Κούβα

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα και ο πρόεδρος της Κούβας Ραούλ Κάστρο έσφιξαν τα χέρια την Παρασκευή κατά τη σύντομη συνάντηση που είχαν με αφορμή τη Σύνοδο της Αμερικής που διεξάγεται στον Παναμά. Σήμερα, Σάββατο, στο περιθώριο της συνόδου θα έχουν συνάντηση, που θα αποτελέσει σταθμό στην προσέγγιση μεταξύ των δύο χωρών.

Συνάντηση στον Παναμά είχαν το βράδυ της Πέμπτης ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι και ο κουβανός ομόλογός του Μπρούνο Ροντρίγκεζ, επ' ευκαιρία της Συνόδου Κορυφής της Αμερικής. Ήταν η πρώτη συνάντηση αξιωματούχων των ΗΠΑ και της Κούβας σε τόσο υψηλό επίπεδο, από το 1958. Την ίδια στιγμή, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εισηγείται να αφαιρεθεί η Κούβα από την αμερικανική λίστα χωρών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία.

Εν μέσω θυελλωδών αντιδράσεων από το «στρατόπεδο» των Ρεπουμπλικανών για τη συμφωνία-πλαίσιο με το Ιράν, και με δεδομένη την αντίθεση του Ισραήλ που θέτει ζήτημα εθνικής ασφάλειας, ο Μπαράκ Ομπάμα διαβεβαιώνει πως γίνονται κινήσεις ώστε οι κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης να μπορούν να επανέλθουν άμεσα εφόσον παραβιαστεί η συμφωνία -χωρίς να απαιτείται απόφαση του ΣΑ όπου παραμονεύει ρωσικό βέτο. Παρακολουθήστε τη συνέντευξη του Αμερικανού προέδρου στο NPR.

Για πρώτη φορά μετά από τουλάχιστον ένα χρόνο εμφανίστηκε δημόσια τη Δευτέρα ο πρώην πρόεδρος της Κούβας, Φιντέλ Κάστρο. Τα επίσημα μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν φωτογραφίες του Κάστρο καθισμένου να ανταλλάσσει χειραψία με τα μέλη αντιπροσωπείας από τη Βενεζουέλα.

Η ΕΕ και η Κούβα συμφώνησαν «να επιταχύνουν τον ρυθμό» των διαπραγματεύσεων για την εξομάλυνση των σχέσεών τους, τις οποίες ελπίζουν να ολοκληρώσουν έως το τέλος του 2015, ανακοίνωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μογκερίνι. Η Μογκερίνι συανντήθηκε και με τον Ραούλ Κάστρο, ενώ τόνισε πως η παράλληλη προσέγγιση ΗΠΑ και Κούβας είναι «εντελώς ξεχωριστή» διαδικασία.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, πραγματοποίησε «επίσκεψη εργασίας» στην Κούβα κατά τη διάρκεια της οποίας συζήτησε τις ενέργειες της Αβάνας και της Μόσχας απέναντι στο αμερικανικό εμπάργκο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκτιμά ότι δεν υπάρχει «ανταγωνισμός» μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ στο πλαίσιο της αμοιβαίας προσέγγισής τους με την Κούβα και επιβεβαιώνει ότι η σταδιακή βελτίωση των σχέσεων μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Αβάνας ευνοεί προς ένα γενικά θετικότερο κλίμα ως προς το νησί.

Ο Φρανσουά Ολάντ θα είναι ο πρώτος αρχηγός του Γαλλικού κράτους που θα επισκεφτεί την Κούβα από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Όπως έγινε γνωστό από τα Ηλύσια Πεδία, ο Ολάντ θα μεταβεί στο νησί τον Μάιο, για να αναλάβει περαιτέρω πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του διαλόγου Αβάνας-Βρυξελλών.

Ένα νέο στέλεχος του ιού HIV που διαδίδεται στην Κούβα προκαλεί AIDS μόλις ένα με τρία χρόνια μετά τη μόλυνση, προειδοποιούν οι ερευνητές που το ανακάλυψαν. Η εξέλιξη της λοίμωξης είναι τόσο ραγδαία ώστε η διάγνωση και η θεραπεία με αντιρετροϊκά φάρμακα μπορεί να έρθουν υπερβολικά αργά.

O πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος πραγματοποιεί περιοδεία στη Λατινική Αμερική, παρουσίασε στον Κουβανό ομόλογό του Ραούλ Κάστρο σχέδιο για δύο τεμένη στο νησί. Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα ο τούρκος πρόεδρος είχε ισχυριστεί ότι οι μουσουλμάνοι ανακάλυψαν την Αμερική. 

O πρόεδρος της Κούβας, Ραούλ Κάστρο, κάλεσε τις ΗΠΑ να προχωρήσουν στην άρση του εμπάργκο που επιβάλλουν σε βάρος της Κούβας με στόχο να εξομαλυνθούν οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, όπως και επιστροφή της βάσης του Γκουαντάναμο. Αναγνωρίζοντας πως ο δρόμος θα είναι «μακρύς και δύσκολος», η Αβάνα τονίζει πως χωρίς άρση του εμπάργκο, η επαναπροσέγγιση με την Ουάσινγκτον είναι άσκοπη.

Τη σιωπή του έσπασε ο ιστορικός ηγέτης της Κούβας Φιντέλ Κάστρο επί των πρώτων βημάτων προσέγγισης με την Ουάσινγκτον: Χωρίς να κρύβει τις επιφυλάξεις και τη δυσπιστία του, ο Κάστρο εμφανίστηκε ανοικτός στη συνεργασία. Η σιγή του είχε προκαλέσει αμφιβολίες για το εάν στήριζε ή όχι την στάση του νυν προέδρου της Κούβας στις επαφές του με τις ΗΠΑ.

Αμερικανοί και κουβανοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι δεν ορίστηκε το χρονοδιάγραμμα για την επαναλειτουργία των πρεσβειών σε ΗΠΑ και Κούβα, όμως επισήμαναν ότι αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου σύντομα προκειμένου να συζητήσουν το θέμα. Και οι δύο πλευρές χαρακτηρίζουν εποικοδομητικές τις συνομιλίες.

Η Κούβα και οι ΗΠΑ εγκαινίασαν την Τετάρτη στην Αβάνα την πρώτη φάση των ιστορικών συνομιλιών τους με απώτερο στόχο την επαναπροσέγγιση των δύο χωρών, ώστε η Αβάνα και η Ουάσιγκτον να γυρίσουν σελίδα σε μια αντιπαράθεση 50 και πλέον ετών.

Aντιπροσωπεία Αμερικανών βουλευτών και γερουσιαστών ξεκινά μια ιδιαίτερα σημαντική επίσκεψη στην Κούβα για να εξετάσει από κοντά τους τομείς όπου οι δύο χώρες θα μπορούσαν να συνεργαστούν, έναν μήνα μετά την ιστορική προσέγγιση της Αβάνας με την Ουάσιγκτον.

Οι ΗΠΑ χαλάρωσαν εμπορικούς και οικονομικούς περιορισμούς που ήταν σε ισχύ επί δεκαετίες σε βάρος της Κούβας, ανοίγοντας τη χώρα στις αμερικανικές τηλεπικοινωνιακές, κατασκευαστικές και χρηματιστικές υπηρεσίες στο πλαίσιο αλλαγών που ανακοινώθηκαν από τα αμερικανικά υπουργεία Εμπορίου και Οικονομικών.

Η Κούβα ολοκλήρωσε τη διαδικασία της απελευθέρωσης των 53 πολιτικών κρατουμένων, η οποία είχε συμφωνηθεί στο πλαίσιο της διπλωματικής προσέγγισης Αβάνας - Ουάσινγκτον, ανακοίνωσαν ανώτατοι αμερικανοί αξιωματούχοι.

«Το τρομερό πρόβλημα της τρομοκρατίας, πρέπει να αντιμετωπιστεί με πολιτικό τρόπο από όλες τις χώρες» τόνισε ο γιος του προέδρου της Κούβας Ραούλ Κάστρο και ανιψιός του Φιντέλ Κάστρο, ο Αλεχάντρο Κάστρο Εσπίν ο οποίος επισκέφτηκε την Ελλάδα με αφορμή την έκδοση στα ελληνικά, του βιβλίου του «Το τίμημα της ισχύος - Η αυτοκρατορία του τρόμου».

Ο πρόεδρος της Κούβας Ραούλ Κάστρο δήλωσε έτοιμος να μην εξαιρέσει κανένα θέμα από το διάλογο με την Ουάσινγκτον και ότι βλέπει στην προσέγγιση με τις ΗΠΑ την άρση ενός «εμποδίου» που υπάρχει εδώ και μισό αιώνα. Ο Κάστρο επιβεβαίωσε ότι θα συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής Βορείου και Νοτίου Αμερικής στον Παναμά τον Απρίλιο, προσδιορίζοντας έτσι τον χρόνο της πιθανής πρώτης συνάντησής του με τον Ομπάμα.

Την καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου για το τέλος της χρονιάς έδωσε ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Ιδιαίτερη ήταν η αναφορά που έκανε στο θέμα της οικονομίας με έμφαση στην αύξηση των θέσεων εργασίας. Σχετικά με την επίθεση χάκερ στη Sony και τις απειλές για την προβολή της ταινίας The Interview, ο Ομπάμα χαρακτήρισε λάθος την απόσυρση της ταινίας και ξεκαθάρισε ότι θα υπάρξει απάντηση.

Η απόφαση των Μπαράκ Ομπάμα και Ραούλ Κάστρο να αποκαταστήσουν τις διπλωματικές τους σχέσεις, είναι χωρίς αμφιβολία ιστορική, όμως ο δρόμος μέχρι την πλήρη αποκατάσταση και κυρίως την άρση του εμπάργκο είναι μακρύς και δύσκολος. Ιδίως αν αναλογιστεί κανείς ότι το Κογκρέσο ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους και ο Λευκός Οίκος θα αποκτήσει νέο ένοικο το 2016.

Το 1959 ο Φιντέλ Κάστρο μπήκε στην Αβάνα, σπρώχνοντας τον δικτάτορα Μπατίστα στην έξοδο. Ο Φιντέλ έγινε η ηγετική φυσιογνωμία της Κούβας με υπαρχηγό τον αδελφό του Ραούλ και τρίτο -τότε- στην ιεραρχία τον αργεντινό Ερνέστο Γκεβάρα. Aπό τότε, ο κόσμος άλλαξε ραγδαία. Μόνο ένα πράγμα παρέμενε ίδιο: το εμπάργκο των ΗΠΑ σε βάρος της Κούβας. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 2014, όταν Ομπάμα και Κάστρο έκαναν την υπέρβαση. Με τις ευλογίες ενός άλλου αργεντινού, του Πάπα Φραγκίσκου.

Ένα οδοιπορικό στο σπίτι του μεγάλου αμερικανού συγγραφέα στην Αβάνα, στο μπαρ όπου σύχναζε κι έπινε τα ποτά του, καθώς και τις διάσημες συνταγές του για το φημισμένο ντάκιρι του και το λαχταριστό «μπέργκερ αλά-Χέμινγουεϊ».

Το 1959 ο Φιντέλ Κάστρο μπαίνει στην Αβάνα και βάζει τέλος στο καθεστώς του Φουλχένσιο Μπατίστα. Θα ακολουθήσουν 55 πικρά χρόνια στις διπλωματικές σχέσεις της Κούβας με τις ΗΠΑ στα οποία θα πρωταγωνιστήσουν έντεκα αμερικανοί πρόεδροι και δύο αδέλφια: ο Φιντέλ και ο Ραούλ Κάστρο. Το χρονολόγιο με τις δυσκολότερες στιγμές μεταξύ Ουάσινγκτον και Αβάνας.

Μπορεί πολλοί βουλευτές και από τα δύο κόμματα να επέκριναν την απόφαση του προέδρου Μπαράκ Ομπάμα να αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις των ΗΠΑ με την Κούβα, ο αμερικανικός λαός όμως εμφανίζεται σε γενικές γραμμές πιο ανοιχτός ως προς την ενίσχυση των σχέσεων με την Αβάνα, σύμφωνα με δημοσκόπηση. Ανάμεικτες οι πρώτες αντιδράσεις στην κοινότητα των Κουβανών στις ΗΠΑ. Χαιρετίζει η Χίλαρι Κλίντον, αρνητικός όμως ο -πιθανός υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών- Τζεμπ Μπους, που μάλιστα εκλέγεται από την Φλόριντα.