συρία

Ο Σύρος πρόεδρος, Μπασάρ Αλ-Άσαντ, παραδέχθηκε ότι η χώρα του βρίσκεται «σε κατάσταση πολέμου, έναν χρόνο μετά την έναρξη της εξέγερσης κατά της διακυβέρνησής του. Μιλώντας στο νέο υπουργικό συμβούλιο, ο Αλ Άσαντ είπε ότι όλες οι προσπάθειες θα πρέπει να επικεντρωθούν στη νίκη αυτού του πολέμου. Σφοδρές συγκρούσεις σε προάστια της Δαμασκού. Σε διπλωματικό αδιέξοδο για το θέμα της Συρίας βρίσκονται ΗΠΑ-Ρωσία. Η Aμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών δεν θα συμμετάσχει σε διμερείς συναντήσεις στη Γενεύη το Σάββατο «αν δεν συμφωνήσουν όλες οι πλευρές για την ανάγκη πολιτικής μετάβασης στη Συρία».

Η κατάρριψη του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους από τη Συρία, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ούτε πρόκληση, ούτε ηθελημένη ενέργεια, υποστηρίζει η Ρωσία καλύπτοντας πλήρως –έστω και με κάποια καθυστέρηση– τη στενή της σύμμαχο Συρία. Καλεί ακόμη η Μόσχα όλα τα μέρη στην περιοχή και στο εξωτερικό «να δράσουν αποκλειστικά προς το συμφέρον» του σχεδίου Άναν «απέχοντας από τη λήψη μέτρων εκτός αυτού του πλαισίου».

Καταδικάζει το NATO την κατάρριψη του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους από τις συριακές δυνάμεις, χωρίς να προειδοποιήσει για οποιουδήποτε είδους στρατιωτική απάντηση. Ο γγ της Συμμαχίας, μετά την έκτακτη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ την οποία ζήτησε η Τουρκία, χαρακτήρισε την επίθεση «απαράδεκτη», ζητώντας από τη Δαμασκό να λάβει μέτρα ώστε να αποφευχθούν παρόμοια περιστατικά στο μέλλον. Δεν συζητήθηκε το Άρθρο 5 περί συντονισμένης αντίδρασης. Αλλάζει τους κανόνες εμπλοκής με τη Συρία η Άγκυρα.

Με 90 λεπτά καθυστέρηση και μάλλον κουρασμένος έφτασε ο Ρώσος πρόεδρος στο Ισραήλ τη Δευτέρα. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε συνομιλίες με τον Ισραηλινό πρόεδρο, στον οποίο είπε ότι δεν έχει «υποχρέωση» στον Μπασάρ Αλ Άσαντ, αλλά κάλεσε τη Δύση να σκεφτεί προσεκτικά πριν τον απομακρύνει. «Ο Άσαντ σταμάτησε να αποτελεί εναλλακτική λύση, όταν άρχισε να πυροβολεί τα παιδιά του» είπε ο Ισραηλινός πρόεδρος. «Κανείς από εμάς δεν μπορεί να ανεχτεί φέρετρα γεμάτα σορούς παιδιών. Αυτό είναι πέρα από την πολιτική» είπε. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, κάλεσε τον Πούτιν να σκληρύνει τη στάση του κατά του Ιράν. Την Τρίτη ο Ρώσος πρόεδρος επισκέπτεται τη Δυτική Όχθη.

Η Τουρκία προειδοποίησε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ότι η κατάρριψη τουρκικού στρατιωτικού αεροπλάνου από τη Συρία, αποτελεί «σημαντική απειλή» για την ασφάλεια της περιοχής. Ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης δήλωσε ότι οι πράξεις της Δαμασκού δεν θα μείνουν ατιμώρητες, ξεκαθάρισε, πάντως, ότι η Άγκυρα δεν επιζητά την ανάληψη στρατιωτικής δράσης. Συνεδριάζει το ΝΑΤΟ.

Ένταση στο «κόκκινο» και διπλωματικός «πυρετός» στη σκιά της κατάρριψης του τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους F-4 Phantom, με την Άγκυρα και τη Δαμασκό να δίνουν αντικρουόμενες εκδοχές για το επεισόδιο. Η Τουρκία υποστηρίζει ότι το μαχητικό κατερρίφθη σε διεθνή εναέριο χώρο και μιλά ακόμη και για πυρά κατά δεύτερου μαχητικού που ερευνούσε για ίχνη του πρώτου. Ξεκαθάρισε δε ότι στη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ θα κάνει επίκληση του Άρθρου 4 αλλά και του Άρθρου 5 περί συντονισμένης αντίδρασης της Συμμαχίας. Για καθαρή παραβίαση εθνικής κυριαρχίας μιλά η Συρία, λέγοντας ότι το μαχητικό πετούσε σε πολύ χαμηλό ύψος και χτυπήθηκε από αντιαεροπορικά πυρά και όχι από κατευθυνόμενο πύραυλο. Ανώτατοι Σύροι στρατιωτικοί αυτομολούν την ίδια στιγμή στην Τουρκία...

Οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών-μελών της ΕΕ ζήτησαν να υπάρξει «ψύχραιμη» αντίδραση της Άγκυρας μετά την κατάρριψη από τη Συρία στρατιωτικού αεροσκάφους της Τουρκίας. Το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων αποφάσισε νέες κυρώσεις, εν αναμονή της συνεδρίασης του ΝΑΤΟ για το θέμα. Στη Χομς θα επιχειρήσει να εισέλθει τη Δευτέρα Ερυθρός Σταυρός.

Η κρίση στη Συρία, στη «σκιά» της κατάρριψης του τουρκικού αεροσκάφους F4 από τη Δαμασκό, θα απασχολήσει τους υπουργούς Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι θα έχουν στο Λουξεμβούργο συνομιλίες για το θέμα. Νέες κυρώσεις αναμένεται να επιβληθούν στη Δαμασκό. Την Τρίτη θα συναντηθούν αντιπρόσωποι των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ για να συζητήσουν για την κατάρριψη του τουρκικού αεροσκάφους.

Ο Tούρκος υπουργός Εξωτερικών, Αχμέτ Νταβούτογλου, δήλωσε πως το τουρκικό αεροσκάφος που κατέρριψε η Συρία βρισκόταν σε διεθνή εναέριο χώρο, δεν είχε καμιά σχέση με την κρίση στη χώρα και χτυπήθηκε χωρίς προειδοποίηση. Διπλωματική νότα κατά της Δαμασκού από την Τουρκία. Αντιπρόσωποι των κρατών μελών της Συμμαχίας θα συναντηθούν την Τρίτη για να συζητήσουν το θέμα κατόπιν τουρκικού αιτήματος. Σκληρή αντίδραση από τις ΗΠΑ με την Χίλαρι Κλίντον να κάνει λόγο για «ξεδιάντροπη» ενέργεια, υποσχόμενη ότι η Ουάσινγκτον θα συνεργαστεί με την Άγκυρα ώστε να δοθεί η αρμόζουσα απάντηση και να προωθηθεί η πολιτική μετάβαση στη Συρία.

Νέα κυβέρνηση σχημάτισε ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ Ασαντ, διατηρώντας στις ίδιες θέσεις τους υπουργούς Εσωτερικών, Άμυνας και Εξωτερικών. Η αιματοχυσία στη χώρα συνεχίζεται με τα Ηνωμένα Έθνη και τον απεσταλμένο τους Κόφι Ανάν να κάνει νέα έκκληση για πιέσεις στη Δαμασκό. Η άλλη διάσταση της κρίσης έχει να κάνει με το τουλάχιστον 1,5 εκατομμύριο ανθρώπους που χρειάζονται άμεσα ανθρωπιστική βοήθεια.

Περισσότερο φως σε μια περίεργη υπόθεση έριξε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της Συρίας, το οποίο ανακοίνωσε επίσημα την κατάρριψη ενός μαχητικού F4 της τουρκικής μαχητικής αεροπορίας, το οποίο πετούσε στον εναέριο χώρο της. «Το συμβάν αντιμετωπίστηκε βάσει των όσων ισχύουν σε αυτές τις περιπτώσεις» δήλωσε στρατιωτικός αξιωματούχος που μίλησε στο πρακτορείο. Το γεγονός επιβεβαίωσε και η Αγκυρα, με τον Τούρκο πρόεδρο να μην αποκλείει το ενδεχόμενο το μαχητικό να παραβίασε τον εναέριο χώρο της Συρίας. Aγκυρα και Δαμασκός πρέπει να δείξουν αυτοσυγκράτηση, διαμηνύει ο ΓΓ του ΟΗΕ.

Η Τουρκία ανακοίνωσε ότι έχασε την επικοινωνία με στρατιωτικό αεροσκάφος την ώρα που πετούσε πάνω από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοδυτικά της Αλεξανδρέττας. Η αγγλόφωνη έκδοση της Hurriyet επικαλείται δηλώσεις του Τούρκου πρωθυπουργού ότι το μαχητικό καταρρίφθηκε από τη Συρία· αργότερα το Reuters μετέδωσε ότι ο Ερντογάν είπε ότι δεν έχει δεχτεί συγγνώμη από τη Συρία. Ζωντανοί εντοπίστηκαν οι πιλότοι μετά από έρευνα, επιβεβαίωσε ο Ταγίπ Ερντογάν. Σημαντικό στοιχείο, το οποίο όμως προς το παρόν δεν μπορεί να διευκρινιστεί, είναι εάν το αεροσκάφος συνετρίβη εντός των συριακών χωρικών υδάτων. Στην περίπτωση αυτή τίθεται το ερώτημα ποια ήταν η αποστολή του...

Η κλιμάκωση της βίας στη Συρία δυσχεραίνει τις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών να οργανώσουν επιχειρήσεις αρωγής του πληθυσμού, δήλωσε την Παρασκευή αξιωματούχος του ΟΗΕ. Ο Ερυθρός Σταυρός θα επιχειρήσει ξανά να εισέλθει στη Χομς, μετά την αποτυχημένη απόπειρα της Παρασκευής. Η Πέμπτη ήταν η πιο αιματηρή ημέρα της εξέγερσης μετά τις 12 Απριλίου, ημέρα όπου είχε συμφωνηθεί να εφαρμοστεί εκεχειρία (κάτι που δεν έγινε ποτέ).

Εν μέσω της εφιαλτικής κατάστασης που επικρατεί στη Συρία, ένας πιλότος μαχητικού MiG 21 αυτομόλησε στην Ιορδανία πετώντας σε χαμηλό ύψος για να μην τον εντοπίσουν τα ραντάρ και κατά την προσγείωση ζήτησε (και έλαβε) πολιτικό άσυλο. Είναι η πρώτη περίπτωση Σύρου πιλότου που οδηγεί το αεροσκάφος του εκτός της χώρας στη διάρκεια της 15μηνης εξέγερσης που «μετρά» περισσότερους από 15.000 νεκρούς. Την ίδια στιγμή, οι συνεχείς βομβαρδισμοί του καθεστώτος Άσαντ στην πόλη Χομς εμποδίζουν τις ομάδες του Ερυθρού Σταυρού να απομακρύνουν τους που έχουν εγκλωβιστεί στη βία.

Η Βρετανία και οι ΗΠΑ δηλώνουν πρόθυμες να προσφέρουν στον Σύρο πρόεδρο, Μπασάρ Αλ Άσαντ ασφαλή διαφυγή και να τον αντιμετωπίσουν με επιείκεια, εάν δεχθεί να λάβει μέρος σε συνομιλίες για την μετάβαση της εξουσίας στη Συρία. Σε μία άλλη εξέλιξη, ο Αραβικός Σύνδεσμος ζήτησε από τη Μόσχα να σταματήσει να προμηθεύει με όπλα το συριακό καθεστώς.

Τουλάχιστον 28 στρατιώτες σκοτώθηκαν την Τετάρτη στη Λαττάκεια της βορειοδυτικής Συρίας, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εξέλιξη που δείχνει πως ο εμφύλιος πόλεμος κλιμακώνεται και ενώ η διεθνής κοινότητα παραμένει αδρανής και αναποφάσιστη. Την ίδια ώρα άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι συριακά στρατεύματα σφυροκοπούν προπύργια ανταρτών στα κεντρικά της χώρας. Εν τω μεταξύ, την τραγική εικόνα σε ό,τι αφορά το trafficking στη Συρία δείχνει η έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Το θέμα της Συρίας συζητούν οι ξένοι ηγέτες στις επαφές που έχουν στο περιθώριο της Συνόδου της G-20 στο Λος Κάμπος του Μεξικού. «Ο λαός της Συρίας θα αποφασίσει εάν ο Άσαντ θα μείνει στην εξουσία» λέει ο Βλαντιμίρ Πούτιν, λέγοντας ότι «δεν θα αποφασίσουν οι ξένοι ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα. Για «απροθυμία» να εντείνουν τις πιέσεις κατά του συριακού καθεστώτος, κατηγορεί ο Αμερικανός πρόεδρος Ρωσία και Κίνα. Εν τω μεταξύ ο επικεφαλής της αποστολής των παρατηρητών δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι οι παρατηρητές δέχθηκαν πυρά πριν την αναστολή της αποστολής τους.

Μεγάλα στρατιωτικά γυμνάσια στη Μέση Ανατολή με τη συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων στρατιωτών των τριών όπλων από Συρία, Ιράν, Ρωσία και Κίνα «προανήγγειλαν» την Τρίτη ιρανικά μέσα ενημέρωσης για να ακολουθήσει κατηγορηματική διάψευση εκ μέρους Μόσχας και Δαμασκού που μιλούν για παραπληροφόρηση. Εν τω μεταξύ, ρωσικό πλοίο που φέρεται να μετέφερε μαχητικά ελικόπτερα στο συριακό καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ διέκοψε την πορεία του και επιστρέφει στη Ρωσία κατόπιν παρέμβασης της κυβέρνησης της Βρετανίας.

Σε καταδίκη της αιματοχυσίας στη Συρία, με αφορμή και το θάνατο της ελληνικής καταγωγής Μαρινέτ Σεχουάρο στο Χαλέπι, προέβη ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γρ. Δελαβέκουρας.

Η Ρωσία προετοιμάζει την αποστολή στρατιωτών και δύο πλοίων για την προστασία του προσωπικού της στη ναυτική βάση που διατηρεί στην Ταρσό της Συρίας, σύμφωνα με αναφορές μέσων ενημέρωσης. Τα πλοία θα μεταφέρουν και μεγάλο αριθμό πεζοναυτών (ο ακριβής αριθμός τους δεν αναφέρθηκε) ενώ είναι σε θέση να μεταφέρουν βαρύ οπλισμό όπως και άρματα μάχης.

Η Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Νάβι Πιλάι κάλεσε τη Δευτέρα τη διεθνή κοινότητα να κάνει ό,τι είναι δυνατόν, προκειμένου να δικαστούν όσοι προκαλούν τις βιαιότητες στη Συρία, περιλαμβανομένων αυτών που επιτέθηκαν στους παρατηρητές του ΟΗΕ. Την ίδια ώρα, η Ρωσία ετοιμάζεται να στείλει δυο αμφίβια πολεμικά πλοία στο λιμάνι Ταρτούς της Συρίας, τη μοναδική ρωσική ναυτική βάση στη Μεσόγειο, για «την ασφάλεια των Ρώσων πολιτών και την απομάκρυνση εξοπλισμού από το λιμάνι Ταρτούς».

Ο επικεφαλής της Αποστολής Επιτήρησης των Ηνωμένων Εθνών στη Συρία (UNSMIS) ανακοίνωσε την αναστολή της απονομής, εξαιτίας της κλιμάκωσης της βίας. Την Παρασκευή ο Νορβηγός στρατηγός Ρόμπερτ Μουντ δήλωσε ότι φαίνεται πως υπάρχει «έλλειψη προθυμίας» από την πλευρά της συριακής κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης να επιδιώξουν την ειρήνη.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Φαμπιούς, δήλωσε ότι εξετάζεται η πιθανότητα διεξαγωγής Συνόδου για τη Συρία στις 30 Ιουνίου στη Γενεύη. Τόνισε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες με τους Ρώσους για τις εξελίξεις στη Συρία. Από την πλευρά της, η Μόσχα το διαψεύδει και δηλώνει ότι δεν έχει παραδώσει νέα στρατιωτικά ελικόπτερα στη Συρία.

Πιέσεις δέχεται η Ρωσία, προκειμένου να σκληρύνει την στάση της απέναντι στη Σύρια, καθώς όλο και περισσότερες χώρες προειδοποιούν ότι η χώρα στροβιλίζεται στη δίνη ενός εμφυλίου πολέμου. Η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών προειδοποίησε τη Μόσχα ότι κινδυνεύει να χάσει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή εάν δεν δράσει με τρόπο πιο εποικοδομητικό. Από την πλευρά του, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε ότι η Μόσχα δεν θα επιτρέψει τη χρήση βίας. Στη Χάφα έφτασαν οι παρατηρητές του ΟΗΕ.

Με τη Συρία βυθισμένη στη δίνη εμφυλίου πολέμου, η Γαλλία καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας να καταστήσει υποχρεωτικό το ειρηνευτικό σχέδιο του Κόφι Ανάν μέσω της ενεργοποίησης του Κεφαλαίου 7 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ -το οποίο προβλέπει επίσης την προσφυγή στη χρήση βίας προκειμένου να γίνουν σεβαστές οι αποφάσεις του ΟΗΕ, εξ ου και θεωρείται απίθανη η στήριξη Ρωσίας και Κίνας. Παράλληλα, η Γαλλία θα προτείνει βαρύτερες κυρώσεις κατά του καθεστώτος Άσαντ στο προσεχές Συμβούλιο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων. Στο μέτωπο των συγκρούσεων, συριακές δυνάμεις κατέλαβαν ορεινή πόλη έπειτα από σφοδρές μάχες με αντικαθεστωτικούς.