Καθηγητής Χάρβαρντ: «Έπεσα έξω με τον Τραμπ και την Κίνα – Τελικά της άνοιξε τον δρόμο στην Ασία»

Μέχρι πριν λίγο καιρό πίστευε ότι οι φόβοι περί κινεζικής περιφερειακής ηγεμονίας ήταν υπερβολικοί και ότι ένας ισχυρός συνασπισμός κρατών στην Ασία -με μπροστάρη τις ΗΠΑ- θα λειτουργούσε ανασχετικά στην Κίνα. Πλέον αναρωτιέται και ανησυχεί μήπως ήταν υπερβολικά αισιόδοξος.

Με ανάλυσή του στο περιοδικό Foreign Policy ο διακεκριμένος Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, Στήβεν Γουόλτ, παρατηρεί πως η προεδρία Ντόναλντ Τραμπ στην πραγματικότητα ενίσχυσε την Κίνα.

«Από το 2025 και μετά, ο Τραμπ έκανε σχεδόν όλα όσα θα έκανε κάποιος αν επιδίωκε συνειδητά να εκτοπίσει η Κίνα τις ΗΠΑ και να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στην άμεση περιφέρειά της» αναφέρει.

Ο Τραμπ κάνει ό,τι μπορεί ώστε αυτό το μέλλον να ανήκει στην Κίνα, όχι στις ΗΠΑ

Σε μια εποχή όπου η επιστημονική υπεροχή αποτελεί το κλειδί για την οικονομική παραγωγικότητα και τη στρατιωτική ισχύ, ο Τραμπ μείωσε τη χρηματοδότηση του National Science Foundation, εκκαθάρισε το συμβουλευτικό του συμβούλιο, απέλυσε έμπειρους επιστήμονες σε δεκάδες κυβερνητικές υπηρεσίες.

«Πρόκειται για πράξη μονομερούς αφοπλισμού, τη στιγμή που η Κίνα κάνει ακριβώς το αντίθετο» σημειώνει ο Γουόλτ, τονίζοντας πως έτσι ο Τραμπ «παραχώρησε στην Κίνα τα ηγετικά πλεονεκτήματα στις αναδυόμενες πράσινες τεχνολογίες -ηλιακή και αιολική ενέργεια, προηγμένες μπαταρίες, ηλεκτρικά οχήματα κ.λπ.- ενώ διπλασίασε την επένδυση σε τεχνολογίες του 20ού αιώνα: τα ορυκτά καύσιμα και τον κινητήρα εσωτερικής καύσης».

Εκφόβισε συμμάχους

Επίσης, οι δασμοί που επέβαλε στη Κίνα ήταν πολύ κακοσχεδιασμένοι από τους οποίους αναγκάστηκε στη συνέχεια να υποχωρήσει όταν η Κίνα διέκοψε τις εξαγωγές επεξεργασμένων σπάνιων γαιών από τις οποίες εξαρτώνται πολλές προηγμένες τεχνολογίες.

Ακόμη χειρότερα, συνεχίζει ο Γουόλτ, ο Τραμπ χρησιμοποίησε το όπλο των δασμών για να εκφοβίσει ορισμένους από τους σημαντικότερους εταίρους των ΗΠΑ στην Ασία, αναγκάζοντάς τους να δεσμευτούν ότι θα επενδύσουν στην αμερικανική οικονομία είτε το επιθυμούσαν είτε όχι.

«Πέρα από το ότι δημιούργησε δυσαρέσκεια, η ζημία στις οικονομίες των συμμάχων δυσκολεύει την αύξηση των αμυντικών τους δαπανών» λέει.

Στη συνέχεια ο Αμερικανός ειδικός υπογραμμίζει το γεγονός ότι ο Λευκός Οίκος έκανε ελάχιστα για να καλλιεργήσει θερμότερες σχέσεις με τις ασιατικές χώρες.

«Ο Τραμπ επιδόθηκε πέρυσι σε μια άσκοπη αντιπαράθεση με τον Ινδό πρωθυπουργό Ναρέντρα Μόντι, ενώ σήμερα δεν υπάρχουν εν ενεργεία Αμερικανοί πρέσβεις στην Αυστραλία, τη Μιανμάρ, την Καμπότζη, τα Φίτζι, την Ινδονησία, το Λάος, τη Μαλαισία, τα Νησιά Μάρσαλ, την Παπούα Νέα Γουινέα, τη Σαμόα, τα Νησιά Σολομώντα ή το Βιετνάμ. Για τις περισσότερες από αυτές τις θέσεις δεν έχει καν προταθεί κάποιος υποψήφιος» σημειώνει ο Γουόλτ.

Μας έβγαλε από παντού

Ο Γουόλτ δεν ξεχνά να αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον αποσύρθηκε από δεκάδες διεθνείς οργανισμούς -έναν ακόμη χώρο όπου η Κίνα δρα ολοένα και πιο ενεργά και αποτελεσματικά- πράγμα που σημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν θα βρίσκονται στην αίθουσα όταν θα γράφονται οι κανόνες και οι θεσμοί που διαμορφώνουν διάφορες πτυχές των διεθνών σχέσεων.

Αυτό σημαίνει ότι «τα επόμενα χρόνια οι αμερικανικές επιχειρήσεις θα πρέπει να κινηθούν σε ένα παγκόσμιο ρυθμιστικό περιβάλλον του οποίου οι κανόνες θα έχουν γραφτεί από άλλους. Ακόμη και μια χώρα τόσο ισχυρή όσο οι ΗΠΑ μπορεί να βρει αυτή την κατάσταση άβολη και αναποτελεσματική».

Ένας κακοσχεδιασμένος πόλεμος

«Καταρχάς, η σύγκρουση αποτελεί έναν τεράστιο αντιπερισπασμό, καταναλώνοντας το περιορισμένο εύρος προσοχής του Τραμπ, καθώς και τον χρόνο και την ενέργεια των συμβούλων του».

«Ο πόλεμος έχει επίσης υπονομεύσει τη στρατιωτική στάση των ΗΠΑ στην Ασία, εγείροντας εύλογα ερωτήματα για το πόσο αποτελεσματικά θα μπορούσαν να αντιδράσουν οι ΗΠΑ αν ξεσπούσε κρίση εκεί».

Επιπλέον, ολόκληρος ο τρόπος με τον οποίο «σχεδιάστηκε» ο πόλεμος και εκτελέστηκε πρέπει να προκαλεί σοβαρό προβληματισμό στους μακροχρόνιους συμμάχους των ΗΠΑ.

«Κανείς τους δεν ενημερώθηκε εκ των προτέρων και κανείς στην κυβέρνηση δεν φαίνεται να σκέφτηκε έστω και ελάχιστα πώς μια νέα επίθεση κατά του Ιράν θα επηρέαζε τους εταίρους των ΗΠΑ ανά τον κόσμο». Οι συνέπειες υπήρξαν σοβαρές: οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν απότομα στις Φιλιππίνες, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και αλλού, ενώ οι προβλέψεις ανάπτυξης αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω.

Τέλος, ο ο Στήβεν Γουόλτ παραδέχεται ότι διστάζει που τα λέει όλα αυτά, γιατί η ηττοπάθεια μπορεί να λειτουργήσει αυτοεκπληρούμενα, και δεν θέλει να υπονοήσει ότι όλα έχουν τελειώσει.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι σκληρή για τη χώρα του.

«Όλα αυτά με κάνουν να αναρωτιέμαι μήπως ήμουν υπερβολικά αισιόδοξος σχετικά με τη σταθερότητα των αμερικανικών συμμαχιών στην Ασία και τις προοπτικές αποτροπής της κινεζικής κυριαρχίας εκεί» σημειώνει, κλείνοντας.

«Παρότι υπάρχουν ισχυροί διαρθρωτικοί λόγοι για τους οποίους ένας συνασπισμός εξισορρόπησης απέναντι στην Κίνα θα έπρεπε να είναι αρκετά ανθεκτικός, θα μπορούσε παρ’ όλα αυτά να αποτύχει αν βασικά μέλη της συμμαχίας -και ιδιαίτερα ο υποτιθέμενος ηγέτης της- αποδειχθούν επαρκώς ανίκανα. Παρόλο που οι περισσότερες ασιατικές χώρες δεν επιθυμούν να απομακρυνθούν από τις ΗΠΑ και να προσαρμοστούν στην Κίνα, το ενδεχόμενο αυτό ίσως να μην είναι τόσο μακρινό όσο πίστευα κάποτε. Και ο βασικός λόγος είναι τα πρόσφατα λάθη των ΗΠΑ».