Σύνταξη στα 65 για όλους προβλέπουν οι αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα

27

Το 65ο έτος ορίζεται ως ενιαίο όριο ηλικίας για όλους τους ασφαλισμένους, ενώ η κυβέρνηση δεν στοχεύει στην κατάργηση των βαρέων και ανθυγιεινών, σύμφωνα με τις προτάσεις του υπουργείου Εργασίας που θα αρχίσουν να υλοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2007.

Το ασφαλιστικό σύστημα αλλάζει σε τέσσερα βασικά σημεία:

1) Τα σημερινά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, όπως διαμορφώθηκαν από το νόμο Σιούφα, έπειτα από μία μεταβατική περίοδο περίπου πέντε χρόνων θα ισχύουν για όλους τους ασφαλισμένους, ακόμα και για εκείνους που σήμερα δεν υπάγονται σε αυτά, με μερικές επιβεβλημένες εξαιρέσεις.

2) Αλλάζουν ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης και το ύψος αναπλήρωσης.

3) Χορηγείται ενισχυμένη κατώτατη σύνταξη για μισθωτούς με κοινωνικά κριτήρια.

4) Μεταβάλλεται η δομή του ασφαλιστικού συστήματος.

Τα σημεία που δεν αλλάζουν στο σύστημα είναι τα γενικά όρια ηλικίας, οι εισφορές, η κρατική χρηματοδότηση, ο δημόσιος χαρακτήρας και οι προϋποθέσεις για τα κατώτατα όρια σύνταξης.

Συγκεκριμένα, το 65ο έτος ορίζεται ως ενιαίο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, χωρίς διάκριση πλέον μεταξύ των ασφαλισμένων μέχρι 31/12/92, και από 1/1/93 χωρίς διάκριση φύλου σε άνδρες και γυναίκες.

Η θεμελίωση δικαιώματος κατώτερης σύνταξης αποκτάται με 4.500 ημερομίσθια ή 15 χρόνια ασφάλισης.

Παρέχονται δικαίωμα μειωμένης σύνταξης στο 60ό έτος, καθώς και δικαίωμα συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας έπειτα από 40 χρόνια ασφάλισης.

Δεν καταργούνται τα βαρέα και ανθυγιεινά, αλλά θα επανεξεταστεί το καθεστώς της ένταξης των αντίστοιχων επαγγελμάτων στην κατηγορία αυτή. Για τις γυναίκες με παιδιά προτείνεται η θέσπιση πριμοδότησης με πλασματικό χρόνο ασφάλισης δύο χρόνια για κάθε παιδί.

Ο υπολογισμός της σύνταξης προτείνεται να γίνεται επί του μέσου όρου των συντάξιμων αποδοχών των καλύτερων δέκα ετών της τελευταίας 15ετίας. Συστήνεται, επίσης, η αναπροσαρμογή των συντάξεων κατά το ποσοστό αύξησης των μισθών.

Ως προς τις εισφορές προτείνονται η διατήρηση του καθεστώτος τριμερούς χρηματοδότησης, καθώς και οι ακόλουθες ενιαίες εισφορές:

Κύρια ασφάλιση, μισθωτοί: εργαζόμενος 6,67%, εργοδότης 13,3%, κράτος 10%.

Αυτοαπασχολούμενοι: ασφαλισμένος 20%, κράτος 10%.

Επικουρική ασφάλιση, μισθωτοί: εργαζόμενος 3%, εργοδότης 3%.

Αυτοαπασχολούμενοι: ασφαλισμένος 6%.

Ως κατώτερη σύνταξη για όλους τους μισθωτούς προτείνεται η ισχύουσα για τους μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 ασφαλισμένους.

Ως προς τη δομή του συστήματος προτείνονται η δημιουργία οκτώ ταμείων κύριας ασφάλισης (ΙΚΑ, Δημόσιο, ΟΑΕΕ, αγρότες, ΔΕΚΟ, τράπεζες, επιστήμονες, δημοσιογράφοι) και η ταυτόχρονη κατάργηση των σημερινών επικουρικών ταμείων, και η υπαγωγή των ασφαλισμένων τους για επικουρία στα ταμεία όπου υπάγονται για κύρια ασφάλιση.

Με τα μέτρα αυτά το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει την ενίσχυση της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος για περίπου 20 έως 25 χρόνια, ενώ επιδιώκει την εξοικονόμηση περίπου 21 τρισ. δρχ. από το αναλογιστικό έλλειμμα που επισημαίνουν οι προβολές και η μελέτη του συστήματος.

Σημειώνεται ότι ο βρετανικός οίκος Governments Actuary υπογραμμίζει ότι το ασφαλιστικό σύστημα επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά με ετήσιο έλλειμμα 1,3 τρισ. δρχ. ή το 3,3% του ΑΕΠ. Η μέθοδος ανάλυσης που έχει επιλεγεί υπολογίζει ότι τα ελλείμματα αυτά μπορεί να φτάσουν σταδιακά στο 11,1% του ΑΕΠ έως το 2030, που σημαίνει ένα ιλιγγιώδες έλλειμμα 4,5 τρισ. δρχ. ετησίως.

Οι υπολογισμοί αυτοί στηρίζονται στην εκτίμηση ότι θα αυξάνει η γήρανση του πληθυσμού και θα είναι συνεχής η φθίνουσα αναλογία των παραγωγικών ηλικιών, ως προς τον πληθυσμό πάνω των 65 χρόνων. Σε μία τέτοια εξέλιξη για να καλυφθούν τα ελλείμματα θα απαιτούνταν αύξηση των εισφορών κατά 75%.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα εναλλακτικά σενάρια που πρότειναν οι Βρετανοί μελετητές είναι ιδιαίτερα σκληρά, αφού θα οδηγούσαν είτε σε αύξηση του ορίου ηλικίας στα 67 ή και τα 70 έτη είτε σε δραστική μείωση της σύνταξης μέσω του υπολογισμού της με βάση όλο τον ασφαλιστικό βίο είτε σε μείωση του ποσοστού αναπλήρωσης των συντάξιμων απολαβών στο 60 ή και το 40% του συντάξιμου μισθού.

Ως προς αυτά τα σενάρια οι προτάσεις του υπουργείου Εργασίας μπορούν να θεωρηθούν ηπιότερες. Παρ όλα αυτά, εκτιμάται ότι οι προτάσεις αυτές θα οδηγήσουν σε αντιπαράθεση με τα συνδικάτα τόσο ως προς τη διεύρυνση των ορίων ηλικίας για τους ασφαλισμένους πριν από την 1/1/93 όσο και ως προς την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων με βάση των τελευταία 15ετία.

Ακανθώδη επίσης παραμένουν τα ζητήματα του ασφαλιστικού των τραπεζοϋπαλλήλων, αλλά και προβλήματα που μπορεί να προκύψουν από τις ομαδοποιήσεις ταμείων και τη διάλυση των επικουρικών ταμείων με την ταυτόχρονη ένταξή τους στα κύρια ταμεία ασφάλισης.

ΑΠΕ