιγματικής συμπεριφοράς. Πηγή, κατά τους Information Times, δημοσίευμα της ισραηλιτικής Χααρέτς.

Οι πληροφορίες με τις οποίες διάνθισαν το κείμενό τους οι Information Times δεν έγινε δυνατό να διασταυρωθούν από καμία πηγή -ούτε από τους ανώνυμους αραβικούς κύκλους, ούτε βεβαίως από τη Γιεντότ Αχαρονότ ή τη Χααρέτς, καθώς τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα απλώς δεν υπήρχαν.

Αυτό δεν εμπόδισε την είδηση να αρχίσει να αναμεταδίδεται. Απέκτησε την απαραίτητη αυθυπαρξία. Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να την εξετάσει. Γιατί; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά. Ίσως να πρόκειται για την απλή, την κοινή πεποίθηση ότι η Μοσάντ ξέρει τα πάντα (άρα και τις κινήσεις του Μπιν Λάντεν). Ίσως πρόκειται για την άλλη, εξίσου κοινή πεποίθηση ότι οι Εβραίοι βρίσκονται πίσω από όλα.

Όσο παρέμεναν κρυφές οι απόψεις του ίδιου του Μπιν Λάντεν, η περί Εβραίων πλεκτανολογία ενείχε κάποια αληθοφάνεια. Μετά το διάγγελμά του της περασμένης Κυριακής, ωστόσο, λίγες αμφιβολίες για την ανεδαφικότητα (και το επικίνδυνον) τέτοιων απόψεων παραμένουν.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ