Η μουσική της Φύσης και η φύση της Μουσικής – Αρχαιότερη από τη γλώσσα η μουσική αντίληψη;

36

Οι άνθρωποι, τα πουλιά και οι φάλαινες παρουσιάζουν βασικές ομοιότητες στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται και αναπαράγουν τη μουσική, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science. Οι ομοιότητες αυτές οδηγούν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι «οι ρίζες της μουσικής βρίσκονται πιο κοντά στο αρχέγονο τμήμα του εγκεφάλου μας, που προέκυψε από τα ερπετά, παρά στον πιο πρόσφατο νεοφλοιό, όπου εδράζονται οι συλλογιστικές ικανότητες, και άρα η αντίληψη της μουσικής φαίνεται να είναι παλαιότερη από την ίδια τη γλώσσα».

Όπως αναφέρει το BBC, η κύρια συγγραφέας του άρθρου δρ. Πατρίτσια Γκρέι, πιανίστα και καλλιτεχνική διευθύντρια της ορχήστρας της αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών, αναφέρει χαρακτηριστικά πως οι φάλαινες χρησιμοποιούν στα τραγούδια τους ρυθμούς παρόμοιους με αυτούς που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι.

Μάλιστα, εναλλάσσουν χαμηλούς και βραχείς τόνους (όπως των κρουστών) με «καθαρούς», υψηλότερους τόνους με την ίδια αναλογία που απαντάται στη δυτική συμφωνική μουσική. Χρησιμοποιούν, επίσης, παραλλαγές του ίδιου βασικού θέματος, για να «συνθέσουν» τραγούδια που περιέχουν επαναλαμβανόμενα ρεφρέν.

Η μοναδική ικανότητα των πουλιών να χρησιμοποιούν, πρακτικά, όλους τους βασικούς ρυθμούς της ανθρώπινης μουσικής είναι γνωστή από παλιά. Ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ εμπνεύστηκε ένα από τα έργα του από το στούρνο (ψαρόνι) που διατηρούσε ως κατοικίδιο, πουλί γνωστό για την ικανότητά του να μαθαίνει, να αναπαράγει και να αναμειγνύει νέες μελωδίες.

Η ικανότητα απομνημόνευσης μουσικών προτύπων είναι χαρακτηριστικό κοινό και στις τρεις ομάδες ζώων. Εκτός από την περίπτωση του στούρνου, οι συγγραφείς αναφέρουν το παράδειγμα ενός πληθυσμού φαλαινών στις ανατολικές ακτές της Αυστραλίας, στον Ειρηνικό, που «υιοθέτησε» τα τραγούδια των φαλαινών του Ινδικού που μετανάστευσαν εκεί.

«Εάν η δημιουργία μουσικής είναι τόσο αρχαία όσο πολλοί πιστεύουν, (η παρατήρηση αυτή) θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί βρίσκουμε νόημα και συναίσθημα στη μουσική παρ όλο που δεν μπορούμε να εξηγήσουμε γιατί μας κάνει να αισθανόμαστε έτσι» σχολιάζουν οι συγγραφείς.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ