κοσόβου

Την οριστική της αποδοχή έδωσε η Σερβία στη συμφωνία για εξομάλυνση των σχέσεων με το Κόσοβο, η οποία καταρτίστηκε υπό την αιγίδα της ΕΕ. Στη συμφωνία, την οποία το Βελιγράδι ενέκρινε λίγο πριν εκπνεύσει η προθεσμία που είχαν δώσει οι Βρυξέλλες, προβλέπεται ένας ορισμένος βαθμός αυτονομίας για τους Σέρβους του βορείου Κοσόβου, με υπαγωγή όμως στην Πρίστινα.

Ο πρόεδρος της Σερβίας Τόμισλαβ Νίκολιτς ζήτησε από την Τουρκία να μην συνηγορεί σε άλλα κράτη υπέρ της αναγνώρισης της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου και να μην ασκεί παρασκηνιακή πολιτική πίεση για την ένταξή του σε διεθνείς οργανώσεις. Η σχετική δήλωση έγινε κατά τη συνάντηση Σερβίας, Τουρκίας και Βοσνίας-Ερζεγοβίνης σε επίπεδο κορυφής στην Άγκυρα, κατά την οποία και επισημάνθηκε πως η τριμερής συνεργασία θα συνεχίσει να δημιουργεί ευημερία στα Βαλκάνια.

Η συμφωνία Βελιγραδίoυ και Πρίστινας δεν φαίνεται να ικανοποιεί τους Σέρβους του Κοσόβου, με αξιωματούχους της κοινότητας να χαρακτηρίζουν «αγεφύρωτο χάσμα» την αποδοχή του Συντάγματος του Κοσόβου. Με εκπροσώπους των σερβικών δήμων του βορείου Κοσόβου συναντήθηκε ο Σέρβος αναπληρωτής πρωθυπουργός προσπαθώντας να τους πείσει να αποδεχθούν μία συμφωνία η οποία ομολόγησε πως «ίσως δεν είναι ιδανική, αλλά είναι η μοναδική που μπορούσε να επιτευχθεί».

Με κεντρικό σύνθημα «Παραμένουμε στη Σερβία» οι Σέρβοι του Κοσόβου διαδηλώνουν την Παρασκευή στο κέντρο του Βελιγραδίου, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στη συμφωνία για την εξομάλυνση των σχέσεων Σερβίας-Κοσόβου, η οποία όπως καταγγέλλουν τους θέτει υπό την εξουσία της Πρίστινας.

Ο σύμβουλος του πρωθυπουργού του Κοσόβου, Χασίμ Θάτσι, Σαΐπ Μούγια και ο πρώην υπουργός Υγείας, Αλιούς Γκάσι είναι μεταξύ οκτώ υπόπτων στην υπόθεση εμπορίας ανθρώπινων οργάνων που ερευνά η αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κόσοβο (Eulex).

Συγκέντρωση διαμαρτυρίας την Παρασκευή στο Βελιγράδι μπροστά από το κτίριο της σερβικής Βουλής, η οποία καλείται να εξετάσει τη συμφωνία για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ της Σερβίας και του Κοσσυφοπεδίου -απαραίτητο βήμα για να ανοίξουν οι πύλες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το Βελιγράδι. «Το Κόσοβο είναι Σερβία», το σύνθημα των συγκεντρωμένων. Νέα συγκέντρωση για τις 10 Μαΐου στο Βελιγράδι ανήγγειλαν οι Σέρβοι του Κοσόβου.

Την ελπίδα να ανάψουν τα κράτη-μέλη το «πράσινο φως» για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Σερβία εκφράζει η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάθριν Άστον, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία Βελιγραδίου-Πρίστινας δεν σημαίνει ότι Σερβία αναγνωρίζει το Κοσσυφοπέδιο ως ανεξάρτητο κράτος.

Με δεδομένη τη θετική γνωμοδότηση της Κομισιόν για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη Σερβία, οι επικεφαλής διπλωματίας της ΕΕ πρόκειται να εξετάσουν τον Ιούνιο εάν θα ανάψουν το «πράσινο φως» στο Βελιγράδι με φόντο τη συμφωνία-ορόσημο για την εξομάλυνση των σχέσεων με το Κοσσυφοπέδιο. Για ιστορική εξέλιξη μίλησαν οι Ευρωπαίοι ΥΠΕΞ στο Λουξεμβούργο, καθιστώντας σαφές πως στο μικροσκόπιο βρίσκεται τώρα η εφαρμογή της συμφωνίας. Διαμαρτύρονται οι Σέρβοι του Κοσόβου, διαδηλώσεις και στο Βελιγράδι.

Στη συμφωνία-ορόσημο στην οποία κατέληξαν Βελιγράδι και Πρίστινα για την εξομάλυνση των μεταξύ τους σχέσεων αναφέρθηκαν ο πρόεδρος της Σερβίας Τόμισλαβ Νίκολιτς, ο γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ Λαμπέρτο Ζανιέρ, αλλά και ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γκίντο Βεστερβέλε.

Την επίτευξη συμφωνίας στον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας χαιρέτισε, με δήλωσή του, ο υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Αβραμόπουλος, τονίζοντας ότι «η εξέλιξη αυτή, μετά από μακρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις, επιβεβαιώνει την πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα των δύο πλευρών να διευθετήσουν σημαντικές εκκρεμότητες, προς όφελος των λαών τους, οι οποίοι μπορούν πλέον να ατενίσουν την ένταξή τους στη μεγάλη ευρωπαϊκή μας οικογένεια με μεγαλύτερη αισιοδοξία».

Σε συμφωνία-ορόσημο για την εξομάλυνση των μεταξύ τους σχέσεων κατέληξαν η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο έπειτα από πολύμηνη, τεταμένη διαπραγμάτευση υπό την αιγίδα της ΕΕ, η οποία αναμένεται να ξεμπλοκάρει την έναρξη διαπραγματεύσεων ένταξης του Βελιγραδίου στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Βελιγράδι απέρριψε την πρόταση, υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για λύση στο θέμα του Κοσόβου, και ζήτησε την «επείγουσα και άμεση» επανέναρξη των συνομιλιών των δύο πλευρών για να επιτευχθεί συμφωνία. Η πρόταση, ανέφερε ο σέρβος αναπληρωτής πρωθυπουργός, «δεν αναγνωρίζει τα βασικά μας συμφέροντα και δεν πρέπει να υπογραφεί.

Χωρίς αποτέλεσμα έληξαν οι συνομιλίες στις Βρυξέλλες, υπό τη διαμεσολάβηση της ΕΕ, μεταξύ της Σερβίας και του Κοσόβου -εξέλιξη που θεωρείται σίγουρο ότι θα πλήξει σημαντικά την ενταξιακή πορεία του Βελιγραδίου. Μετά τη μαραθώνια 12ωρη συνάντηση, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάθριν Άστον είπε πως το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών είναι «στενό αλλά πολύ βαθύ», αφήνοντας μόνο ένα μικρό περιθώριο για κάποια συμφωνία μετά την επιστροφή των αντιπροσωπειών σε Βελιγράδι και Πρίστινα.

Το ακανθώδες ζήτημα του καθεστώτος του βορείου Κοσόβου, όπου κυριαρχεί το σερβικό στοιχείο, κυριαρχεί στον όγδοο γύρο συνομιλιών μεταξύ των ηγετών της Σερβίας και του Κοσόβου που συναντώνται σήμερα, Τρίτη, στις Βρυξέλλες με την διαμεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρά τις καλές προθέσεις σε επίπεδο ηγεσιών, πυρκαγιά κατέστρεψε τα γραφεία Σέρβων στο κέντρο της Κόσοβκσα Μιτρόβιτσα. Οι Σέρβοι καταγγέλλουν εμπρηστική επίθεση.

Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Χασίμ Θάτσι υπογράμμισε ότι είναι κοντά σε συμφωνία εξομάλυνσης των σχέσεων με την Σερβία αλλά, από την άλλη πλευρά, δεν είναι διατεθειμένος να παραχωρήσει νομοθετικές και εκτελεστικές αρμοδιότητες στο συλλογικό όργανο που θα αντιπροσωπεύει το σερβικό πληθυσμό. «Βρισκόμαστε στο τελευταίο στάδιο της διαδικασίας για την επίτευξη συμφωνίας ομαλοποίησης των σχέσεων Σερβίας - Κοσόβου, είπε μετά από συνάντηση με την Κάθριν Άστον.

Χιλιάδες κάτοικοι της Πρίστινας και άλλων πόλεων του Κοσόβου πραγματοποίησαν την Τετάρτη συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατά της διαφθοράς και της απάτης στους θεσμούς του Κοσόβου. Αφορμή για τη διαδήλωση ήταν οι φουσκωμένοι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος για τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο και η «ανεπαρκής αντίδραση» των θεσμών του Κοσόβου στη δυσαρέσκεια των πολιτών.

Στο κρισιμότερο σημείο από την έναρξή του φαίνεται πως βρίσκεται ο διάλογος Βελιγραδίου - Πρίστινας, που διεξάγεται υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), καθώς σύσσωμη η πολιτική ηγεσία της Σερβίας μεταβαίνει τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες για συνομιλίες με την ύπατη εκπρόσωπο της Ένωσης για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια, Κάθριν Άστον. Στόχος να την πείσουν για την αναγκαιότητα να αποκτήσουν τα συλλογικά όργανα των Σέρβων του Κοσόβου εκτελεστικές αρμοδιότητες.

Την εγκαθίδρυση Γραφείου Εμπορικών Υποθέσεων του Κοσόβου στην Αθήνα ανήγγειλε την Παρασκευή ο υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Αβραμόπουλος και ο υπουργός Εξωτερικών του (μη αναγνωριζόμενου από την Ελλάδα) Κοσόβου Ενβέρ Χοτζάι, που συναντήθηκαν στην Αθήνα.

Οι «φουσκωμένοι» λογαριασμοί ρεύματος έβγαλαν στους δρόμους τη Δευτέρα και τους πολίτες του Κοσόβου, οι οποίοι πραγματοποίησαν συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το κτίριο της Εταιρείας Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Πρίστινα. Οι συμμετέχοντες στη διαδήλωση ζήτησαν να μην διακοπεί η ηλεκτροδότηση σε κανέναν καταναλωτή σε περίπτωση μη πληρωμής του λογαριασμού του Ιανουαρίου, κάλεσαν τα αρμόδια όργανα να διεξάγουν έρευνα για τους αυξημένους λογαριασμούς και να προχωρήσουν στη σύσταση Ειδικής Επιτροπής της Βουλής που θα εξετάσει την κατάσταση.

Με τίποτα άλλο πέρα από την πρωθυπουργία δεν συμβιβάζεται ο πρώην πρωθυπουργός του Κοσόβου, Ράμους Χαραντινάι, μετά την επιστροφή του στην Πρίστινα. Ο αρχηγός της Συμμαχίας για το Μέλλον του Κοσόβου δήλωσε ότι το κόμμα του οποίου είναι επικεφαλής θα εισέλθει σε συνασπισμό με το κυβερνών Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου, μόνον αν ο ίδιος ηγηθεί της κυβέρνησης.

Με πυροτεχνήματα, στρατιωτικές τιμές από άγημα και κόκκινο χαλί έγινε δεκτός ο πρώην διοικητής του UCK και πρώην πρωθυπουργός του Κοσόβου Ραμούς Χαραντινάι στο αεροδρόμιο της Πρίστινας, επιστρέφοντας από τη Χάγη μετά την αθώωσή του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY). Οι αντιδράσεις για την απαλλαγή από τις κατηγορίες εγκλημάτων συνεχίζονται, με την πρώην εκπρόσωπο του ICTY Φλοράνς Αρτμάν να δηλώνει την Παρασκευή ότι η αθωωτική απόφαση συνιστά κατάλυση του συστήματος Διεθνούς Δικαίου. Ποιος είναι ο Ραμούς Χαραντινάι...

Τη στιγμή που η Σερβία «βράζει» και «αποκηρύσσει» το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) για την αθώωση του Ραμούς Χαραντινάι, ο πρώην διοικητής του UCK και πρώην πρωθυπουργός του Κοσσυφοπεδίου διαμηνύει μέσω της νομικής του ομάδας ότι κατά την επιστροφή του στην Πρίστινα θα αναλάβει θέση πολιτικού ηγέτη του Κοσόβου. Ελλείψει επαρκών αποδεικτικών στοιχείων η Χάγη απάλλαξε για δεύτερη φορά τον Ραμούς Χαραντινάι από τις κατηγορίες της διάπραξης εγκλημάτων πολέμου, δίνοντας εντολή άμεση αποφυλάκισης. Χαιρετίζει την αθωωτική απόφαση ο Αλβανός πρωθυπουργός Σαλί Μπερίσα.

Απάλλαξε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ΙCTY) από τις κατηγορίες για δολοφονία και βασανισμό τον Κοσοβάρο πρώην διοικητή του UCK και πρώην πρωθυπουργό του Κοσόβου Ραμούς Χαραντινάι, κρίνοντας πως δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία σε βάρος του ίδιου και των δύο συγκατηγορούμενών του. Η απόφαση, που έγινε δεκτή με πανηγυρισμούς στην Πρίστινα ανοίγει το δρόμο για την επιστροφή του Χαραντινάι στην πολιτική ζωή του Κοσόβου -ο οποίος επιβεβαιώνει ότι θέλει να επαναδιεκδικήσει την πρωθυπουργία. Έντονα αντιδρά η Σερβία, μιλώντας για «προκατάληψη» του Δικαστηρίου σε βάρος της.

Συμπλοκές μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας ξέσπασαν στο Κοσσυφοπέδιο στη διάρκεια συγκέντρωσης του αντιπολιτευόμενου κινήματος Αυτοδιάθεση κόντρα στις νέες προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη βελτίωση των σχέσεων Πρίστινας-Βελιγραδίου. Οι δυνάμεις της αστυνομίας έκαναν χρήση δακρυγόνων και προχώρησαν σε δεκάδες συλλήψεις, ενώ 18 άτομα τραυματίστηκαν. Οι ταραχές ήλθαν να σκιάσουν τη συνάντηση του πρωθυπουργών Σερβίας και Κοσόβου -την πρώτη σε τόσο υψηλό επίπεδο από τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου το 2008.

Το Βελιγράδι θα παραιτηθεί από την ευρωπαϊκή του πορεία εάν η ΕΕ θέσει επίσημα ως όρο την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου, τόνισε ο Σέρβος πρόεδρος Τόμισλαβ Νίκολιτς. «Προς το παρόν κανένας δεν ζήτησε επίσημα να αναγνωρίσουμε το Κόσοβο. Οργανώνουμε τη χώρα με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα, που μας βοηθούν να υλοποιούμε μεταρρυθμίσεις» υποστήριξε ο Νίκολιτς.