Δεν υπάρχουν νέες ιδέες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία σύμφωνα με την πιο πρόσφατη ανάλυση του Δρ. Στίβεν Μπρίεν, κορυφαίου αναλυτή και εμπειρογνώμονα για τους στρατιωτικούς εξοπλισμούς και στις στρατηγικές ασφαλείας.

Στο περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της ASEAN στη Μανίλα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο συναντήθηκε με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.

Η συνάντηση είχε προγραμματιστεί εκ των προτέρων, γι’ αυτό και οι σημαίες των ΗΠΑ και της Ρωσίας ήταν εμφανώς αναρτημένες. Ωστόσο, η συζήτηση ήταν σύντομη: διήρκεσε μεταξύ 35 και 37 λεπτών. Αν και συζητήθηκαν διάφορα θέματα, το κύριο θέμα ήταν η Ουκρανία.

«Η συμφωνία του Άνκορατζ έχει πεθάνει» φέρεται να είπε ο Ρούμπιο στον Λεβρόφ

Δεν διαθέτουμε αναφορά της συνάντησης και τόσο ο Ρούμπιο όσο και ο Λαβρόφ προτιμούν να μην αποκαλύψουν λεπτομέρειες για το τι συνέβη. Παρ’ όλα αυτά, υπήρξε μια δραματική στιγμή όταν ο υπουργός Ρούμπιο είπε στον Λαβρόφ ότι η συμφωνία που φαινόταν να είχε επιτευχθεί στο Άνκορατζ μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, είχε πεθάνει.

Σύμφωνα με τα όσα δήλωσε ο Ρούμπιο σε επακόλουθη συνέντευξη Τύπου, η συμφωνία του Άνκορατζ απέτυχε επειδή η Ουκρανία δεν ήταν διατεθειμένη να την αποδεχτεί. «Δεν μπορεί να υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία», είπε ο Ρούμπιο, «εκτός αν συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές, και οι Ουκρανοί δεν θα συμφωνούσαν».

Ο Ρούμπιο συνέχισε λέγοντας στη συνέντευξη Τύπου ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι πρόθυμες να ενεργήσουν ως μεσολαβητές μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αλλά χρειάζονται νέες ιδέες αν υπάρχει οποιαδήποτε πιθανότητα να προχωρήσουν τα πράγματα. Προς το παρόν δεν υπάρχει τίποτα νέο (ούτε καν παλιό) στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Εκτός της ανάλυσης του Μπρίεν, το ρωσικό υπουργείο ανέφερε ότι ο Λαβρόφ μετέφερε στον Ρούμπιο «πληροφορίες σχετικά με την πραγματική κατάσταση στην πρώτη γραμμή και τόνισε ότι είναι απαράδεκτο να συνεχίσει η τροφοδοσία του καθεστώτος του Κιέβου με όπλα, καθώς και τις γενικότερες αποσταθεροποιητικές πολιτικές των ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες εξακολουθούν να επιδιώκουν να επιφέρουν μια «στρατηγική ήττα» στη Ρωσία».

Πλαίσιο του Άνκορατζ

Οι ΗΠΑ υπέβαλαν μια σειρά προτάσεων στο Άνκορατζ και οι Ρώσοι τις αποδέχτηκαν, κάτι που ο κ. Πούτιν παρουσίασε ως σημαντικές ρωσικές παραχωρήσεις με σκοπό την προώθηση των διαπραγματεύσεων, όπως εξηγεί ο αναλυτής και πραγματογνώμονας.

Η συμφωνία του Άνκορατζ κάλυπτε τέσσερα βασικά σημεία.

Το πρώτο ήταν η παύση των εχθροπραξιών στις πρώτες γραμμές, συμπεριλαμβανομένων εδαφικών ανταλλαγών. Η στρατιωτική παύση των εχθροπραξιών είχε δύο συνιστώσες. Στο Ντονμπάς (το ανατολικό μέτωπο), η Ουκρανία θα αποσύρει τις δυνάμεις της από τις εναπομείνασες οχυρωμένες περιοχές του Ντονμπάς, ενώ η Ρωσία θα αποσυρθεί πλήρως από τις μη προσαρτημένες βόρειες περιοχές στο Χάρκοβο (σ.σ. η Ρωσία κινείται πλέον εντατικά στον αποκλεισμό του Χαρκόβου) και το Σούμι.

Στο νότιο μέτωπο, η γραμμή του ελέγχου (σ.σ. de facto σύνορο) θα παγώσει στις περιφέρειες της Χερσώνας και της Ζαπορίζια. Το πάγωμα των εχρθοπραξιών στις γραμμές επαφής δεν θα επιλύσει το ζήτημα του μέλλοντος αυτών των εδαφών, το οποίο θα αφεθεί σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις και συμφωνίες.

Σχέσεις Ουκρανίας και ΝΑΤΟ

Η δεύτερη βασική συνιστώσα της συζήτησης μεταξύ Τραμπ και Πούτιν ήταν η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Στην Ουκρανία έχει από καιρό υποσχεθεί η ένταξη στο ΝΑΤΟ στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης για την Ένταξη (MAP) του ΝΑΤΟ.

Μεταξύ των διατάξεων του εν λόγω σχεδίου περιλαμβάνονται η τήρηση βασικών δημοκρατικών προτύπων από τον αιτούντα, η διεξαγωγή επίσημων ενταξιακών διαπραγματεύσεων και η εξασφάλιση ομόφωνης επικύρωσης από όλα τα τρέχοντα κράτη μέλη.

Στο Άνκορατζ, οι ΗΠΑ πρότειναν είτε να αποκλείσουν επ’ αόριστον είτε να αναβάλουν την επίσημη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Ούτε ο Πούτιν ούτε ο Τραμπ συζήτησαν, όπως φαίνεται, τις εγγυήσεις ασφάλειας που έχουν ήδη συμφωνηθεί από διάφορα μέλη του ΝΑΤΟ, ούτε, όπως φαίνεται, ασχολήθηκαν με τη σημαντική επιχειρησιακή παρουσία του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.

Κατάργηση κυρώσεων, γλώσσα και Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία

Το τρίτο στοιχείο των συνομιλιών στο Άνκορατζ ήταν η προθυμία των ΗΠΑ να καταργήσουν σταδιακά ορισμένες, μη συγκεκριμένες, κυρώσεις κατά της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των δασμών επί της ρωσικής ενέργειας και του εμπορίου.

Τέλος, ο Πούτιν και ο Τραμπ συζήτησαν την κατάσταση της χρήσης της ρωσικής γλώσσας στην Ουκρανία (την οποία η κυβέρνηση Ζελένσκι έχει απαγορεύσει σε μεγάλο βαθμό) καθώς και τις εγγυήσεις για τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία στην Ουκρανία, την οποία οι Ουκρανοί θεωρούν ανατρεπτική, όπως σημειώνει ο συγγραφέας.

Το Άνκορατζ δεν αποτελεί συμφωνία

Το Άνκορατζ προτάθηκε από τις ΗΠΑ ως τρόπος για να τερματιστούν οι εχθροπραξίες και να επιλυθεί τουλάχιστον ένα από τα κύρια ζητήματα που απασχολούν τη Ρωσία, δηλαδή η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Οι προτάσεις των ΗΠΑ δεν αναφέρονταν σε επίσημα σύνορα για τα εδάφη που έχει προσαρτήσει η Ρωσία, ούτε εξέταζαν τον τρόπο πρόληψης μελλοντικών εχθροπραξιών.

Εν ολίγοις, το Άνκορατζ αποτέλεσε το αρχικό στάδιο μιας μακροπρόθεσμης ειρηνευτικής διαδικασίας με στόχο την παύση των εχθροπραξιών.

Έχει πάρει το πάνω χέρι η Ουκρανία στις μάχες;

Η συνάντηση Πούτιν – Τραμπ στο Άνκορατζ πραγματοποιήθηκε σε μια στιγμή (Αύγουστος 2025) όπου η γενική άποψη ήταν ότι η Ρωσία κέρδιζε έδαφος στην Ουκρανία, γεγονός που οδήγησε τον κ. Τραμπ να πιστεύει ότι η Ουκρανία θα έπρεπε να επιδιώξει μια συμφωνία για να αποφύγει μελλοντικές ήττες στο πεδίο της μάχης.

Η πραγματικότητα εκείνη την εποχή ήταν ότι η Ουκρανία αντιστάθηκε και κινητοποίησε τους Ευρωπαίους υποστηρικτές της για να αντιταχθεί στον Τραμπ.

Από τότε, η Ουκρανία έχει ξεκινήσει έναν μαζικό πόλεμο με drones, τόσο στο πεδίο της μάχης με drones FPV (First Person View) όσο και εναντίον ρωσικού εδάφους χρησιμοποιώντας σμήνη drones μεγάλου βεληνεκούς.

Οι Ουκρανοί έχουν στοχεύσει κρίσιμες υποδομές της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και αποθηκών, στρατιωτικών αεροδρομίων, εγκαταστάσεων αεροπορικής άμυνας, ακόμη και πλοίων τρίτων χωρών στη Μαύρη Θάλασσα, μερικά από τα οποία μεταφέρουν πετρέλαιο και άλλα προμήθειες. Τέτοιες επιθέσεις έχουν προκαλέσει κρίση βενζίνης στη Ρωσία και έχουν επιβαρύνει την ήδη εύθραυστη ρωσική οικονομία.

Οι επιθετικές επιχειρήσεις της Ουκρανίας με drones αποτελούν εν μέρει απάντηση στις ρωσικές επιθέσεις κατά των κρίσιμων υποδομών της Ουκρανίας και έχουν ως στόχο να κλονίσουν το ηθικό στη Ρωσία και να υπονομεύσουν την αξιοπιστία της ρωσικής ηγεσίας, με απώτερο σκοπό την πλήρη αποχώρηση της Ρωσίας από την Ουκρανία.

Η εκστρατεία στην Ουκρανία έχει δύο σημαντικές επιπτώσεις. Στο πεδίο της μάχης, η Ουκρανία κατάφερε να επιβάλει σημαντικές αλλαγές στη ρωσική πλευρά, με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση της κλίμακας των στρατιωτικών επιχειρήσεων, προκειμένου να αποφευχθούν βαριές απώλειες ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και τη σημαντική επιβράδυνση της ικανότητας της Ρωσίας να κερδίζει έδαφος.

Πέρα από το πεδίο της μάχης, οι επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικό έδαφος έχουν καταδείξει εξελιγμένη σχεδιασμό διαδρομών και στόχευση, με σκοπό την αποφυγή των ρωσικών αμυντικών συστημάτων, πιθανότατα με εκτεταμένη βοήθεια από το ΝΑΤΟ μέσω αεροφωτογραφικών αισθητήρων, συμπεριλαμβανομένων των δορυφόρων.

Οι Ρώσοι αναγκάζονται να βασίζονται όλο και περισσότερο σε εθελοντικά πληρώματα αεροπορικής άμυνας και συνεχίζουν να δυσκολεύονται να περιορίσουν τις επιθέσεις των ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η Ρωσία ανταποδίδει επίσης με εντατικοποιημένες επιχειρήσεις στην Οδησσό, συμπεριλαμβανομένων των λιμενικών εγκαταστάσεων και των πλοίων, καθώς και εναντίον του Κιέβου.

Προβλήματα που αναμένονται για την Ουκρανία

Παρότι η Ουκρανία έχει επιδείξει εντυπωσιακές δυνατότητες στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, αντιμετωπίζει ορισμένα σημαντικά προβλήματα όσον αφορά τον εφοδιασμό, τα οποία θα μπορούσαν να μετατοπίσουν την ισορροπία του πεδίου μάχης υπέρ της Ρωσίας.

Το πρόβλημα του εφοδιασμού χωρίζεται σε δύο μέρη: τον εφοδιασμό με κρίσιμα εξαρτήματα για τα ουκρανικά drones και τον εφοδιασμό με όπλα ακριβείας, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων αεροπορικής άμυνας. Το πρώτο αφορά κυρίως την Κίνα, ενώ το δεύτερο τις ΗΠΑ και, σε μικρότερο βαθμό, την Ευρώπη.

Το Κίεβο διαθέτει δύο ξεχωριστές κατηγορίες drones: τα drones FPV, των οποίων ο ρόλος είναι κρίσιμος στο πεδίο της μάχης, και τα drones μεγάλου βεληνεκούς που στοχεύουν στο ρωσικό έδαφος και την Κριμαία.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη FPV είναι συνήθως τετρακόπτερα από πλαστικό ή σύνθετα υλικά που κινούνται με ηλεκτρικούς κινητήρες. Το 2025 η Ουκρανία χρησιμοποίησε περίπου 3 εκατομμύρια μη επανδρωμένα αεροσκάφη FPV.

Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, η Ουκρανία χρησιμοποιεί 10 έως 15 χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη καθημερινά. Τους τελευταίους μήνες η Ρωσία έχει στοχεύσει εγκαταστάσεις κατασκευής μη επανδρωμένων αεροσκαφών στην Ουκρανία, καθώς και αποθήκες και σημεία διανομής, αλλά δεν υπάρχουν πολλά αδιάσειστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι ρωσικές επιχειρήσεις έχουν επηρεάσει ουσιαστικά τη χρήση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών FPV από την Ουκρανία.

H εξάρτηση της Ουκρανίας από την Κίνα

Το 85 έως 90 τοις εκατό των εξαρτημάτων που τροφοδοτούν τα drones FPV της Ουκρανίας προέρχονται από την Κίνα. Σε αυτά περιλαμβάνονται συστήματα τροφοδοσίας (όπως κυψέλες ιόντων λιθίου, μπαταρίες LiPo υψηλής εκφόρτισης και πίνακες διανομής ισχύος), ηλεκτρικοί κινητήρες χωρίς ψήκτρες για πρόωση και σερβομηχανισμούς, καθώς και ηλεκτρονικοί ρυθμιστές ταχύτητας και πλακέτες ελέγχου πτήσης, κάμερες πλοήγησης CMOS, θερμικοί αισθητήρες, αισθητήρες οπτικών ινών και βασικές μονάδες πομποδεκτών RF.

Επιπλέον, υπάρχουν ορισμένα προβλήματα εφοδιασμού για τα εργοστάσια στην Ουκρανία και στην Ευρώπη που υποστηρίζουν την Ουκρανία. Σε αυτά περιλαμβάνονται μαγνήτες σπάνιων γαιών νεοδυμίου για κινητήρες, συνθετικός γραφίτης για ανόδους μπαταριών και εξειδικευμένες ίνες άνθρακα που προέρχονται αποκλειστικά από την Κίνα.

Ομοίως, η Ρωσία εξαρτάται από την Κίνα για τον εφοδιασμό της σε drones. Ακόμη και το Πεντάγωνο έχει χορηγήσει εξαιρέσεις, ώστε οι αμερικανοί κατασκευαστές drones να μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ.

Η Ουκρανία αγοράζει το μεγαλύτερο μέρος των εξαρτημάτων της από μεσάζοντες τρίτων χωρών, επειδή η Κίνα, μετά από διαμαρτυρίες της Ρωσίας, επέβαλε περιορισμούς στους εγχώριους κατασκευαστές drones της, απαγορεύοντάς τους να εξάγουν απευθείας στην Ουκρανία.

Ωστόσο, αυτοί οι λεγόμενοι περιορισμοί δεν είναι παρά ένας τρόπος για να ανεβάσουν τις τιμές των εξαρτημάτων και να πλουτίσουν τους φίλους του κινεζικού καθεστώτος. Η Κίνα δεν έχει καταβάλει καμία προσπάθεια να λογοδοτήσει για τα εκατομμύρια εξαρτημάτων που αποστέλλει και τα οποία τροφοδοτούν την πολεμική προσπάθεια. Αν η Κίνα ξεπεράσει τη συνήθη διαφθορά της και λάβει αυστηρά μέτρα, η Ουκρανία θα βρεθεί εκτός μάχης.

Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς διαφέρουν, καθώς χρησιμοποιούν βενζινοκίνητους κινητήρες και η εξάρτηση από την Κίνα είναι μικρότερη. Επιπλέον, οι ποσότητες είναι πολύ μικρότερες. Παρόλα αυτά, τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα είναι σημαντικά και ορισμένοι από τους κινητήρες προέρχονται από την Κίνα.

Οι ΗΠΑ δίνουν με φειδώ πυραύλους αναχαίτισης γιατί τους χρειάζονται στη Δυτική Ασία

Η δεύτερη κατηγορία αφορά τα όπλα ακριβείας και, για την Ουκρανία, ειδικά τους αναχαιτιστικούς πυραύλους αεράμυνας. Αυτές οι προμήθειες είναι κρίσιμες και, βραχυπρόθεσμα, ενδέχεται να είναι αναντικατάστατες. Το ABC αναφέρει ότι το συνολικό απόθεμα των ΗΠΑ, πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, από τους κύριους τύπους πυραύλων αεράμυνας εκτιμάται σε περίπου 11.850 μονάδες.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου, καταναλώθηκαν μεταξύ 3.710 και 4.510 πυρομαχικά — περίπου το 31–38% του συνολικού οπλοστασίου πριν από τον πόλεμο με το Ιράν. Η μεγαλύτερη κατανάλωση αφορούσε τα JASSM (1.100+), Tomahawk (1.000+), Patriot (1.060–1.430), THAAD (190–290), SM-6 (190–370), SM-3 (130–250) και τα νέα PrSM (40–70).

Η Ουκρανία δεν διαθέτει Tomahawk, THAAD, SM-6 ή SM-3. Διαθέτει μερικά ευρωπαϊκά συστήματα αεροπορικής άμυνας (αν και ο εφοδιασμός αποτελεί μείζον πρόβλημα) και διαθέτει το Patriot. Ωστόσο, ένα Patriot χωρίς πυραύλους αναχαίτισης είναι άχρηστο.

Είναι απίθανο οι ΗΠΑ να μπορούν να συνεχίσουν να προμηθεύουν την Ουκρανία με κάτι περισσότερο από μια χούφτα πυραύλους αναχαίτισης, και ακόμη και αυτό θα στερούσε πόρους από τις επείγουσες ανάγκες των συμμάχων τους στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.

Οι Patriot στη Μέση Ανατολή

Στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν δικά τους πυραυλικά συστήματα Patriot σε θέσεις προωθημένης ανάπτυξης σε Ιορδανία, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία και Ιράκ, με σκοπό την προστασία του αμερικανικού προσωπικού και των βάσεων των συμμάχων.

Επιπλέον, τα ακόλουθα κράτη της περιοχής διαθέτουν συστήματα Patriot: Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ιορδανία, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν και Αίγυπτος. Επίσης, το ΝΑΤΟ (Γερμανία, Ελλάδα) διαθέτει συστήματα Patriot στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ.

Σε περίπτωση που οι εχθροπραξίες με το Ιράν ξαναρχίσουν, ο αριθμός των αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot στην περιοχή θα φτάσει σύντομα σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα. Αυτό επηρεάζει άμεσα την Ουκρανία και την ικανότητά της να προστατεύει καίριες περιοχές, ειδικά το Κίεβο και την Οδησσό.

Το μέλλον της Ουκρανίας

Η Ουκρανία πιθανότατα μπορεί να αγνοήσει ειρηνευτικές πρωτοβουλίες που θα άφηναν ρωσικές δυνάμεις στο ουκρανικό έδαφος, τουλάχιστον για λίγο. Ωστόσο, η κρίση εφοδιασμού πλησιάζει και θα επηρεάσει σημαντικά την άμυνα της Ουκρανίας και την ικανότητά της να διατηρήσει το έδαφός της και να αποκρούσει τις ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones.

Πόσο σύντομα θα καταστεί κρίσιμη η κατάσταση στην Ουκρανία;  Εάν οι εχθροπραξίες ξαναρχίσουν στο Ιράν, σε λίγους μόνο μήνες για την αεροπορική άμυνα. Εάν η Κίνα περιορίσει τις προμήθειες drones προς την Ουκρανία, ακόμη νωρίτερα.

Εν τω μεταξύ, δεν υπάρχουν νέες ιδέες για μια ειρηνική λύση στη σύγκρουση στην Ουκρανία, όπως υπογραμμίζει ο Μπρίεν.