Η όπερα του Verdi, που αναμφίβολα έχει κερδίσει τη μεγαλύτερη αγάπη του κοινού, είναι η La Traviata. Τόσο στα λυρικά θέατρα όσο και στη δισκογραφία ή τη βιντεογραφία, ο άτυχος έρωτας της εταίρας Violetta Valery με το γόνο καλής κοινωνίας Alfredo Germont συγκίνησαν, συγκινούν και θα εξακολουθήσουν να συγκινούν τα πλήθη, όσα χρόνια και αν περάσουν.
Η La Traviata έχει τιμηθεί δεόντως σε αυτές τις σελίδες, δεδομένου ότι έχουν ήδη παρουσιαστεί δύο εκτελέσεις που κυκλοφορούν στο βίντεο. Την αρχή είχαμε κάνει με την παρουσίαση της πιο φημισμένης παράστασης του έργου των τελευταίων χρόνων, που μέχρι στιγμής κυκλοφορεί μόνο σε βιντεοκασέτα και η οποία έλαβε χώρα πριν από λίγα χρόνια στο Covent Garden στο Λονδίνο. Αυτή ανέδειξε μια νέα σοπράνο, την Angela Gheorghiu. Πώς ήταν δυνατόν άλλωστε να μη συμβεί αυτό; Μία νέα, όμορφη, και με ωραία φωνή υψίφωνος, που τυγχάνει να «στέκεται» και ως ηθοποιός, είναι ιδανική για να ανακαλύψει το κοινό το δικό του αστέρι. Έτσι, εν μια νυκτί η Gheorghiu χρίζεται σούπερ σταρ, αποδεικνύοντας ότι τα παραμύθια με το αίσιο τέλος μπορούν να υπάρξουν και στη ζωή. Επιπλέον, ο Sir Georg Solti, που διηύθυνε και την ορχήστρα, εκφράστηκε με τα καλύτερα λόγια για τη Ρουμάνα σοπράνο, που ανέδειξε με τη λάμψη της μια παράσταση που πολύ λίγα έλεγε ως καλλιτεχνική δημιουργία. Η παράσταση ήταν η Gheorghiu. Έκτοτε, όλοι ανακάλυψαν την Gheorghiu, τον Verdi και φυσικά το έργο!
Η δεύτερη εκτέλεση, που παρουσιάστηκε σε αυτήν τη στήλη και μάλιστα σε DVD, έρχεται από ένα μετρ του είδους στο σκηνικό ανέβασμα έργων της όπερας. Πρόκειται για τον Franco Zeffirelli, που υπέγραψε ένα πραγματικά υπέροχο φιλμ, προσεγμένο, εντυπωσιακό, ικανό να συγκινήσει και τον πιο δύσκολο θεατή. Τόσο από σκηνοθετικής πλευράς όσο και από μουσικής, αυτή είναι η απόλυτη εκτέλεση, την οποία προτείνουμε ανεπιφύλακτα σε κάθε φίλο της όπερας και της La Traviata. Εξάλλου, τα ονόματα των Teresa Stratas και Placido Domingo στους κεντρικούς ρόλους από μόνα τους αποτελούν πόλο έλξης.
Η πορεία όμως της La Traviata δεν σταματά εδώ. Οι φίλοι του οικιακού κινηματογράφου μπορούν να αναθαρρήσουν. Κυκλοφόρησε πρόσφατα άλλη μία παραγωγή, που πρωτύτερα είχε κάνει την εμφάνισή της σε βιντεοκασέτα. Πρόκειται για μία εκτέλεση από την NVC Arts, που βιντεοσκοπήθηκε ζωντανά στο Gran Teatro La Fenice της Βενετίας το Δεκέμβριο του 1992 και φέρει τις υπογραφές σπουδαίων ονομάτων της λυρικής σκηνής. Για του λόγου το αληθές, αναφέρουμε τα ονόματα αυτών που κρατούν τους τρεις κεντρικούς ρόλους: Edita Gruberova, Neil Shicoff και Giorgio Zancanaro. Τη σκηνοθεσία έχει αναλάβει ο Pier Luigi Pizzi, ενώ στη μουσική διεύθυνση της Orchestra of the Teatro La Fenice βρίσκεται ο Carlo Rizzi. Η ίδια ομάδα ηχογράφησε το έργο σε δίσκο για λογαριασμό της Teldec, με τη μόνη διαφορά ότι ο Carlo Rizzi διευθύνει τη Συμφωνική του Λονδίνου, ενώ έχουμε και τη συνδρομή της χορωδίας The Ambrosian Singers.
Τα προτερήματα αυτής της εκτέλεσης έγκεινται σαφώς στο καστ. Είναι από τις λίγες φορές που μπορούμε να ακούσουμε αυτό που λέμε εξίσου «καλό τραγούδι» από όλους τους πρωταγωνιστές, αλλά και… άνευρες υποκριτικές ερμηνείες. Η Edita Gruberova είναι μία σπάνια φωνή, της οποίας το σκηνικό, αλλά και το δισκογραφικό ρεπερτόριο περιλαμβάνει πολλούς συνθέτες του μπελκάντο σε γνωστά αλλά και λιγότερο γνωστά έργα τους (Bellini, Donizetti, Cherubini), Mozart στον οποίο είναι και κάτι παραπάνω από εκπληκτική, αλλά και Rossini, Johann Strauss και φυσικά Verdi. Σημειώνουμε επίσης ότι διαθέτει εξαιρετική κολορατούρα (εξ ου και η «Βασίλισσα της Νύχτας» που έχει ερμηνεύσει στο «Μαγεμένο Αυλό» έχει επαινεθεί ιδιαίτερα). Η σκηνική της παρουσία όμως δεν είναι το φόρτε της, παρ’ όλο που έχει αποδείξει ότι, όταν βρίσκεται υπό την καθοδήγηση ενός ικανού σκηνοθέτη, μπορεί να τα καταφέρει θαυμάσια. Υπενθυμίζουμε τη συμμετοχή της στο Cosi fan Tutte, όπου με τον Ponnelle έδωσε μία εξαιρετικά χαριτωμένη και δροσερή ερμηνεία. Παρόμοια είναι και η περίπτωση του Neil Shicoff, ενός από τους πλέον προικισμένους τενόρους της γενιάς του, που έχει τραγουδήσει όλους τους μεγάλους ρόλους σε έργα των Puccini, Verdi και Bizet. Η σκηνική του παρουσία είναι εξίσου προβληματική, όμως έχει αποδείξει και αυτός ότι, όταν συνεργάζεται με έναν ικανό σκηνοθέτη και καλούς τραγουδιστές-ηθοποιούς, μπορεί να τα καταφέρει παραπάνω από ικανοποιητικά. Απόδειξη αποτελεί η εμφάνισή του πριν από τέσσερα χρόνια στο Μέγαρο Μουσικής, στην Carmen, δίπλα στην Αγνή Μπάλτσα, όπου ο Shicoff κατάφερε να συγκινήσει βαθιά τους θεατές με τη δύναμη της ερμηνείας του, φωνητικής και σκηνικής. Ο Giorgio Zancanaro έχει επίσης τραγουδήσει ρόλους του βερισμού, αλλά και έργα του Rossini. Μάλιστα, στη βιντεοσκοπημένη από τη Σκάλα του Μιλάνου παράσταση του William Tell, που έχουμε παρουσιάσει σε DVD, απέδειξε και αυτός ότι, όταν θέλει, μπορεί να είναι έξοχος. Με τέτοια εισαγωγή και παράθεση μειονεκτημάτων θα αναρωτιέστε εύλογα αν αυτή η παραγωγή διαθέτει κάποιες αρετές. Αναμφίβολα διαθέτει, όμως οφείλουμε να τονίσουμε πως, αντίθετα με το τι θέλουν να πιστεύουν οι περισσότεροι φίλοι της όπερας, μια παράσταση δεν στηρίζεται μόνο στη φωνή, αλλά σε όλους τους παράγοντες που καθιστούν ένα σκηνικό θέαμα μοναδικό: σκηνικά, κοστούμια, σκηνοθεσία και πάνω από όλα υψηλής κλάσης υποκριτική από τους ερμηνευτές. Ο Pier Luigi Pizzi, ένας σκηνοθέτης που έχει σκηνοθετήσει πολλά έργα στη Σκάλα του Μιλάνου, φημίζεται για την τελειομανία του στο αισθητικό αποτέλεσμα, δεν γνωρίζω όμως κατά πόσο είναι ικανός να διευθύνει και να απογειώσει κατ’ επέκταση τους ηθοποιούς του.
Η παρούσα εκτέλεση είναι ένα τυπικό δείγμα μιας «ικανοποιητικής» παράστασης όπερας, χωρίς εξάρσεις, αλλά με αρκετά «συν» για τον παραδοσιακό λάτρη του είδους. Καλό τραγούδι, εξαιρετικό για την ακρίβεια, άνευρη όμως σκηνική απόδοση. Αν συγκαταλέγεστε στους θεατές-ακροατές που δίνουν μεγαλύτερη βάση στη φωνητική απόδοση, τότε αυτή η οπτικοακουστική εκτέλεση της La Traviata θα σας ικανοποιήσει. Αν όμως όχι, τότε καλύτερα να επιλέξετε το φιλμ του Zeffirelli, που κατά την άποψή μας παραμένει η καλύτερη επιλογή για

Ειδήσεις Σήμερα: