Το 1992, στο απόγειο της δημιουργικότητάς του και εν μέσω σφοδρής δικαστικής διαμάχης με τη Sony, ο ελληνοκύπριος Γεώργιος Κυριάκου Παναγιώτου, που αποθεώθηκε ως Τζορτζ Μάικλ, ξεκίνησε ένα εξαιρετικά φιλόδοξο, μυστικό εγχείρημα με την ονομασία Trojan Souls.
Σκοπός του ήταν να δημιουργήσει ένα άλμπουμ με ντουέτα, συνεργαζόμενος με ιερά τέρατα της μουσικής όπως η Αρίθα Φράνκλιν, η Τζάνετ Τζάκσον, η Σαντέ και ο Στίβι Γουόντερ. Ωστόσο μια ανελέητη μάχη και ένας επώδυνος θάνατος καταδίκασαν αυτή τη δημιουργική ανταρσία του δημιουργού.
Σήμερα, λίγους μήνες πριν τη συμπλήρωση δέκα ετών από τον θάνατο του ποπ ειδώλου, ο ξάδελφος, παιδικός του φίλος και συνεργάτης Άνδρος Γεωργίου δίνει στη δημοσιότητα σπάνιο, ανεπεξέργαστο υλικό από εκείνες τις ιστορικές συνεδρίες με ένα βαθιά προσωπικό ντοκιμαντέρ που επιβεβαιώνει την δημιουργική δεινότητα και τον πόνο που φώλιασε για πάντα μέσα του.
Φωτογραφία @ Andros Georgiou
Η ιστορία του άλμπουμ που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ ξεκίνησε ως πράξη αντίστασης και κατέληξε σε βαθύ πένθος. Το 1992, ο Τζορτζ Μάικλ βρισκόταν σε εγκλωβισμό λόγω της τοξικής του διαμάχης με τη Sony Records. Κουρασμένος από την εικόνα του sex symbol που του είχε επιβληθεί μετά την κυκλοφορία του Listen Without Prejudice Vol 1, αποφάσισε να εξαφανιστεί από τα φώτα της δημοσιότητας.
«Ήθελε να κάνει μουσική, αλλά δεν ήθελε να παίζει πια το παιχνίδι των ψεμάτων», εξηγεί ο Άνδρος Γεωργίου, ξάδελφος, παιδικός φίλος και συνεργάτης του Τζορτζ Μάικλ, με τον οποίο μεγάλωσαν μαζί καθώς οι Κύπριοι πατέρες τους ήταν ξαδέρφια που είχαν μεταναστεύσει στην Αγγλία το 1953.
Θεωρώντας ότι η εταιρεία τον τιμωρούσε υπονομεύοντας την προώθηση του δίσκου του, ο Τζορτζ Μάικλ αποφάσισε να δράσει αυτόνομα, ετοιμάζοντας ένα άλμπουμ με τραγούδια που θα ερμήνευαν τα μεγαλύτερα μουσικά του ινδάλματα.
Το όνομα του εγχειρήματος, The Voice of Reason by the Trojan Souls, εμπνεύστηκε ο Γεωργίου σε ένα όνειρο. «Από τον Δούρειο Ίππο», λέει στον The Guardian. «Οι στρατιώτες μπήκαν μέσα και μετά βγήκαν έξω πολεμώντας».
Παρά τη νομική υποχρέωση να προτείνουν πρώτα το υλικό στη Sony, η εταιρεία αρνήθηκε. «Φυσικά και είπαν όχι. Πήρα τηλέφωνο τον Τζορτζ και μου είπε: “Γαμώ τη Sony!”. Του απάντησα: “Θα είμαι σπίτι σε δύο ώρες με συμφωνία, εμπιστεύσου με”».
Ο Γεωργίου έκλεισε αμέσως συμφωνία ενός εκατομμυρίου λιρών με τη Warner, ενώ ο Μάικλ κατέθεσε μήνυση κατά της Sony για παράνομους περιορισμούς στο εμπόριο. «Ήθελε να εκδικηθεί τη Sony με κάθε δυνατό τρόπο», θυμάται ο Γεωργίου.
Δημιουργική ευφυΐα
Παρά το πικρό υπόβαθρο της δημιουργίας του, το υλικό των συνεδριών διακρινόταν από μια ηλιόλουστη, φανκ δυναμική λέει ο ξάδελφος του Μάικλ.
«Ήταν τόσο ευτυχισμένος», δηλώνει ο Γεωργίου. «Για τους πρώτους δύο μήνες περάσαμε πιθανότατα την καλύτερη περίοδο της ζωής μας κάνοντας αυτόν τον δίσκο».
Ο Μάικλ είχε συνθέσει τη λαμπερή μπαλάντα One Day I’ll Know για τον Στίβι Γουόντερ, το Maybe It’s Not Your Time για τον Μπράιαν Φέρι, ενώ μόνο ο Ντέιβιντ Μπόουι είχε αρνηθεί ευγενικά τη συμμετοχή του.
Στο βιντεοσκοπημένο υλικό 90 λεπτών του ντοκουμέντου, καταγράφεται για πρώτη φορά ο τρόπος με τον οποίο ο Μάικλ ενορχήστρωνε τους μουσικούς του.
«Αν είσαι θαυμαστής, αυτή είναι η πρώτη σου ευκαιρία να δεις πώς κατηύθυνε τους πάντες στο στούντιο», σημειώνει ο Γεωργίου. «Είχε ένα στούντιο 48 καναλιών μέσα στο μυαλό του».
Η τελειομανία του ήταν εξαντλητική. «Ήταν ένας αρκετά εκνευριστικός άνθρωπος για να συνεργαστείς, επειδή είχε μια περίεργη δημιουργική διαδικασία» λέει ο συγγραφέας Σάτναμ Σανγκέρα.
«Συχνά τραγουδούσε στους μουσικούς και έλεγε: “Αυτό θέλω να ακούγεται έτσι”. Έχω μιλήσει με πολλούς μουσικούς που δούλεψαν μαζί του και σχεδόν όλοι είπαν το ίδιο πράγμα: “Εκείνη την εποχή μας έστελνε στο διαβόλο”. Αλλά κοιτάζοντας πίσω, βλέπουν ότι από όλους όσους είχαν συνεργαστεί, ήταν ο πιο ταλαντούχος. Είχε απλά αυτά τα εκπληκτικά αυτιά».
Προθάλαμος θανάτου
Η πορεία του Trojan Souls διακόπηκε βίαια στις αρχές του 1993, όταν ο Βραζιλιάνος σύντροφος του Μάικλ, Ανσέλμο Φελέπα, έχασε τη μάχη με το AIDS.
«Ήταν τρομερά δύσκολο για εκείνον να ολοκληρώσει οτιδήποτε, οπότε πηγαίναμε από κομμάτι σε κομμάτι», θυμάται ο Γεωργίου. «Και μετά όλο το εγχείρημα έγινε αφόρητα βαρύ για αυτόν».
Μετά τον θάνατο του Φελέπα ο Μάικλ έχασε κάθε ενδιαφέρον για τη μουσική, αφήνοντας το project ημιτελές, με μόνη ολοκληρωμένη σύνθεση το This Kind of Love σε συνεργασία με τον Έλτον Τζον.
Τα χρόνια που ακολούθησαν ήταν γεμάτα απώλειες. Η σύλληψη του Μάικλ το 1998 στο Λος Άντζελες και η επακόλουθη αποκάλυψη της προσωπικής του ζωής, σε συνδυασμό με τον θάνατο της μητέρας του, τον βύθισαν ξανά στο πένθος.
«Πραγματικά από το 1991, όταν έμαθα ότι [ο Φελέπα] ήταν θετικός στον HIV, όλο αυτό που έκανα ήταν είτε να περιμένω κάποιον να πεθάνει είτε να θρηνώ. Ήταν τόσο εύκολο να νιώθεις στοχοποιημένος, θυμωμένος και μηδενιστής» είχε εξομολογηθεί ο ίδιος ο Τζορτζ Μάικλ σε συνέντευξή του το 2004.
@mobo1971 on 26-3-1993 george lost the love of his life 💔🥀 anselmo Feleppa 21-8-1956/-26-3-1993 not much words needed we all now his pain 💔🥀 i hope they are togheter up there 💔🥀❤️ #georgemichael#love♬ origineel geluid – mo56.21
Στην τελευταία συνέντευξη του, στο BBC το 2017, ο Μάικλ αποκάλυψε πως η απόφαση του να συγκρουστεί με έναν από τους μεγαλύτερους κολοσσούς της παγκόσμιας δισκογραφίας δεν ήταν μια προμελετημένη, στα όρια της αυτοκαταστροφής, κίνηση καριέρας, αλλά το ξέσπασμα μιας βαθιάς συναισθηματικής ανατροπής.
«Αν ο Ανσέλμο δεν είχε διαγνωστεί με AIDS, δεν νομίζω πως θα ήμουν τόσο οργισμένος ώστε να πάω τη Sony στα δικαστήρια επειδή μου συμπεριφερόταν άσχημα. Ήμουν υπερβολικά ευτυχισμένος μαζί του, εκείνους τους έξι μήνες πριν. Όταν όμως έμαθα, τρομοκρατήθηκα… και οργίστηκα… Οργίστηκα που μου έπαιρναν το όμορφο αγόρι μου. Τότε ξύπνησε εκείνο το κομμάτι μου που ήταν αποφασισμένο να τα γαμ@@ει όλα!».
Η συναισθηματική τρικυμία του Μάικλ καθώς μετρούσε αντίστροφα τις μέρες του με τον έρωτα της ζωής του, έγινε καύσιμο για να ξεκινήσει έναν αγώνα που θεωρούσε δίκαιο, να βρει νόημα μέσα σε ένα κολλώδες σκοτάδι.
«Δεν μπορούν να είναι όλα τόσο σκατά, πρέπει να κάνω κάτι καλό με αυτό το διάστημα της ζωής μου, κι αυτό ακριβώς προσπάθησα να κάνω», είπε, αδιαφορώντας για την εξέλιξη μιας διαμάχης που οι Κασσάνδρες τον προειδοποιούσαν να μην παλέψει.
Το 1994 ο Μάικλ έχασε τη δικαστική διαμάχη με τη Sony Music, καθώς το δικαστήριο έκρινε νόμιμο το μακροχρόνιο συμβόλαιό του -ένα συμβόλαιο που ο ίδιος είχε ορίσει ως «επαγγελματική σκλαβιά».
Σπασμένος Μάικλ
Η συμπεριφορά του Τζορτζ Μάικλ οδήγησε τελικά στη ρήξη με τον Γεωργίου. «Δεν μπορούσα να καταλάβω τα ρίσκα που έπαιρνε», αναφέρει ο Γεωργίου για τις συνήθειες του τραγουδιστή που έδιναν αφορμές στα media να τον ξεσκίσουν ως άγρια σκυλιά.
«Ήταν υπερήφανος και ήταν ανοιχτά ομοφυλόφιλος, κάτι που σεβόμουν απόλυτα, αλλά δεν μπορείς να συνεχίζεις να κάνεις αυτά που κάνεις» λέει.
Μετά από έναν έντονο καβγά, η σχέση δεκαετιών έσπασε σε χίλια κομμάτια. «Η απώλεια αυτού του δεσμού με διέλυσε απόλυτα», είχε αποκαλύψει ο Μάικλ. «Όλα όσα θεωρούσα δεδομένα στα 20 μου, τα έχασα».
Παρά τις προσπάθειες επανασύνδεσης το 2016 -«Χρειάστηκε προσπάθεια. Είμαστε και οι δύο Έλληνες στην καρδιά και έχουμε τον αλαζονισμό και τον εγωισμό μας», λέει ο Γεωργίου- ο αιφνίδιος θάνατος του Τζορτζ Μάικλ έκλεισε οριστικά το κεφάλαιο.
Σήμερα, η κυκλοφορία αυτού του υλικού παραμένει ένα ζωντανό ντοκουμέντο μιας σπουδαίας δημιουργικής στιγμής. «Είναι η κληρονομιά μου κατά κάποιο τρόπο. Ήμουν εκεί, μαζί του, για σχεδόν 40 χρόνια. Τι εποχές!».
Σήμερα, η δημοσιοποίηση αυτού του σπάνιου οπτικοακουστικού υλικού από τον Γεωργίου είναι πολλά περισσότερα από μια ανέκδοτη ιστορία δημιουργικότητας του ελληνοκύπριου σταρ.
Το Trojan Souls είναι περισσότερο ντοκουμέντο μιας βαθιάς φιλίας, και βέβαια μια συναρπαστική υπενθύμιση του τι θα μπορούσε να είχε συμβεί αν η ζωή δεν είχε αποφασίσει να ρίξει τον Τζορτζ Μάικλ κάτω, ξανά και ξανά, μέχρι τα τελευταία Χριστούγεννα της ζωής του.