ευρωζώνης

Ένα νέο πολυνομοσχέδιο για την εφαρμογή των μέτρων του Μνημονίου 2, τη ριζική αναδιάρθρωση του χρέους πέρα από το PSI και τη δημιουργία ενός δεσμευμένου λογαριασμού στον οποίο θα μεταφέρονται δημόσια έσοδα, θα χρησιμοποιούνται για την πληρωμή τοκοχρεωλυσίων και στη συνέχεια οι πιστωτές θα καταβάλλουν το αντίστοιχο ποσό, είναι οι τρεις προϋποθέσεις που θέτουν οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης, ώστε να εγκρίνουν το νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα.

Αξιωματούχοι της Ευρωζώνης φέρονται να εξετάζουν τρόπους να καθυστερήσει μέρος ή και το σύνολο του δεύτερου πακέτου στήριξης προς την Ελλάδας, αποφεύγοντας, ωστόσο, παράλληλα μια άτακτη χρεοκοπία της χώρας, όπως είπαν την Τετάρτη ευρωπαϊκές πηγές στο Reuters. Προς το παρόν, το ενδιαφέρον στρέφεται στις αποφάσεις που ληφθούν στην τηλεδιάσκεψη του Eurogroup, η οποία ξεκίνησε στις 18:00.

Η οικονομία της Ευρωζώνης συρρικνώθηκε κατά 0,3% στο τελευταίο τρίμηνο του 2011, για πρώτη φορά από το δεύτερο τρίμηνο του 2009, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη. Η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με την ύφεση για δεύτερη φορά μέσα σε λιγότερο από τρία χρόνια και οι αναλυτές επiσημαίνουν ότι αν δεν επιλυθεί η κρίση χρέους, τότε η ευρωπαϊκή οικονομία θα αργήσει να εισέλθει σε τροχιά ανάκαμψης. Τα στοιχεία της Eurostat καταδεικνύουν επίσης το αναπτυξιακό χάσμα που υπάρχει μεταξύ του Βορρά και του Νότου της Ευρωζώνης.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει αποφασίσει να διανείμει στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης οποιαδήποτε κέρδη αντλήσει από τα ελληνικά ομόλογα που κατέχει, απεκάλυψε το μέλος του διοικητικού της συμβουλίου Λουκ Κοέν. Σύμφωνα με το Reuters, τα κράτη θα μπορούσαν να  χρησιμοποιήσουν μετέπειτα τα κεφάλαια αυτά για τη διάσωση της Ελλάδας. Αντίστοιχες δηλώσεις έκανε και ένα άλλο μέλος του ΔΣ , ο Γιοργκ Άσμουσεν.

Μέσω τηλεδιάσκεψης θα συζητήσουν το απόγευμα της Τετάρτης οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης για το νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα, καθώς οι ισχυρές γερμανικές πιέσεις οδήγησαν τελικώς στην αναβολή της συνάντησης των υπουργών. To Eurogroup θα συνεδριάσει, όπως ήταν προγραμματισμένο, την ερχόμενη Δευτέρα και μέχρι τότε η ελληνική πλευρά πρέπει να προχωρήσει στις απαιτούμενες ενέργειες για να καλύψει τα κενά που υπάρχουν στα μέτρα, με νέες περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις. Εντός των ημερών η δημόσια πρόταση για το PSI.

Καθώς πολλές από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως κυρίως η γερμανική, διαπιστώνουν συσσωρευμένα αδιέξοδα σε ό,τι αφορά την προσπάθεια διάσωσης της ελληνικής οικονομίας και φέρονται να εκτιμούν ότι η στρατηγική των πακέτων στήριξης δεν αποδίδει, στην επιφάνεια αναδύονται τα σενάρια για το περιβόητο «σχέδιο Β», προκειμένου η Ελλάδα να απαλλαχθεί από ένα μεγάλο μέρος του χρέους της, να καταφέρει να σταθεί ξανά στα πόδια της και να εισέλθει σε αναπτυξιακή τροχιά. Αν και επισήμως τα σενάρια για το «σχέδιο Β» διαψεύδονται, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν συζητώνται στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ότι δεν εξετάζονται όλες οι δυνατές επιλογές, εντός και εκτός ευρώ.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα διανείμει τα κέρδη που θα αντλήσει από τα ελληνικά ομόλογα που κατέχει σε χώρες της Ευρωζώνης, τα οποία θα μπορούν με τη σειρά τους να τα χρησιμοποιήσουν για την απομείωση του ελληνικού χρέους, δήλωσε την Τρίτη αξιωματούχος της ΕΚΤ. Σύμφωνα με το Reuters, o Μπενουά Κερ, νέο μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα Liberation δήλωσε πως εφόσον υπάρξουν κέρδη από τα ελληνικά ομόλογα, όπως όλα τα έσοδα από νομισματικές πράξεις, θα διανεμηθούν στα κράτη μέλη.

Οι Ευρωπαίοι διαπραγματευτές δεν έχουν ακόμη αποκρυσταλλώσει τα βασικά στοιχεία της αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου μείωσης του χρέους σε βιώσιμα επίπεδα, σύμφωνα με την Wall Street Journal. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται το ακανθώδες ζήτημα της συμμετοχής του «επίσημου τομέα» στην αναδιάρθρωση του χρέους, θέμα που σύμφωνα με την εφημερίδα θα αποφασισθεί από τις χώρες της Ευρωζώνης στη Σύνοδο Κορυφής τον Μάρτιο. Παράλληλα, ο στόχος για το χρέος το 2020 φαίνεται πως ανεβαίνει από το 120% του ΑΕΠ στο 125% ή και υψηλότερα.

Οι όροι για το PSI αναμένεται να ανακοινωθούν μετά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης την Τετάρτη, σύμφωνα με πηγές που πρόσκεινται στη διαδικασία, ενώ η Αθήνα σχεδιάζει να ξεκινήσει την Παρασκευή τη διαδικασία της διατύπωσης της πρότασης προς τους επενδυτές. Παράλληλα, η Ελλάδα θα πρέπει να προσέλθει στη συνεδρίαση στις Βρυξέλλες κομίζοντας τις γραπτές δεσμεύσεις των πολιτικών αρχηγών που στηρίζουν την κυβέρνηση και τα μέτρα για την κάλυψη της «τρύπας» των 325 εκατ. ευρώ.

Συνέχιση της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης και το 2012 προβλέπουν οι επενδυτές, σύμφωνα έρευνα της Fitch Ratings. Κατά την έρευνα «το ένα τέταρτο των επενδυτών είναι πιο απαισιόδοξοι και προβλέπουν ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί, ενώ το ποσοστό όσων προβλέπουν ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί ή θα επιλυθεί φτάνει το 24%».

Οι πολιτικοί αρχηγοί στην Ελλάδα συμφώνησαν στα νέα μέτρα λιτότητας, αλλά αυτό δεν ικανοποίησε τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης, γράφει το Spiegel σχολιάζοντας τα όσα διαδραματίστηκαν το βράδυ της Πέμπτης στις Βρυξέλλες στη διάρκεια της συνεδρίασης του Eurogroup. Σε αυτή τη γραμμή κινούνται, επίσης, τα περισσότερα ξένα μέσα ενημέρωσης.

Βαρύ ήταν το κλίμα για την Ελλάδα στη συνεδρίαση του Eurogroup στις Βρυξέλλες. Για την ερχόμενη Τετάρτη και υπό τρεις συγκεκριμένους όρους μετατίθεται η οριστική απόφαση για τη νέα βοήθεια προς την Ελλάδα. Έκκληση προς τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να πράξουν ότι είναι αναγκαίο απηύθυνε ο υπουργός Οικονομικών, Ευάγγελος Βενιζέλος. «Εάν ο λαός μας ευνοεί μία άλλη πολιτική που αναγκαστικά οδηγεί εκτός ευρωζώνης και άρα και εκτός ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, πρέπει αυτό να το πούμε ευθέως» ανέφερε χαρακτηριστικά. Επιμένουν οι Βρυξέλλες στις έγγραφες δεσμεύσεις των πολιτικών αρχηγών. 

Οι ΗΠΑ θα κάνουν ό,τι είναι δυνατόν για να βοηθήσουν τη σταθεροποίηση της Ευρωζώνης τόνισε ο Μπαράκ Ομπάμα μετά τη συνάντηση που είχε με τον Ιταλό πρωθυπουργό και υπουργό Οικονομικών, Μάριο Μόντι. «Έχω πλήρη εμπιστοσύνη στην ηγεσία του Μόντι και ελπίζω ότι η Ιταλία θα ξεπεράσει τις δύσκολες εποχές που περνά» είπε ο Ομπάμα. Η συνεργασία των χωρών μας είναι σημαντική ιστορικά και μόνιμη, πρόσθεσε.

Στην προσωρινή υποβάθμιση της Ελλάδας σε καθεστώς «επιλεκτικής χρεοκοπίας» (selective default) θα προχωρήσει πιθανότατα η Standard & Poor's κατά τη διάρκεια της ανταλλαγής των ομολόγων, ωστόσο μετά την ολοκλήρωσή της η αξιολόγηση θα αναβαθμιστεί, παραμένοντας, όμως, σε χαμηλό επίπεδο. Η S&P εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Ελλάδα θα παραμείνει στο ευρώ, καθώς -όπως είπε- το βασικό σενάριο της δεν προβλέπει διάσπαση της ευρωζώνης. Ταυτόχρονα, όμως, ο Οίκος είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικός σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους μετά την ολοκλήρωση του PSI.

Την αποσύνδεση της εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους από την πορεία των διαπραγματεύσεων για το νέο πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης της Ελλάδας δρομολογεί ο γαλλογερμανικός άξονας. Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί μίλησαν την Δευτέρα για τη δημιουργία ενός δεσμευμένου τραπεζικού λογαριασμού για την αποπληρωμή των τόκων του χρέους, ιδέα με την οποία συμφώνησε δημοσίως και ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ενώ εκτιμάται ότι έχει τη στήριξη της Κομισιόν και αρκετών κυβερνήσεων της Ευρωζώνης.

Το ελληνικό θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης των υπουργών Οικονομικών των τεσσάρων χωρών της Ευρωζώνης με την υψηλότερη πιστοληπτική διαβάθμιση (δηλ. Γερμανίας, Ολλανδίας, Φινλανδίας και Λουξεμβούργου) στο Βερολίνο. Το κλαμπ των «ΑΑΑ» συμφώνησαν στο ότι θα πρέπει να γίνουν περισσότερα από την Ελλάδα προκειμένου να δοθεί το δεύτερο δάνειο. Σε ότι αφορά την συμμετοχή του δημόσιου τομέα στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, ζήτημα  που συζητείται ανοιχτά πλέον στους κόλπους της ΕΕ, δεν ήταν από τα θέματα που απασχόλησαν την άτυπη σύνοδο των τεσσάρων στο Βερολίνο.

Το Eurogroup δεν πρόκειται να συνεδριάσει την ερχόμενη Δευτέρα 6 Φεβρουαρίου, αλλά ίσως συνεδριάσει αργότερα μέσα στην εβδομάδα, δήλωσε την Παρασκευή ο επικεφαλής του συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, Ζ.Γιούνκερ, επιβεβαιώνοντας ότι το κλείσιμο της συμφωνίας με την τρόικα αποτελεί προϋπόθεση. Στο ίδιο μήκος κύματος ο εκπρόσωπος του Επιτρόπου Ο.Ρεν, είπε ότι η συνάντηση θα γίνει όταν θα υπάρξει συνολική συμφωνία στην Αθήνα, προσθέτοντας πως όταν ξεκαθαρίσουν όλα τα στοιχεία, οι υπουργοί θα ενεργήσουν, άμεσα, έστω και χωρίς φυσική παρουσία, δηλαδή μέσω τηλεδιάσκεψης.

Οι υπουργοί Οικονομικών των τεσσάρων χωρών της Ευρωζώνης με την υψηλότερη πιστοληπτική διαβάθμιση («ΑΑΑ»), δηλαδή της Γερμανίας, της Ολλανδίας, της Φινλανδίας και του Λουξεμβούργου, θα συναντηθούν το μεσημέρι της Παρασκευής στο Βερολίνο, όπου και θα καθορισθεί η στάση που θα τηρήσουν για το δεύτερο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα. Από τη συνάντηση θα λείπει ο Γάλλος ομόλογός τους, καθώς η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης έχασε πρόσφατα το τριπλό Α.

Στον «αέρα» είναι  η συνεδρίαση του συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, την ερχόμενη Δευτέρα, 6 Φεβρουαρίου, που θα είχε ως αποκλειστικό αντικείμενο το νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα, καθώς ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δεν έχει αποφασίσει ακόμα για τη συνάντηση, όπως δήλωσε την Παρασκευή ο εκπρόσωπος του. «Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει ειδοποίηση ότι θα διεξαχθεί τέτοια συνάντηση», δήλωσε εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, ενώ από την Κομισιόν λένε ότι δεν έχει ορισθεί συγκεκριμένη ημερομηνία και πως οι υπουργοί θα συναντηθούν όταν υπάρξει συμφωνία στην Αθήνα για το νέο πρόγραμμα.

Στενή συνεργασία με το ΔΝΤ, εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιο 700 δισ. ευρώ, δάνεια στήριξης σε χώρες της Ευρωζώνης αλλά και άνοιγμα «προληπτικής πιστωτικής γραμμής» και παρεμβάσεις στις αγορές ομολόγων προβλέπει το «οπλοστάσιο» του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης της Ευρωζώνης, βάσει της συνθήκης που διέπει τη λειτουργία και την οποία υπέγραψαν τα μέλη της Ευρωζώνης. Ο μηχανισμός θα τεθεί σε ισχύ τον Ιούλιο, ένα χρόνο νωρίτερα από αυτό που προβλεπόταν αρχικά.

Την επίσπευση της ενεργοποίησης του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη, ήδη από τον φετινό Ιούλιο, συμφώνησαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στη Σύνοδο Κορυφής. Η συμφωνία που θα διέπει τη λειτουργία του μηχανισμού θα καταρτιστεί σε επόμενη φάση.

Για παραχώρηση ορισμένων τουλάχιστον δημοσιονομικών αρμοδιοτήτων από την Ελλάδα προς ευρωπαϊκούς θεσμούς -ενδεχομένως σε Ευρωπαίο επίτροπο- φέρεται να πιέζει το Βερολίνο, σύμφωνα με πηγές πoυ επικαλείται το Reuters, αλλά και δημοσίευμα των FT. Και όλα αυτά στο πλαίσιο των διεργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη εν όψει του δεύτερου πακέτου στήριξης.

Παρέμβαση για να πέσουν οι τόνοι στην αντιπαράθεση που έχει δημιουργηθεί μεταξύ της Γαλλίας και της Πολωνίας σχετικά με τη σύνθεση των συνόδων της Ευρωζώνης και την απαίτηση της τελευταίας να συμμετέχει στις αποφάσεις των χωρών του ευρώ έκανε ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Ζαν Λεονετί.

Τα κράτη της Ευρωζώνης ίσως χρειαστεί να αυξήσουν την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα, αν η Αθήνα και ο ιδιωτικός τομέας κάνουν από μέρος τους ό,τι απαιτείται για την αντιμετώπιση της κρίσης, δήλωσε ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιοιύνκερ, σε συνέντευξή του στην αυστραική εφημερίδα γερμανική εφημερίδα Der Standard που δημοσιεύθηκε την Παρασκευή. Αναφορά στον δημόσιο τομέα, δηλαδή τα κράτη της Ευρωζώνης, αλλά και με την ευρεία έννοια και στην ΕΚΤ, έχουν κάνει τις τελευταίες ημέρες η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, ο Ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν, αλλά και ο πρόεδρος του IIF και διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank Γιόζεφ Άκερμαν.

Οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα χρειασθεί να δώσουν περισσότερα χρήματα για το νέο πακέτο στήριξης της Ελλάδας, για να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό της χώρας, εφόσον καταλήξουν επιτυχώς οι διαπραγματεύσεις για το PSI, δήλωσε σε συνέντευξη στο Reuters την Πέμπτη ο Επίτροπος Όλι Ρεν. Είναι η πρώτη φορά που κορυφαίος Ευρωπαίος αξιωματούχος μιλά ανοικτά για το ενδεχόμενο να χρειασθούν περισσότερα κεφάλαια από τα 130 δισ. ευρώ, ενώ η αναφορά του σε «ευρωπαϊκούς θεσμούς» εκτιμάται ότι αφορά την ΕΚΤ, αν και ο εκπρόσωπός του δήλωσε ότι δεν ασκούνται πιέσεις στην ευρωτράπεζα.