Αλλη μια έκδοση από το «Εν Χορδαίς», αφιερωμένη αυτήν τη φορά στη μουσική παράδοση της Θράκης, μιας περιοχής που ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον πολλών ερευνητών και μουσικόφιλων. Ο λόγος για το «Φίλοι καλωσορίσατε», στο οποίο περιλαμβάνονται δείγματα της τέχνης του Γιάννη Στρίκου.
Ο Γιάννης Στρίκος είναι ένας από τους τελευταίους λυράρηδες της πρώτης γενιάς προσφύγων από τη Βόρεια Θράκη. Γεννήθηκε στο Κωστή της Βόρειας Θράκης (ή Ανατολικής Ρωμυλίας) το 1923. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών, η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αγία Ελένη Σερρών. Από μικρός έπαιζε λύρα και λίγο πριν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο άρχισε να παίζει στα Αναστενάρια, όταν ακόμη οι τελετές γίνονταν με απόλυτη μυστικότητα. Η λύρα και το νταούλι ήταν άμεσα συνδεδεμένα με τις τελετές της πυροβασίας. Έτσι, ενώ στην υπόλοιπη Θράκη η λύρα έχει προ πολλού εξαφανιστεί, στους πρόσφυγες από το Κωστή επιβιώνει έως τις μέρες μας, χάρη στη σύνδεσή της με δρώμενα όπως τα Αναστενάρια και ο Καλόγερος.
Στο δίσκο αυτό περιλαμβάνονται τραγούδια και οργανικοί σκοποί που έρχονται από μεγάλο βάθος χρόνου, ερμηνευμένα από έναν από τους τελευταίους «πρωτομάστορες» του είδους. Το μεγαλύτερο μέρος τους αποτελείται από αργά και επιβλητικά καθιστικά τραγούδια, που παραπέμπουν στο ύφος της βυζαντινής μουσικής. Σχεδόν όλα είναι αφηγηματικές μπαλάντες και τραγούδια του ακριτικού κύκλου (που τοποθετούνται χρονικά τον 9ο με 10ο αιώνα μ.Χ.), όπως αυτά επιβίωσαν στο στόμα των Κωστιανών. Οι μουσικές φράσεις είναι εκτεταμένες και η λύρα συνοδεύει λιτά, με αδρές δοξαριές.
Πέρα από τα καθιστικά, υπάρχουν και ορισμένοι χοροί, στους οποίους συμπράττει και το νταούλι και πολλές φορές η γκάιντα. Η λύρα και η γκάιντα αποτελούν για τη Θράκη ό,τι και η λύρα με την τσαμπούνα για τη νησιωτική Ελλάδα. Όργανα με συγγενικές δυνατότητες, που χρησιμοποιούνταν στην ίδια γεωγραφική περιοχή και πολλές φορές έπαιζαν μαζί. Γκάιντα παίζει ο Γιάννης Ντομπρίδης, ο σημαντικότερος ίσως Θρακιώτης γκαϊντατζής της νεότερης γενιάς. Από τα κομμάτια αυτά υπογραμμίζουμε το «Αναστενάρικο συρτό», το «Συρτό του Καλόγερου» και το «Συγκαθιστό». Σε αυτά ο μυημένος ακροατής μπορεί να διακρίνει τη συγγένεια με την τεχνική της γκάιντας, καθώς και να χαρεί αυτήν τη μοτιβική -μινιμαλιστική σχεδόν- επεξεργασία που σε γενικές γραμμές χαρακτηρίζει όλο το παλιό οργανικό ρεπερτόριο.
Μέχρι τις μέρες μας είχαν δισκογραφηθεί μόνο ελάχιστα δείγματα θρακιώτικης λύρας (κυρίως τα τελετουργικά τραγούδια της πυροβασίας), που βρίσκονταν διάσπαρτα. Ο δίσκος αυτός είναι ουσιαστικά ο πρώτος που είναι αφιερωμένος στη λύρα των προσφύγων από το Κωστή και επιχειρεί να καλύψει όλες τις πτυχές του ρεπερτορίου. Στο ένθετο φυλλάδιο περιλαμβάνονται οι στίχοι των τραγουδιών, καθώς και ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα του Γιάννη Στρίκου.
Μια πολύ αξιόλογη και ενδιαφέρουσα έκδοση, αφιερωμένη στην πιο αρχέγονη μορφή λύρας της Ελλάδας. Μουσικές από το μακρινό παρελθόν, που αποπνέουν μια μυστηριώδη ενέργεια και χάρη στην εύνοια της τύχης επιβίωσαν έως τις μέρες μας. Ήχοι που, είμαστε σίγουροι, ότι θα συναρπάσουν τους «ώτα έχοντες»…

Ειδήσεις Σήμερα: