Τι είναι τα σύννεφα φωτιάς που έκαναν την εμφάνισή τους στην Γαλλία για πρώτη φορά
Οι σοβαρές δασικές πυρκαγιές μπορούν να δημιουργήσουν τα δικά τους μοναδικά μετεωρολογικά συστήματα. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα αυτού του φαινομένου είναι τα σύννεφα φωτιάς
Καθώς η Γαλλία και η Ισπανία αντιμετωπίζουν μερικές από τις χειρότερες δασικές πυρκαγιές της πρόσφατης ιστορίας, οι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει για ένα άνευ προηγουμένου φαινόμενο που θα μπορούσε να επιδεινώσει τις επιπτώσεις των πυρκαγιών: τους πυροσωρειτομελανίες, ή «σύννεφα φωτιάς».
Οι πυρκαγιές συχνά εξαπλώνονται όταν συνυπάρχουν συνθήκες ζέστης, ανέμου και ξηρασίας, αλλά οι σοβαρές πυρκαγιές μπορούν να δημιουργήσουν τα δικά τους μοναδικά μετεωρολογικά συστήματα.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα αυτού του φαινομένου είναι τα σύννεφα πυροσωρειτομελανίες ή οι καταιγίδες που δημιουργούνται από τη φωτιά, οι οποίες αποτελούν τη σοβαρότερη μορφή των «σύννεφων της φωτιάς», όπως αναφέρει ο Guardian.
Τι είναι το «σύννεφο φωτιάς»;
Οι πυροσωρειτομελανίες, ή «pyroCb», είναι γιγαντιαία καταιγιστικά σύννεφα που δημιουργούνται από μια δασική πυρκαγιά. Οι τεράστιες δασικές πυρκαγιές εκπέμπουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας και θερμότητας που ανεβαίνουν γρήγορα σε ένα στήλη καπνού. Όταν η στήλη καπνού ανέβει αρκετά ψηλά, η χαμηλή ατμοσφαιρική πίεση προκαλεί την ψύξη του αέρα, και η υγρασία συμπυκνώνεται και σχηματίζει ένα σύννεφο. Τέτοια σύννεφα μπορούν να προκαλέσουν κεραυνούς και ισχυρούς ανέμους.
Εάν μια πυρκαγιά είναι αρκετά μεγάλη και έντονη, η στήλη καπνού που δημιουργεί μπορεί να σχηματίσει ένα σύννεφο φωτιάς , το οποίο μπορεί να φτάσει σε ύψος 10–15 χλμ. και να διεισδύσει στη στρατόσφαιρα. Η NASA τα αποκαλεί «τα σύννεφα-δράκοι που φτύνουν φωτιά».
«Πρόκειται για μια πλήρη καταιγίδα που σχηματίζεται μέσα στη στήλη καπνού της πυρκαγιάς», λέει ο Ρικ ΜακΡέι, αναπληρωτής καθηγητής της ερευνητικής ομάδας για τις πυρκαγιές δασών του Πανεπιστημίου της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW). «Αυτά τα φαινόμενα φτάνουν σε ύψος περίπου 10.000 κυβικών χιλιομέτρων στην ατμόσφαιρα, οπότε έχουν μεγάλη επίδραση» πρόσθεσε.
Γιατί είναι τόσο επικίνδυνοι αυτοί οι σχηματισμοί σύννεφων φωτιάς;
Όταν σχηματίζονται σύννεφα φωτιάς, μπορούν να προκαλέσουν ανέμους που επιταχύνουν ακόμη περισσότερο την εξάπλωση των πυρκαγιών που μαίνονται από κάτω, ενώ μερικές φορές δημιουργούν και δικούς τους κεραυνούς, οι οποίοι με τη σειρά τους μπορούν να πυροδοτήσουν περισσότερες πυρκαγιές σε απομακρυσμένες περιοχές.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι ισχυρότερες ριπές ανέμου μπορούν να δημιουργήσουν πιο απρόβλεπτα μοτίβα πυρκαγιάς και, ως εκ τούτου, να καταστήσουν τις συνθήκες πιο επικίνδυνες για τους πυροσβέστες που καταπολεμούν τις φλόγες στο έδαφος.
«Το σύννεφο αποτελεί επιβεβαίωση ότι η πυρκαγιά είναι πολύ επικίνδυνη», λέει ο ΜακΡέι, ο οποίος εργάστηκε ως ανώτερος υπεύθυνος πυροσβεστικής για 30 χρόνια. «Το σύννεφο αποτελεί επιβεβαίωση ότι η εκκένωση μεγάλου αριθμού ανθρώπων ήταν η σωστή απόφαση».
Πόσο κοινά είναι τα σύννεφα φωτιάς;
Η Αυστραλία άρχισε να αντιμετωπίζει σύννεφα πυροσωρειτομελανιών στις αρχές του αιώνα και, σύμφωνα με τους ειδικούς, φαίνεται ότι γίνονται όλο και πιο συχνά.
Σχηματίστηκαν επίσης κατά τη διάρκεια των τεράστιων πυρκαγιών στην Καλιφόρνια το 2022, αλλά αυτό θα μπορούσε να αποτελεί μια νέα κατάσταση για τη Γαλλία. Εάν επιβεβαιωθεί, αυτή θα είναι η πρώτη φορά που παρατηρούνται σύννεφα φωτιάς στη Γαλλία.
«Είναι η πρώτη φορά που η Γαλλία πρέπει να εξετάσει ρητά την έννοια του pyroCb», λέει ο ΜακΡέι. «Το αν υπήρχε ή όχι ένα τέτοιο σύννεφο πριν από λίγες ημέρες δεν είναι το πραγματικό ζήτημα», λέει, «το ζήτημα είναι αν θα εμφανιστεί ένα τέτοιο σύννεφο την Τρίτη ή την Τετάρτη αυτής της εβδομάδας».
Γιατί τα σύννεφα φωτιάς εμφανίζονται ολοένα και πιο συχνά;
Η κλιματική κρίση δημιουργεί πιο επικίνδυνες συνθήκες για τις δασικές πυρκαγιές σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς και τις συνθήκες που οδηγούν στο σχηματισμό σύννεφων φωτιάς. «Δεν είναι απλώς θέμα αύξησης της θερμοκρασίας. Πρόκειται για πλήρη κλιματική αλλαγή», λέει ο ΜακΡέι. «Πρόκειται για αλλαγές στην ατμόσφαιρα, αλλαγές στις επιφανειακές καιρικές συνθήκες, αλλαγές σε πολλά πράγματα».
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι τα κλιματικά μοντέλα δείχνουν ότι αυτές οι τάσεις θα γίνουν πιο έντονες στο μέλλον. Οι πυρκαγιές στην Ευρώπη ξέσπασαν κατά τη διάρκεια της τουριστικής αιχμής, σε μια περιοχή που έχει πληγεί από διαδοχικά κύματα καύσωνα, με τις δασικές εκτάσεις να έχουν ξεραθεί λόγω της έλλειψης βροχής από τον Μάιο.
Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι ένας άλλος καύσωνας ενδέχεται να πλήξει τη Γαλλία από την Τρίτη, με τις θερμοκρασίες να φτάνουν τους 40 °C σε ορισμένες περιοχές. «Θα υπάρξει μια ζώνη υψηλής θερμότητας που θα μετακινηθεί από την Τσεχία σε διάστημα τεσσάρων ή πέντε ημερών», λέει ο ΜακΡέι.