κυρώσεις

Στο Λονδίνο συνομιλούν οι ΥΠΕΞ Ρωσίας και ΗΠΑ για την κρίση στην Κριμαία, δύο ημέρες πριν το δημοψήφισμα για προσάρτησή της στη Ρωσική Ομοσπονδία -συνάντηση την οποία ο βρετανός ΥΠΕΞ χαρακτηρίζει «εξαιρετικής δυσκολίας», και από την οποία οι ελπίδες συνεννόησης είναι ελάχιστες. Την ίδια ώρα, η ΕΕ φαίνεται ότι έχει ήδη καταλήξει σε λίστα Ρώσων για επιβολή κυρώσεων που αγγίζουν το περιβάλλον του Πούτιν, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις προχώρησαν σε αεροπορικές ασκήσεις στη Μεσόγειο. «Συνεχίζουμε να ελπίζουμε σε διπλωματική λύση» λέει ο Ομπάμα.

Στην οικία του αμερικανού πρέσβη στο Λονδίνο συναντώνται ο αμερικανός Τζον Κέρι και ο ρώσος Σεργκέι Λαβρόφ, δύο μόλις 24ωρα προτού ανοίξουν οι κάλπες για το δημοψήφισμα στην Κριμαία. Η συνάντηση δεν αναμένεται να έχει κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα με δεδομένα τα όσα έχουν προηγηθεί: εκατέρωθεν προειδοποιήσεις για κυρώσεις και βέτο, όπως και ρωσικά στρατιωτικά μέχρι τη Μεσόγειο. «Ναι» της Μόσχα σε αποστολή του ΟΑΣΕ στην Κριμαία, επιμένοντας πως έχει δικαίωμα να «προστατεύσει τους συμπατριώτες της στην Ουκρανία».

Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ και Ρωσίας πριν την συνάντησή τους την Παρασκευή στο Λονδίνο, ενώ το διπλωματικό σκηνικό έχει πάρει φωτιά: Η ΕΕ απειλεί τη Μόσχα με κυρώσεις, το αμερικανικό Κογκρέσο επεξεργάζεται μέτρα εναντίον ρώσων αξιωματούχων, η Ρωσία απειλεί με «αντίποινα» ενώ ο ρωσικός στρατός, σε μία προφανή επίδειξη δύναμης, προχώρησε σε ασκήσεις στα σύνορα με την Ουκρανία. Μετά την τηλεφωνική συνομιλία, ο Κέρι προειδοποίησε ότι προσάρτηση της Κριμαίας θα οδηγήσει σε «πολύ σοβαρά μέτρα» από τη Δύση.

Με «συμμετρικές κυρώσεις» απειλεί η Μόσχα εάν η ΕΕ και οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε κυρώσεις σε βάρος της λόγω της ουκρανικής κρίσης. «Ευελπιστούμε πως οι κυρώσεις θα είναι πολιτικές και όχι οικονομικές» λέει το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών, την ώρα που το ίδιο το Κρεμλίνο αντεπιτίθεται στις επικρίσεις εκ δυσμών λέγοντας πως «δεν υποκινήσαμε εμείς την κρίση στην Κριμαία». Για «τεράστιες ζημιές» προειδοποιεί τη Μόσχα η Μέρκελ, μπλόκο του ΟΟΣΑ στη Ρωσία.

«Θα σταθούμε στο πλευρό της Ουκρανίας» στις προσπάθειές της να διατηρήσει την εδαφική της ακεραιότητα και κυριαρχία δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος μετά τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Ουκρανίας στο Λευκό Οίκο, απειλώντας τη Ρωσία με κυρώσεις «εάν δεν συνεχίσει την πορεία της». «Η Ουκρανία είναι και θα είναι τμήμα του δυτικού κόσμου» λέει ο Γιάτσενιουκ.

Σε συμφωνία για τη μορφή των κυρώσεων σε βάρος ρώσων αξιωματούχων -μέχρι και του στενού περιβάλλοντος του Πούτιν- κατέληξαν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι «28» με στόχο να πιέσουν τη Μόσχα να προχωρήσει σε κινήσεις αποκλιμάκωσης στην Κριμαία. Την ίδια ώρα η Κριμαία, που ετοιμάζεται για το δημοψήφισμα, σκοπεύει να αναλάβει την ιδιοκτησία των περιουσιακών στοιχείων του ουκρανικού Δημοσίου που βρίσκονται στη χερσόνησο. Πυρά της G7 και προειδοποιήσεις στη Ρωσία για «συνέπειες», «αποκλιμάκωση ή κυρώσεις» επαναλαμβάνουν Βερολίνο και Παρίσι.

Την απειλή άμεσης διεύρυνσης των κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας εγείρουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εάν η Ρωσία δεν αλλάξει στάση με κινήσεις «αποκλιμάκωσης» στην Κριμαία. Το Βερολίνο διαμηνύει ότι η ΕΕ «προτιμά να αποφύγει τη σύγκρουση, αλλά πρέπει να είναι προετοιμασμένη», ενώ το Παρίσι προειδοποιεί ότι οι κυρώσεις μπορεί να έρθουν ακόμη και εντός της εβδομάδας.

Εκπρόσωποι δυτικών δυνάμεων συναντώνται την Τρίτη στο Λονδίνο για να καταρτίσουν κατάλογο Ρώσων πολιτικών και οικονομικών παραγόντων που θα υποστούν οικονομικές και ταξιδιωτικές κυρώσεις εάν η Μόσχα δεν προσέλθει άμεσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, όπως ανακοίνωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον. Το Κίεβο κινείται την ίδια στιγμή προς την υπογραφή της συμφωνίας Σύνδεσης με την ΕΕ πιθανώς στη Σύνοδο Κορυφής στα τέλη Μαρτίου.

Κίνδυνο «εθνικών διωγμών» εις βάρος Ρώσων και ρωσόφωνων στην Κριμαία και την ανατολική Ουκρανία επικαλείται πλέον το Κρεμλίνο ως βάση των κινήσεών του στη γεωπολιτική σκακιέρα. «Η Ρωσία δεν μπορεί να αγνοήσει τις εκκλήσεις για βοήθεια» ισχυρίζεται ο Πούτιν σε νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ομπάμα. «Μας κάνουν να γελάμε» λέει ο εκπρόσωπός του για τις εκκλήσεις διαλόγου με το Κίεβο. Και ο Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποιεί τις ΗΠΑ: «Οι κυρώσεις θα γυρίσουν μπούμπερανγκ»...

Η ηγέτιδα της ουκρανικής αντιπολίτευσης Γιούλια Τιμοσένκο δήλωσε την Παρασκευή ότι υπάρχει κίνδυνος να ξεσπάσει ανταρτοπόλεμος στην Κριμαία εάν αυτή ενταχθεί στη Ρωσία και κάλεσε τη Γερμανία και άλλες χώρες να επιβάλουν αμέσως οικονομικές κυρώσεις στη Μόσχα. Η Τιμοσένκο έκανε τις δηλώσεις αυτές μετά τη συνάντησή της με τη γερμανίδα καγκελάριο, Άνγκελα Μέρκελ, από το Δουβλίνο όπου πραγματοποιείται η σύνοδος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. «Ο Πούτιν θα πάει τόσο μακριά όσο του επιτρέψουν» προσθέτει.

Οργισμένη εμφανίζεται η Μόσχα μπροστά στις πρώτες κυρώσεις της ΕΕ με φόντο τις εξελίξεις στην Κριμαία και απειλεί με αντίποινα. Σε δηλώσεις του ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, κατηγόρησε την ΕΕ για «μη εποικοδομητικές θέσεις» και τόνισε ότι «η Ρωσία δεν θα δεχτεί τη γλώσσα των κυρώσεων και των απειλών». Ο Λαβρόφ προειδοποιεί, μάλιστα, ότι η Μόσχα θα προβεί σε αντίποινα σε περίπτωση επιβολής των κυρώσεων.

Συντονισμένα καταδικάζουν Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρωπαϊκή Ένωση τις ρωσικές κινήσεις προσάρτησης της Κριμαίας, προχωρώντας σε στοχευμένες κυρώσεις και προειδοποιώντας με περαιτέρω μέτρα εάν η Ρωσία επιμείνει. Παράνομο χαρακτήρισαν το δημοψήφισμα ο Μπαράκ Ομπάμα, καθώς και οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ που συνεδρίασαν εκτάκτως στις Βρυξέλλες, εγκαλώντας τη Ρωσία για παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου. «Έγκλημα κατά του κράτους οργανωμένο από τη Ρωσία» καταγγέλλει η μεταβατική ηγεσία στο Κίεβο...

Στη δίνη της μεγαλύτερης γεωπολιτικής κρίσης στην Ευρώπη από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, η ΕΕ αναστέλλει τις διαπραγματεύσεις επί δύο συμφωνιών με τη Ρωσία και προειδοποιεί με πρόσθετες κλιμακωτές κυρώσεις -πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις, και σε επόμενη φάση οικονομικές κυρώσεις- εάν η κατάσταση δεν οδηγηθεί άμεσα σε αποκλιμάκωση. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατηγορούν τη Μόσχα για παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου στην Κριμαία και χαρακτηρίζουν παράνομο το δημοψήφισμα προσάρτησης.

Τις πρώτες κυρώσεις κατά της Ρωσίας ανακοίνωσαν οι ΗΠΑ, την ώρα που η ένταση στην ανατολική Ουκρανία δεν έχει υποχωρήσει. Ο Μπαράκ Ομπάμα έδωσε εντολή για πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτική απαγόρευση στις ΗΠΑ όσων απειλούν την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Οι ΗΠΑ επιβάλουν, επίσης, περιορισμούς στη χορήγηση βίζας σε «αξιωματούχους και πολίτες» που εμπλέκονται στην αποσταθεροποίηση της Ουκρανίας.

Ζητώντας μεθόδους «πίεσης στη Ρωσία για αποκλιμάκωση» στην Κριμαία προσέρχονται οι «28» στη Σύνοδο Κορυφής, ενώ έχουν παγώσει τα περιουσιακά στοιχεία 18 ουκρανών αξιωματούχων -ανάμεσα τους, και του Β.Γιανουκόβιτς. Συνάντηση Κέρι-Λαβρόφ στη Ρώμη. «Επίθεση πληροφόρησης» των ΗΠΑ για τις «μυθοπλασίες του Πούτιν», νέα σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.  Άμεσα το δημοψήφισμα στην Κριμαία με ερώτημα «Κιέβο ή Μόσχα», Ρωσία διάλεξε ήδη η τοπική Βουλή.

Φωτιά έχουν πάρει οι διπλωματικοί δίαυλοι για την κρίση στην Κριμαία, με τη Δύση να στηλιτεύει τη ρωσική κατάληψη και τη Μόσχα να αψηφά την απειλή κυρώσεων, επιμένοντας στην επιλογή της στρατιωτικής δράσης αν χρειαστεί. «Δεν έχει βγει κανένας Ρώσος στρατιώτης στην Κριμαία για να αποσύρουμε» λέει ο Λαβρόφ, με άμεσες κυρώσεις απειλεί το Παρίσι. Στην Κριμαία απεσταλμένος του ΟΗΕ, ενώ αίσθηση προκαλεί τοποθέτηση παρουσιάστριας του ρωσικού RT. Συνεχής ενημέρωση. 

Με οικονομική διπλωματία αντεπιτίθεται η Μόσχα στις αποφάσεις της Ουάσινγκτον για αναστολή διμερούς συνεργασίας με φόντο την κατάληψη της Κριμαίας. Κύκλοι της ρωσικής κυβέρνησης, που «χρησιμοποιούνται» για άτυπη διατύπωση θέσεων, εγείρουν το ενδεχόμενο η Ρωσία να εγκατάλειψει το δολάριο ως νόμισμα αναφοράς αλλά και να μην αποπληρωθούν δάνεια σε αμερικανικές τράπεζες.

Μαζί με τους ρώσους στρατιώτες στους δρόμους της Κριμαίας, έχει επανεμφανιστεί ο όρος «Δύση», με το ψυχροπολεμικό του νόημα, στα διεθνή ΜΜΕ: Οι ΗΠΑ, αφού προχώρησαν σε αποφάσεις που παγώνουν μέρος της διμερούς συνεργασίας με τη Ρωσία, εξετάζουν πώς μπορούν να «απομονώσουν περαιτέρω» τη Μόσχα ενώ ο Κέρι οδεύει στο Κίεβο. Η ΕΕ κινείται στο ίδιο μεν μήκος κύματος αλλά -δεδομένης της ενεργειακής εξάρτησης- με διαφορετικό ρυθμό, εγείροντας το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποιεί με την επιβολή στοχευμένων κυρώσεων και εφ' όλης της ύλης επανεξέταση των σχέσεών της με τη Ρωσία εάν δεν αποσυρθούν στις βάσεις τους οι στρατιωτικές δυνάμεις στην Κριμαία έως την Πέμπτη, οπότε και συγκαλείται εκτάκτως Σύνοδος Κορυφής. «Η Ευρώπη διανύει τη μεγαλύτερη κρίση από την πτώση του τείχους του Βερολίνου» η δήλωση Στάινμαγερ στη συνεδρίαση των ΥΠΕΞ στις Βρυξέλλες που αποτυπώνει το κλίμα. Για την επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας ετοιμάζονται ταυτόχρονα οι ΗΠΑ.

Στην άμεση επιβολή κυρώσεων κατά της Ουκρανίας -συμπεριλαμβανομένης απαγόρευσης έκδοσης βίζας για αξιωματούχους και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων- συμφώνησαν οι επικεφαλής διπλωματίας των «28» κατά την έκτακτη συνεδρίαση στις Βρυξέλλες.

Η ΕΕ σχεδιάζει να επιβάλει κυρώσεις σε όσους κρίνει υπεύθυνους για τη βία των τελευταίων ημερών στο Κίεβο και να προχωρήσει σε εμπάργκο όπλων στην Ουκρανία, σύμφωνα με προσχέδιο της ανακοίνωσης των υπουργών Εξωτερικών των «28» που έχει στην κατοχή του το Reuters. Ωστόσο, όπως αναφέρουν πηγές της ελληνικής προεδρίας, το κείμενο των συμπερασμάτων είναι στον «αέρα» καθώς τυχόν αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα των επαφών των ΥΠΕΞ Γαλλίας, Πολωνίας, Γερμανίας.

Στην κόψη του ξυραφιού βρίσκεται για άλλη μια ημέρα η ουκρανική πρωτεύουσα μετά το βίαιο τέλος της εκεχειρίας. Οι υπουργοί Εξωτερικών Γαλλίας, Γερμανίας και Πολωνίας συναντήθηκαν με τον Βίκτορ Γιανούκοβιτς, μετά τις επαφές που είχαν με τους αρχηγούς των τριών κομμάτων της αντιπολίτευσης. Το Λονδίνο κάλεσε τον ουκρανό πρεσβευτή να σταματήσει άμεσα η βία.

Στην επιβολή κυρώσεων κατά της Ουκρανίας φαίνεται πως καταλήγουν οι χώρες-μέλη της ΕΕ. Εν όψει της έκτακτης συνεδρίασης των ΥΠΕΞ των «28» την Πέμπτη και με τις αντιδράσεις για την αιματοχυσία και τους 26 νεκρούς να αυξάνονται, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας δηλώνει ότι υπάρχει συναίνεση από τους «28» για την επιβολή κυρώσεων κατά Ουκρανών αξιωματούχων. Στο Κίεβο μεταβαίνουν την Πέμπτη οι ΥΠΕΞ Γερμανίας, Γαλλίας και Πολωνίας. Με κυρώσεις απειλούν και οι ΗΠΑ. Καθυστερεί τα δάνεια η Ρωσία.

Με εντεινόμενη ανησυχία παρακολουθεί η διεθνής κοινότητα την κατάσταση στο Κίεβο, καλώντας τις αντιμαχόμενες πλευρές σε αυτοσυγκράτηση -ενώ η Ρωσία επιτίθεται στην ΕΕ, χαρακτηρίζοντας τη βίαιη κλιμάκωση «άμεσο αποτέλεσμα της ανοχής στην αντιπολίτευση». Εντείνεται η συζήτηση για κυρώσεις από την ΕΕ, σύγκληση των ΥΠΕΞ των «28» την Πέμπτη, ενώ ο Μπαρόζο ζητά «στοχευμένα μέτρα», συμφωνεί ο Ολάντ.

Τους αρχηγούς των δύο από τα τρία κόμματα της ουκρανικής αντιπολίτευσης (χωρίς το εθνικιστικό Σβόμποντα) υποδέχθηκε στη γερμανική καγκελαρία η Άνγκελα Μέρκελ, σε μία σπάνια κίνηση υποστήριξης. Το Βερολίνο τόνισε ότι «υπογραμμίζει την κατανόησή του για τα δίκαια αιτήματα των ουκρανών διαδηλωτών», με την καγκελάριο ωστόσο να αποστασιοποιείται από τη θέση για επιβολή κυρώσεων σε βάρος του Γιανούκοβιτς.