συνταγματικό

Την απομάκρυνση της πρωθυπουργού της Ταϊλάνδης από την εξουσία ζήτησε το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας, κρίνοντάς την ένοχη για κατάχρηση εξουσίας. Η χώρα έτσι κι αλλιώς βρίσκεται σε πολύμηνη πολιτική και κοινωνική αναταραχή με την ίδια την πρωθυπουργό να αποτελεί «κόκκινο πανί» για την Αντιπολίτευση.

Με έξι νέες αποφάσεις της η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε, όπως είχε κάνει και πριν από λίγο καιρό, ότι είναι συνταγματικό και νόμιμο το κούρεμα (PSI) των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου που έγινε για «λόγους δημοσίου συμφέροντος» τον Μάρτιο του 2012.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Τουρκίας ακύρωσε την Παρασκευή άρθρα του νόμου που αφορά τον διορισμό των δικαστικών. Πρόκειται για ένα νέο πλήγμα στον Ερντογάν και στην προσπάθειά του να καταστείλει το σκάνδαλο διαφθοράς, το οποίο αντιμετωπίζουν στελέχη του κόμματός του. Η τουρκική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα συμμορφωθεί με την απόφαση.

Ο ιστότοπος YouTube προσέφυγε στο τουρκικό Συνταγματικό Δικαστήριο για να επιτύχει την άρση του αποκλεισμού του στην Τουρκία, την οποία διέταξε η κυβέρνηση μετά τη δημοσιοποίηση της ηχογράφησης μιας συνομιλίας για τη Συρία, έγινε γνωστό από πηγή με γνώση του θέματος.

Συνταγματικό και νόμιμο έκρινε το «κούρεμα» (PSI) των ομολόγων του Δημοσίου, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς των περίπου 7.000 ομολογιούχων. Η Ολομέλεια κρίνει ότι το κούρεμα έγινε για λόγους δημοσίου συμφέροντος και ότι ο εν λόγω νόμος δεν θεσπίστηκε κατά τρόπο αυθαίρετο. Αποδέχεται ότι η περιουσιακή απώλεια των ομολογιούχων ήταν «ιδιαιτέρως σοβαρή» αλλά «δεν προκύπτει ότι ήταν απρόσφορη ή μη αναγκαία ή υπέρμετρη».

Το Aνώτατο Δικαστήριο της Γερμανίας επικύρωσε οριστικά τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ΕSM), το μηχανισμό διάσωσης της Ευρωζώνης που δημιουργήθηκε το 2012. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης απέρριψε τις προσφυγές που είχαν κατατεθεί το 2012 εναντίον του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, κυρίως από τους ευρωσκεπτικιστές.

Η αριστερή αντιπολίτευση της Πορτογαλίας διεμήνυσε ότι πρόκειται να προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας εάν ο πρόεδρος επικυρώσει και θέσει σε ισχύ τον διορθωτικό προϋπολογισμό για το 2014, ο οποίος προβλέπει νέες περικοπές στις συντάξεις, ως ισοδύναμο μέτρο μετά τη δικαστική απόφαση που απέρριψε προηγούμενα μέτρα. Τη δικαστική οδό θα ακολουθήσει και το Κομουνιστικό Κόμμα. Η πολυπόθητη συναίνεση που ζητά μετ' επιτάσεως η τρόικα απομακρύνεται όλο και περισσότερο.

Οκτώ μήνες μετά τo κλείσιμο της ΕΡΤ η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας σε διάσκεψη, κεκλεισμένων των θυρών, έκρινε συνταγματικό και νόμιμο το κλείσιμο της επιχείρησης και των θυγατρικών εταιρειών της. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ανώτατοι δικαστές με οριακή πλειοψηφία απέρριψαν την προσφυγή της ΠΟΣΠΕΡΤ.

Αντίθετο στο γερμανικό Σύνταγμα έκρινε το Δικαστήριο της Καρλσρούης το όριο του 3% για την αποστολή γερμανικών κομμάτων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το Συνταγματικό Δικαστήριο δέχτηκε την προσφυγή μικρότερων κομμάτων, με απόφαση οι επιπτώσεις της οποίας αναμένεται να φανούν σύντομα. Η Γερμανία στέλνει 96 ευρωβουλευτές στο Ευρωκοινοβούλιο.

Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο παραπέμπει το πρόγραμμα των Οριστικών Νομισματικών Συναλλαγών (OMT) της ΕΚΤ το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης. Πρόκειται για το πρόγραμμα παρέμβασης της στις δευτερογενείς αγορές κρατικών ομολόγων που αποφασίσθηκε το 2012 και αποτέλεσε βασικό «εργαλείο» για την εξομάλυνση των συνθηκών στις αγορές ομολόγων την τελευταία διετία. Η ΕΚΤ απάντησε πως το πρόγραμμα OMT εμπίπτει στην εντολής της.

Το πληθυσμιακό κριτήριο που έχει τεθεί για τη χορήγηση αδειών για φαρμακεία είναι συνταγματικό και επιβάλλεται για λόγους δημοσίου συμφέροντος, έκρινε με σειρά αποφάσεων η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας. Στο ΣτΕ είχαν προσφύγει φαρμακοποιοί που ζητούσαν να ακυρωθούν αποφάσεις των τοπικών νομαρχιακών οργάνων, με τις οποίες απορρίφθηκαν αιτήσεις ίδρυσης φαρμακείων.

Εκθέτοντας το σκεπτικό με το οποίο απορρίφθηκε ως αντισυνταγματικός ο εκλογικός ιταλικός νόμος, το περίφημο «γουρουνάκι», το Συνταγματικό Δικαστήριο θέτει τα όρια του νέου νόμου στον οποίο προσπαθούν να συμφωνήσουν τα κόμματα στη Ρώμη. Το Δικαστήριο υπογράμμισε πως η αντισυνταγματικότητα του παλιού νόμου δεν επηρεάζει τη νομιμοποίηση της σημερινής Βουλής και της σημερινής Γερουσίας (όπως υποστήριζε το M5S του Μπέπε Γκρίλο). Χωρίς συμφωνία για το νέο εκλογικό νόμο πριν τις επόμενες εκλογές, η Ρώμη θα πήγαινε στις κάλπες με απλή αναλογική.

Μία απόφαση που έχει ξεσηκώσει θύελλα... ποδοσφαιρικών αντιδράσεων, έλαβε το Συνταγματικό Συμβούλιο της Γαλλίας, δίνοντας το πράσινο φως για τον «φόρο των εκατομμυριούχων», ο οποίος θα επιβάλλεται σε εταιρείες (και αθλητικές) που καταβάλλουν μισθούς άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ ετησίως! Πριν από περίπου ένα χρόνο το ανώτατο δικαστήριο, είχε υπογραμμίσει πως το μέγιστο νόμιμο ποσοστό φόρου για τα πρόσωπα είναι 66%, όμως, η κυβέρνηση τροποποίησε την πρόταση και πέον οι  εργοδότες θα καταβάλλουν φόρο 75% σε μισθούς που υπερβαίνουν το ένα εκατομμύριο ευρώ.

Ένας ακόμα πονοκέφαλος για την πορτογαλική κυβέρνηση, η οποία προσπαθεί να τηρήσει τις δεσμεύσεις της προς την τρόικα. Το Συνταγματικό Δικαστήριο απεφάνθη ομόφωνα ότι δεν πρέπει να περικοπούν οι συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων κατά 10% από τις οποίες η κυβέρνηση θα εξοικονομούσε 400 εκατ. ευρώ.  

Λίγες μέρες μετά την τέλεση των πρώτων γάμων ζευγαριών του ίδιου φύλου στην Περιοχή της Πρωτεύουσας, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε το συγκεκριμένο νόμο αντισυνταγματικό. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο νόμος που ισχύει σε μια περιοχή δεν μπορεί να υπερισχύσει της ομοσπονδιακής νομοθεσίας του 2004, η οποία χαρακτηρίζει γάμο την ένωση ετερόφυλων ζευγαριών.

Αντιβαίνουν οι αρχές του γερμανικού Εθνικοδημοκρατικού Κόμματος, του NPD, στο Σύνταγμα της χώρας; Το Βερολίνο προσπαθεί για δεύτερη φορά να το αποδείξει στο Συνταγματικό Δικαστήριο, ζητώντας την απαγόρευση του κόμματος που αντιμετωπίζεται ως ιδεολογικός διάδοχος του Χίτλερ από όλους εκτός από τα στελέχη του (τουλάχιστον στις δημόσιες δηλώσεις τους). Η πρώτη φορά απέτυχε, αλλά τώρα οι ενάγοντες -μόνες τους οι κρατιδιακές κυβερνήσεις- ελπίζουν πως έχουν αποκλείσει τις ελλείψεις της πρώτης προσφυγής και θα τα καταφέρουν. Οι εκτιμήσεις των συνταγματολόγων όμως διίστανται.

Την απαγόρευση του γερμανικού ακροδεξιού κόμματος NPD ζητά από το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο η Άνω Βουλή της Γερμανίας, με το επιχείρημα ότι πρόκειται ουσιαστικά για συνέχεια του κόμματος του Αδόλφου Χίτλερ και αποτελεί απειλή για την Δημοκρατία.

Στην ακραία ιδεολογία, αλλά και στη σύνδεση του νεοναζιστικού Εθνικού Δημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (NPD) με εγκληματικές οργανώσεις, αναφέρεται η Άνω Βουλή της Γερμανίας στο αίτημα που υπέβαλε στο Συνταγματικό Δικαστήριο για την απαγόρευσή του, όπως επισημαίνεται σε ρεπορτάζ της Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Η πρόταση δυσπιστίας δεν αποτελεί μόνο συνταγματικό δικαίωμα, αλλά ηθικό και πολιτικό χρέος, τόνισε ο αντιπρόεδρος της Βουλής και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Δραγασάκης, ανοίγοντας τη συζήτηση. Σε υψηλούς τόνους και ο δεύτερος ομιλητής της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, Νίκος Βούτσης.

Συνταγματική έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας το τέλος επιτηδεύματος που επιβλήθηκε στους επιτηδευματίες και ελεύθερους επαγγελματίες με το Ν. 3986/2011 . Η πλειοψηφία των Συμβούλων της Επικρατείας  δεν αποδέχθηκε τον ισχυρισμό ότι το τέλος επιτηδεύματος είναι κεφαλικός φόρο και τα επιχειρήματα περί παραβίασης της αρχής της ισότητας  μεταξύ των ίδιων των φορολογουμένων που επιβάλλονται με το τέλος επιτηδεύματος.

Με νικήτρια την πρόεδρο της Αργεντινής, Κριστίνα Φερνάντες, έληξε ο πενταετής «πόλεμος» της κυβέρνησης με ορισμένα ΜΜΕ της χώρας. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε συνταγματικό το νόμο, ο οποίος σε μια προσπάθεια να περιορίσει τα μονοπώλια, βάζει πλαφόν στις άδειες που μπορεί να έχει στην κατοχή της μια επιχείρηση.

Ζητώντας την απόσυρση των μέτρων λιτότητας στον νέο προϋπολογισμό βγήκαν στους δρόμους οι Πορτογάλοι, με πορείες στη Λισαβόνα και στο Πόρτο. Οι διαδηλωτές κάλεσαν το Συνταγματικό Δικαστήριο της Πορτογαλίας να απορρίψει τις περικοπές σε μισθούς στο δημόσιο και συντάξεις, με τις οποίες η κυβέρνηση ευελπιστεί να ολοκληρώσει το πακέτο στήριξης και να επιστρέψει τον επόμενο χρόνο στις αγορές.

Με την απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ που είχε κρίνει το χαράτσι συνταγματικό, αλλά αντισυνταγματική την διακοπή του ρεύματος αν δεν πληρωθεί συντάχθηκε ο εισηγητής-αρεοπαγίτης, Γ.Σακκάς στη συζήτηση που έγινε στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου για το σχετικό θέμα. Κατά την ακροαματική διαδικασία, ο κ.Σακκάς υποστήριξε ότι το χαράτσι δεν αποτελεί δυσανάλογη επιβάρυνση για τους καταναλωτές. Ο Άρειος Πάγος αναμένεται να εκδώσει την απόφασή του.

Στο πνεύμα της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, δηλαδή υπέρ της συνταγματικότητας της επιβολής του έκτακτου τέλους ακινήτων μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ και της αντισυνταγματικότητας της διακοπής του ρεύματος σε περίπτωση μη πληρωμής του, αναμένεται να είναι η εισήγηση του αρεοπαγίτη Γ.Σακκά ενώπιον του Αρείου Πάγου. To θέμα θα συζητηθεί στο Δ' Τμήμα του Αρείου Πάγου την ερχόμενη Παρασκευή.

Ανεπαρκή χαρακτηρίζει τα μέτρα της Τρόικας, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Πορτογαλία ο βραβευμένος καθηγητής συνταγματικού δικαίου κ. Jorje Miranda.