ιράν

Οι αμερικανικοί New York Times ισχυρίζονται, επικαλούμενοι αξιωματούχους υπηρεσιών πληροφοριών «από αρκετές χώρες», ότι το Ιράν έχει ουσιαστικά ολοκληρώσει την κατασκευή υπόγειας μονάδας πυρηνικού εμπλουτισμού -πιθανότατα ώστε να την χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις με τους «έξι» για το ατομικό της πρόγραμμα.

Η Τεχεράνη θα σταματήσει τις εξαγωγές πετρελαίου εάν οι κυρώσεις της διεθνούς κοινότητας σε βάρος του Ιράν ενταθούν, ανέφερε ο Ιρανός υπουργός Πετρελαίου. Ο υπουργός ανέφερε πως η χώρα «έχει σχέδιο Β» και είναι προετοιμασμένη να συνεχίσει χωρίς έσοδα από την πώληση πετρελαίου στο εξωτερικό.

Σε κατηγορηματική διάψευση ότι η Ουάσινγκτον κατέληξε σε συμφωνία με την Τεχεράνη για τη διεξαγωγή άμεσων διαπραγματεύσεων αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, όπως υποστήριξαν οι New York Times, προχώρησε το Σάββατο ο εκπρόσωπος του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας (NSC). Σε διάψευση προχώρησε και η Τεχεράνη, λέγοντας πως οι συνομιλίες γίνονται μόνο με τους «έξι». Το θέμα ανέκυψε δύο ημέρες πριν το τρίτο -και τελευταίο- ντιμπέιτ μεταξύ του Μπαράκ Ομπάμα και του Μιτ Ρόμνεϊ, τη Δευτέρα, το οποίο θα είναι αφιερωμένο σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιμο στη μάχη των δύο υποψηφίων για την προεδρία των ΗΠΑ.

Την έγκρισή της στη διενέργεια πρόωρων εκλογών 22 Ιανουαρίου έδωσε η ισραηλινή Βουλή, ψηφίζοντας την πρόταση της κυβέρνησης με 100 «υπέρ» έναντι χωρίς κανένα «κατά». Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν άνετη επικράτηση του Νετανιάχου, ο οποίος μιλώντας από την Κνεσέτ -και δίνοντας ουσιαστικά την πρώτη του προεκλογική ομιλία- επικεντρώθηκε στο ζήτημα του Ιράν και θέματα ασφάλειας, όπως το τείχος στη Γάζα και οι παλαιστιανικές ρουκέτες.

Νέο γύρο κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, κυρίως όσον αφορά τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και τους τομείς των τηλεπικοινωνιών και της ενέργειας, αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκοντας να πιέσει την Τεχεράνη για να επαναληφθούν οι διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα που βρίσκονται σε αδιέξοδο εδώ και τρία χρόνια. Κατά τη σύνοδό τους στο Λουξεμβούργο, οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ επικύρωσαν τα νέα μέτρα που θα προστεθούν στις ήδη εφαρμοζόμενες κυρώσεις, δηλαδή στο πετρελαϊκό εμπάργκο που ισχύει από τον Ιούλιο.

Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Συρία, Λακτάρ Μπραχίμι, απηύθηνε έκκληση στην Τεχεράνη να βοηθήσει στην εφαρμογή μιας κατάπαυσης του πυρός στη Συρία στη διάρκεια της μουσουλμανικής γιορτής Έιντ αλ-Άντχα. Ο ειδικός απεσταλμένος συναντήθηκε με Ιρανούς αξιωματούχους, σε μια προσπάθεια να ασκήσει πιέσεις να βρεθεί λύση στη Συρία.

Νέες σκληρές κυρώσεις σε βάρος του τραπεζικού, του βιομηχανικού και του ναυτιλιακού τομέα της Τεχεράνης καλούνται να εγκρίνουν οι κυβερνήσεις των «27», μετά το εμπάργκο στο ιρανικό πετρέλαιο -και την στιγμή που η οικονομία της χώρας έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες. Στόχος των κυρώσεων είναι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το οποίο ΕΕ και ΗΠΑ ανησυχούν πως έχει στρατιωτικές «φιλοδοξίες» ενώ η Τεχεράνη επιμένει πως ο σκοπός του είναι καθαρά ειρηνικός.

Αμερικανικό think tank υποστηρίζει πως η Τεχεράνη θα μπορούσε να αναπτύξει πυρηνικό όπλο σε διάστημα μεταξύ 10 και 14 μηνών, με έκθεσή του στην οποία επικαλείται στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ).

Τέσσερις εβδομάδες πριν τη «μητέρα των μαχών» με τον Μπαράκ Ομπάμα, ο Μιτ Ρόμνεϊ μιλά για την ανάγκη «αλλαγής πορείας» στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Με τον «αέρα» της νίκης στο πρώτο ντιμπέιτ, αλλά και τελευταίο γκάλοπ που τον «δίνει» ισοδύναμο με τον Αμερικανό πρόεδρο, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος κατακεραυνώνει το Λευκό Οίκο για την επίθεση στη Λιβύη που κόστισε τη ζωή του Αμερικανού πρέσβη, λέγοντας επίσης ότι σκοπεύει να δώσει όπλα στα χέρια των Σύρων αντικαθεστωτικών και να τηρήσει πιο σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν. Και δεν θα επιδείξει «καμία ελαστικότητα» απέναντι στη Ρωσία για την αντιπυραυλική άμυνα.

Τις τελευταίες εβδομάδες οι ιρανικές υπεράκτιες πλατφόρμες πετρελαίου και αερίου βρίσκονται στο στόχαστρο ισραηλινών χάκερ, των οποίων όμως οι επιθέσεις αποκρούστηκαν, υποστήριξε τη Δευτέρα η Τεχεράνη. Στόχος της κυβερνοεπίθεσης φέρεται να ήταν τα δίκτυα επικοινωνίας των εγκαταστάσεων

Διαδηλώσεις, αντικυβερνητική οργή και αναταραχή στην Τεχεράνη έφερε η νέα κατακόρυφη πτώση της ισοτιμίας του εθνικού νομίσματος, μία ξεκάθαρη ένδειξη ότι η οικονομία της χώρας είναι σε κλοιό λόγω των κυρώσεων εξαιτίας του πυρηνικού προγράμματος. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μαχμούτ Αχμαντινετζάντ, είχε σπεύσει πάντως να κατηγορήσει τη Δύση για την πτώση του ριάλ, μιλώντας για οικονομικό πόλεμο, κάτι που με δεδομένες τις ασφυκτικές κυρώσεις δεν απέχει πάρα πολύ από την αλήθεια.

Επικρίσεις για «φιλοαμερικανικά» σχόλια κατά την επίσκεψή του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ δέχεται ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ από το περιβάλλον του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, βουλευτές της κυβέρνησης και τον Τύπο. Ο Αχμαντινετζάντ έθεσε θέμα επανάληψης των διπλωματικών σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που φαίνεται πως έχει εξοργίσει τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δεδομένου ότι το Σύνταγμα ορίζει πως για κρατικά θέματα στρατηγικής σημασίας τις αποφάσεις λαμβάνει αποκλειστικά ο ανώτατος πνευματικός ηγέτης του Ιράν.

Στην αντεπίθεση περνά το Ιράν σε ό,τι αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα, μετά την απαίτηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού να χαραχτεί κόκκινη γραμμή πέρα από την οποία δεν μπορεί να προχωρήσει η Τεχεράνη, και ζητά πλέον να χαράξει και το Ισραήλ μία κόκκινη γραμμή για το δικό του οπλοστάσιο. Στην ομιλία του κατά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου είχε παρουσιάσει ένα γράφημα με τη βόμβα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν έτοιμη να εκραγεί. Πρέπει το πρόγραμμα να σταματήσει, είπε και χάραξε (κυριολεκτικά) μία κόκκινη γραμμή στο γράφημα.

Οι ΗΠΑ αφαίρεσαν από τη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων την οργάνωση της  αντιπολίτευσης, Μουτζαχεντίν του λαού, ανακοίνωσε αργά το βράδυ της Παρασκευής το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Στην ανάγκη να εμποδιστεί το Ιράν από τα αποκτήσει πυρηνικά όπλα συμφώνησαν πλήρως ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν την Παρασκευή, επιβεβαιώνοντας ότι πρόκειται για ένα κοινό στόχο των δύο χωρών. Το Ισραήλ είχε ζητήσει μία κατ’ίδίαν συνάντηση των δύο ηγετών, αίτημα που απέρριψε ο Λευκος Οίκος τροφοδοτώντας φημολογία και εκτιμήσεις ότι επικρατεί ένταση ανάμεσα στις δύο πλευρές με αφορμή την ανησυχία του Ισραήλ για το ιρανικό πρόγραμμα και την πρόθεση που εξέφρασε εμμέσως να επέμβει έστω και μονομερώς.

Άμεση ήταν η απάντηση του Ιράν στην «κόκκινη γραμμή» του Ισραήλ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, τονίζοντας  δηλώνοντας ότι είναι αρκετά ισχυρό για να υπερασπιστεί τον εαυτό του και ότι επιφυλάσσεται του δικαιώματός του να απαντήσει με πλήρη ισχύ σε οποιαδήποτε επίθεση.

Το Ιράν κινείται με γρήγορους ρυθμούς προς την απόκτηση της πρώτης πυρηνικής του βόμβας, προειδοποίησε από του βήματος του ΟΗΕ ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπένιαμιν Νετανιάχου, ζητώντας να χαραχτεί επειγόντως μία «κόκκινη γραμμή» πριν είναι πολύ αργά. Η επισήμανση έρχεται εν μέσω των τριβών με την Ουάσινγκτον που φέρεται να ζητά να μην υπάρξουν επιθετικές ενέργειες από το Ισραήλ –τουλάχιστον πριν από τις εκλογές της 6ης Νοεμβρίου– παρά την σαφή πρόθεση που έχει εκφράσει για αυτό το Ισραήλ. Τυπικά το Ισραήλ ούτε δεν έχει αποκλείσει μία ειρηνική, διπλωματική λύση (αυτό υποστηρίζουν οι ΗΠΑ) όπως έδειξε και η ομιλία του Νετανιάχου, αλλά αισθάνεται όλο και περισσότερο πιεσμένο χρονικά...

Στη γραμμή που αναμένεται να κρατήσει ενώπιον της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, πως δηλαδή οι διπλωματικές και οικονομικές κυρώσεις στη Τεχεράνη δεν έχουν αποφέρει αποτελέσματα, ο Ισραηλινός υφυπουργός Εξωτερικών υποστήριξε πως παρά τις επιπτώσεις του εμπάργκο, το Ιράν συνεχίζει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η Τεχεράνη «είναι στα πρόθυρα χρεοκοπίας αλλά οι κυρώσεις δεν αποτρέπουν το καθεστώς από το να επιμένει στις πυρηνικές του φιλοδοξίες» υποστήριξε ο Ισραηλινός υφυπουργός.

Το Ιράν ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός νέου εγχώριας παραγωγής μη επανδρωμένου αεροσκάφους μεγάλης εμβέλειας, το οποίο -σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης- έχει τη δυνατότητα να πετάξει πάνω από το μεγαλύτερο τμήμα της Μέσης Ανατολής.

Ομιλία για το Ιράν και το πυρηνικό του πρόγραμμα απηύθυνε την Τρίτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι η χώρα του θα πράξει αυτό που πρέπει για να εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Τόνισε, επίσης, ότι η βία που ξέσπασε για το «αηδιαστικό» αντι-ισλαμικό βίντεο αποτελεί «επίθεση στα ιδεώδη του ΟΗΕ».

Η συριακή κρίση, το «τεταμένο» κλίμα μεταξύ Ισραήλ και Ιράν αλλά και οι οργισμένες αντιδράσεις στο μουσουλμανικό κόσμο θα βρεθούν στο επίκεντρο της ομιλίας του Μπαράκ Ομπάμα στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών την Τρίτη. Με το βλέμμα στην παρουσία του Αμερικανού προέδρου στον ΟΗΕ, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για την προεδρία Μιτ Ρόμνεϊ επέρριψε εκ νέου στον Ομπάμα υποβάθμιση της αναταραχής στη Μέση Ανατολή και των σχέσεων της Ουάσινγκτον με το Ισραήλ. Με κανέναν ξένο ηγέτη δεν θα συναντηθεί φέτος ο Μπαράκ Ομπάμα στον ΟΗΕ.

Ανώτατος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, του επίλεκτου σώματος του ιρανικού καθεστώτος, δηλώνει πως μια επίθεση του Ισραήλ εναντίον του Ιράν θα προκαλέσει «τον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο», προειδοποιώντας ταυτόχρονα για μια πιθανό προληπτικό χτύπημα της Τεχεράνης εάν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι γίνονται προετοιμασίες για ισραηλινή επίθεση.

Ο Ιρανός πρόεδρος, Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η Δύση υπερασπίζεται την ελευθερία της έκφρασης όσον αφορά την αντιισλαμική ταινία και τα σκίτσα με το Μωάμεθ, αλλά αρνείται την αμφισβήτηση του Ολοκαυτώματος. Συνωμοσία των «Σιωνιστών» χαρακτηρίζει τη δημοσίευση των σκίτσων και τη δημιουργία της αντι-ισλαμικής ταινίας ο Ιρανός πρόεδρος.

Για αποστολή στρατιωτικού προσωπικού και μεγάλης ποσότητας οπλισμού στο συριακό καθεστώς με πολιτικές πτήσεις που περνούν από το Ιράκ κατηγορεί την Τεχεράνη έγγραφο δυτικών υπηρεσιών πληροφορίων, γνώση του οποίου επικαλείται το Reuters. Αν και δεν είναι η πρώτη φορά που διατυπώνεται τέτοιος ισχυρισμός, τον οποίο το Ιράκ αρνείται κατηγορηματικά, το έγγραφο περιγράφει αποστολές που γίνονται με συστηματικό τρόπο και σε πολύ μεγαλύτερη έκταση από ό,τι μέχρι στιγμής εικαζόταν.

Στα Ηνωμένα Έθνη θα συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα με την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ Κάθριν Άστον οι υπουργοί Εξωτερικών των «Έξι» ((ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία) για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, μετά τη συνάντηση της Άστον με τον ανώτατο Ιρανό διαπραγματευτή Τζαλίλι στην Κωνσταντινούπολη. Οι συνομιλίες με την Τεχεράνη έχουν μπει πρακτικά στον πάγο αλλά θεωρούνται κρίσιμο ζήτημα, καθώς το Ισραήλ δεν έχει αποκλείσει ακόμη και την προσφυγή σε στρατιωτικά μέσα σε περίπτωση που δεν βρεθεί διπλωματική διέξοδος.