εκεχειρία

Οι κύριες συριακές ανταρτικές οργανώσεις ανακοίνωσαν την Κυριακή ότι δεν θα συμμορφώνονται πλέον προς τη συμφωνία «κατάπαυσης των εχθροπραξιών», αν ο συριακός στρατός δεν τερματίσει μέσα σε 48 ώρες μία ευρεία επίθεση που έχει εξαπολύσει εναντίον των θέσεών τους στα προάστια της Δαμασκού.

Η Ρωσία πρότεινε στην Ουάσινγκτον και στον υπό αμερικανική διοίκηση συνασπισμό να ξεκινήσουν από τις 25 Μαΐου κοινές αεροπορικές επιδρομές στη Συρία, με στόχο το Μέτωπο Αλ Νόσρα και όσους αντάρτες δεν σέβονται την εκεχειρία, δήλωσε ο ρώσος υπουργός Άμυνας.

Εντείνονται οι διπλωματικές προσπάθειες για να κρατηθεί στη ζωή η εκεχειρία και να επεκταθεί στην πόλη του Χαλεπίου, κύριο πεδίο μάχης του συριακού εμφυλίου που μετρά πάνω από 250 νεκρούς τις τελευταίες δέκα ημέρες. Η εκεχειρία μπορεί να επεκταθεί στο Χαλέπι «εντός των επόμενων ωρών» δήλωσε ο Ρώσος ΥΠΕΞ κατόπιν συνάντησης με τον απεσταλμένο του ΟΗΕ Στάφαν ντε Μιστούρα. Συνάντηση Γερμανίας, Γαλλίας, ΟΗΕ με τη συριακή αντιπολίτευση την Τετάρτη στο Βερολίνο. Έκτακτη σύγκληση του ΣΑ ζητούν Γαλλία-Βρετανία.

Tην εφαρμογή προσωρινής εκεχειρίας στις περιοχές γύρω από τη Δαμασκό, ανακοίνωσε ο συριακός στρατός, σε μία κίνηση αποκλιμάκωσης της έντασης των τελευταίων ημερών. Η εκεχειρία που έχει 24ωρη διάρκεια, τηρείται σε μεγάλο ποσοστό και στην περιοχή της Λαττάκειας. Σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας εξελίσσεται διαπραγματευτική προσπάθεια προκειμένου να συμπεριληφθεί και το Χαλέπι στην προσωρινή εκεχειρία.

Με τον ΟΗΕ να βλέπει «τερατώδη περιφρόνηση» για τις ζωές αμάχων στη Συρία καθώς έχουν αναζωπυρωθεί οι συγκρούσεις, σε ισχύ έχει τεθεί η συμφωνία για προσωρινή «σιγή των όπλων» σε ορισμένα τμήματα -τα οποία δεν περιλαμβάνουν όμως το Χαλέπι, το θερμότερο πεδίο των τελευταίων ημερών. Οι εχθροπραξίες τραβούν το χαλί κάτω από τις ήδη δυσκολότατες συνομιλίες στη Γενεύη ενώ ΗΠΑ και Ρωσία βρίσκονται σε επαφή με στόχο να ανανεωθεί ουσιαστικά η συμφωνία για εκεχειρία.

Νοσοκομείο στο Χαλέπι που υποστηρίζεται από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα (MSF) χτυπήθηκε από αεροπορική επιδρομή, με απολογισμό τουλάχιστον 20 νεκρούς -μεταξύ τους και παιδιά. Οργανώσεις που παρακολουθούν τις εξελίξεις στο συριακό εμφύλιο αναφέρουν πως το πλήγμα ήταν από τις καθεστωτικές δυνάμεις. Παράλληλα, τα συριακά ΜΜΕ μιλούν για πλήγματα των αντικαθεστωτικών σε άλλο τμήμα της πόλης με απολογισμό τουλάχιστον τέσσερις νεκρούς αμάχους.

Προσπαθώντας να δείξει τις προοπτικές διεξόδου που έχουν οι συνομιλίες στο Συριακό, ο επιτετραμμένος του ΟΗΕ για την κρίση Στάφαν ντε Μιστούρα παρουσίασε κείμενο με τα -ελάχιστα- σημεία σύγκλισης Δαμασκού και αντιπολίτευσης για την πολιτική μετάβαση, καλώντας επειγόντως τις ΗΠΑ και τη Ρωσία να διαφυλάξουν την παραπαίουσα εκεχειρία στη Συρία και να διασφαλίσουν τις συνομιλίες. «Η παύση πυρός κρέμεται από μία κλωστή» λέει ο ΟΗΕ κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για ναυάγιο.

Η προσφυγική κρίση, ο πόλεμος στη Συρία και η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας βρέθηκαν στην ατζέντα της συνάντησης του Μπαράκ Ομπάμα με Ευρωπαίους ηγέτες στο Αννόβερο. Ομπάμα, Μέρκελ, Ολάντ, Ρέντσι και Κάμερον ζήτησαν από τις δύο πλευρές στη Συρία να σεβαστούν την εκεχειρία, ενώ ανέφεραν ότι για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης χρειάζεται «συνολική και βιώσιμη λύση που θα αντικατοπτρίζει τις αξίες που μοιράζονται η Ευρώπη και οι ΗΠΑ».

Η εύθραυστη εκεχειρία στη Συρία κινδυνεύει να καταρρεύσει πλήρως «συμπαρασύροντας» τις συνομιλίες στη Γενεύη που ούτως ή άλλως καρκινοβατούν. Αεροπορικές επιδρομές που εξαπολύουν το τελευταίο 24ωρο οι κυβερνητικές δυνάμεις σε περιοχές που ελέγχει η αντιπολίτευση στη Ντούμα, κοντά στη Δαμασκό, και το Χαλέπι έχουν προκαλέσει το θάνατο τουλάχιστον 23 ανθρώπων, ανάμεσά τους παιδιά.

Εντατικές προσπάθειες να συνεχιστούν οι έμμεσες συνομιλίες για το Συριακό στη Γενεύη καταβάλλει η διεθνής κοινότητα, την ώρα που οι συγκρούσεις επί του εδάφους έχουν αρχίσει να αναζωπυρώνονται και καθεστώς και αντιπολίτευση παραμένουν ανυποχώρητοι στις θέσεις τους. Παράλληλα, συριακό μαχητικό συνετρίβη κοντά στη Δαμασκό υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες και η τζιχαντιστική ISIS υποστηρίζει ότι έπιασε όμηρο τον πιλότο.

Η εκεχειρία μένει σε τεντωμένο σχοινί και οι συγκρούσεις μαίνονται, οι ειρηνευτικές συνομιλίες με την αντιπολίτευση στη Γενεύη προχωρούν ελάχιστα, όμως η Δαμασκός διενεργεί κοινοβουλευτικές εκλογές -τουλάχιστον στις περιοχές που ακόμη ελέγχονται από την συριακή κυβέρνηση.

Για τήρηση της εκεχειρίας δεσμεύονται οι αντίπαλες πλευρές στην Υεμένη, με την συμφωνία να έχει τεθεί σε ισχύ από τα ξημερώματα της Δευτέρας. Και η συμμαχία υπό τη Σαουδική Αραβία και οι αντάρτες Χούτι προειδοποιούν ωστόσο ότι «θα απαντήσουν» εάν υπάρξουν επιθέσεις.

Οργή και καταδίκη για τις αεροπορικές επιδρομές του καθεστώτος Άσαντ στην Ανατολική Γιούτα, ανατολικά της Δαμασκού, που προκάλεσαν το θάνατο τουλάχιστον 33 ατόμων, στην πλειονότητά τους γυναίκες και παιδιά. Ειδεχθή ενέργεια με σκοπό να τρομοκρατήσει το συριακό λαό και να υποσκάψει τις προσπάθειες για πολιτική λύση καταγγέλλει σε σκληρό τόνο η Γαλλία. Την ίδια ώρα, ο Λαβρόφ απορρίπτει ως «βρώμικες διαρροές» αναφορές περί συμφωνίας με τις ΗΠΑ για το μέλλον του Άσαντ.

Τουλάχιστον 39 είναι οι νεκροί από τις αεροπορικές επιδρομές που πραγματοποίησαν ρωσικά ή/και  συριακά αεροσκάφη κατά στόχων στην πόλη Ράκκα, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Στους νεκρούς συμπεριλαμβάνονται γυναίκες και παιδιά, ενώ έχουν τραυματιστεί περισσότεροι από 60 άνθρωποι.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι ανακοίνωσε τη διεξαγωγή αμερικανο-ρωσικών συνομιλιών που θα επικεντρωθούν στις παραβιάσεις της εκεχειρίας στη Συρία, δύο ημέρες πριν από την επανάληψη στην Ελβετία των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

Οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ, Γαλλίας, Γερμανίας, Βρετανίας και Ιταλίας συναντώνται την Κυριακή στο Παρίσι για την αποτίμηση της εφαρμογής της εκεχειρίας στη Συρία, εν όψει της των ειρηνευτικών συνομιλιών στη Γενεύη τη Δευτέρα. Ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ Στέφαν ντε Μιστούρα αποσαφήνισε ότι είναι «ανοιχτή» η χρονική διάρκεια της εκεχειρίας, αποκρούοντας μία ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι θα χρειαζόταν η ανανέωσή της έπειτα από διάστημα δύο εβδομάδων.

Στους 687 έφτασαν οι νεκροί στη Συρία κατά την πρώτη εβδομάδα εφαρμογής της εκεχειρίας, σύμφωνα με τα στοιχεία του Συριακού Παρατηρητηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι 552 άνθρωποι σκοτώθηκαν στις περιοχές που δεν καλύπτονται από την εφαρμογή της εκεχειρίας, ενώ άλλοι 135 άνθρωποι σκοτώθηκαν στις περιοχές που έχουν συμπεριληφθεί στην απόφαση για την προσωρινή κατάπαυση του πυρός.

O συντονιστής της συριακής αντιπολίτευσης Ριάντ Χιτζάμπ κατήγγειλε ότι ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, η Ρωσία και οι σύμμαχοί τους εξαπέλυσαν 90 αεροπορικές επιδρομές στην χώρα αφότου τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία το περασμένο Σαββατοκύριακο. Παράλληλα, το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταγγέλλει ότι κυβερνητικές δυνάμεις εξαπέλυσαν ρουκέτες σε περιοχή που βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ανταρτών.

Ευρωπαίοι ηγέτες είπαν στον ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν την Παρασκευή ότι η εύθραυστη εκεχειρία στη Συρία θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να εξασφαλιστεί διαρκής ειρήνη χωρίς τον πρόεδρο της Συρίας, Μπασάρ Αλ Άσαντ, ανέφερε εκπρόσωπος του βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον. Στην τηλεφωνική συνομιλία συμμετείχαν Μέρκελ, Ολάντ, Ρέντσι, Κάμερον και ο Πούτιν.

Θέσεις του Ισλαμικού Κράτους εντός της Συρίας χτύπησαν οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις, και ενώ είναι σε ισχύ η εκεχειρία σε τμήμα της χώρας. Ο Ερντογάν, πάντως, εξέφρασε την ελπίδα ότι η εκεχειρία θα επεκταθεί σε μεγαλύτερο τμήμα της χώρας.

Αεροπορικές επιδρομές εναντίον περιοχών της βόρειας και κεντρικής Συρίας πραγματοποιήθηκαν τα ξημερώματα της Κυριακής, χωρίς όμως να τίθεται σε κίνδυνο η εκεχειρία. Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αεροσκάφη, για τα οποία δεν είναι γνωστό αν είναι ρωσικά ή συριακά, βομβάρδισαν περιοχές της βόρειας επαρχίας του Χαλεπίου και της κεντρικής επαρχίας Χάμα, που ίσως να μην περιλαμβάνονται στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Η εύθρυαστη εκεχειρία στη Συρία κυλά το πρώτο 24ωρο χωρίς σοβαρές παραβιάσεις από τις εμπλεκόμενες πλευρές, όμως η τζιχαντιστική ISIS -οι επιθέσεις στην οποία έχουν εξαιρεθεί- φαίνεται ότι συνεχίζει να προσπαθεί να επεκτείνει τη ζώνη επιρροής της. Οργανώσεις μιλούν για εξαπόλυση επίθεσης εναντίον της κουρδικής YPG στη βόρεια Συρία, με στόχο την κατάληψη του Τελ Αμπιάντ.

Οι εχθροπραξίες φαίνεται να έχουν σταματήσει στις περισσότερες περιοχές της δυτικής Συρίας το Σάββατο, οπότε τέθηκε σε ισχύ το σχέδιο εκεχειρίας των ΗΠΑ και της Ρωσίας, το οποίο αποδέχθηκαν οι εμπόλεμες πλευρές. Σποραδικά πυρά και όλμοι έπεσαν σε συνοικίες, αλλά όλες οι πλευρές δηλώνουν ότι η εκεχειρία τηρείται.

Τέσσερα σαουδαραβικά καταδιωκτικά F-15 έφθασαν την Παρασκευή στην τουρκική βάση του Ιντζιρλίκ για να συμμετάσχουν στα πλήγματα εναντίον των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους, μερικές ώρες πριν τεθεί σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός στη Συρία. Η Τουρκία εκφράζει «σοβαρές ανησυχίες» για τη «βιωσιμότητα» της εκεχειρίας και βλέπει την προσφυγική κρίση να μεγαλώνει. Την ίδια στιγμή επαναλαμβάνει ότι δεν έχει σχέδια για χερσαία επιχείρηση μονομερώς ή με την Σαουδική Αραβία.

Oι σημαντικότερες οργανώσεις της συριακής αντιπολίτευσης επιβεβαίωσαν την Τετάρτη ότι δεσμεύονται σε μια «προσωρινή εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων». Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τα μεσάνυχτα της Παρασκευής, ωστόσο είναι δύσκολο να τηρηθεί. Επιφυλακτικός ο Ομπάμα.