Γιατί γελάμε;

36

Τα αποτελέσματα της πολυετούς του έρευνας πάνω στο γέλιο θα παρουσιάσει σήμερα, Τετάρτη 11 Οκτωβρίου, ο νευροψυχολόγος Ρόμπερτ Πρόβαϊν, σε εκδήλωση που οργανώνει το Smithsonian Institution. Ο «ειδικός του γέλιου», όπως έχει ονομαστεί, έχει καταλήξει σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα σε σχέση με τους μηχανισμούς που προκαλούν το γέλιο και την κοινωνική του διάσταση.

Ο Πρόβαϊν, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, μελέτησε το φαινόμενο του γέλιου σε φυσικές συνθήκες, όπως σε συγκεντρώσεις φίλων, χιουμοριστικές εκπομπές και εμπορικά κέντρα. Έχοντας ήδη μελετήσει εξονυχιστικά το φαινόμενο του… χασμουρητού, και αφού πραγματοποίησε πειράματα με το γέλιο των χιμπατζήδων, κατέληξε στις παρακάτω ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις, τις οποίες δημοσίευσε σε άρθρο του στο περιοδικό American Scientist.

Το γέλιο βοηθά τους ανθρώπους να προσαρμοστούν σε ένα νέο περιβάλλον, να αποκτήσουν οικειότητα με άλλους ανθρώπους και μπορεί να «χρησιμοποιηθεί» στο πλαίσιο μιας συζήτησης χωρίς να συμβαίνει κάτι πραγματικά κωμικό: Λιγότερο από 20% του γέλιου συμβαίνει ως αντίδραση σε κάτι αστείο.
Το γέλιο είναι 30 φορές συχνότερο σε ομάδες ανθρώπων, συγκριτικά με μοναχικές δραστηριότητες. Αυτός που λέει κάτι αστείο, κατά κανόνα γελά πολύ περισσότερο από τους ακροατές του.

Οι γυναίκες γελούν περισσότερο από τους άνδρες, εκτός αν ο ομιλητής είναι μια άλλη γυναίκα. Στις περισσότερες φυλές, οι άνδρες παράγουν γενικά περισσότερο χιούμορ και οι γυναίκες αντιδρούν παράγοντας περισσότερο γέλιο.

Το γέλιο είναι μεταδοτικό. Αυτό βέβαια είναι πολύ γνωστό, για αυτό και οι κωμικές σειρές περιέχουν μπόλικο ηχογραφημένο γέλιο. Μάλιστα, ο καθηγητής Πρόβαϊν περιγράφει μια ομαδική κρίση γέλιου στην Τανγκανίκα το 1962. Το περίεργο φαινόμενο ξεκίνησε από μια ομάδα έφηβων κοριτσιών, αλλά γρήγορα επεκτάθηκε τόσο πολύ ώστε κρίθηκε αναγκαίο να… κλείσουν τα σχολεία της περιοχής.

Το ανθρώπινο γέλιο είναι μια αντίδραση στη λεκτική επικοινωνία, ενώ το γέλιο στο χιμπατζή παρατηρείται στο πλαίσιο μιας σωματικής επαφής, όπως το χάδι.

Η νευροφυσιολογία του γέλιου δεν έχει μέχρι στιγμής ερευνηθεί επαρκώς, ωστόσο οι παρατηρήσεις του καθηγητή ρίχνουν αρκετό φως στην κοινωνική διάσταση του γέλιου και στους λόγους που αυτή η λειτουργία είναι τόσο ανεπτυγμένη στον άνθρωπο.

Όπως αναφέρει ο δικτυακός τόπος Unisci, η εκδήλωση που οργανώνει το Smithsonian Institution γίνεται με ευκαιρία την παρουσίαση του νέου βιβλίου του νευροψυχολόγου, με τίτλο «Γέλιο: μια επιστημονική διερεύνηση».

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ