Φιάσκο το αυστραλιανό σχέδιο που θα κρατούσε τα παιδιά μακριά από τα social media

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει πανευρωπαϊκούς περιορισμούς για την πρόσβαση ανηλίκων στα social media, τα τελευταία δεδομένα από την Αυστραλία, την πρώτη χώρα που εφάρμοσε την απαγόρευση, παραμένουν απογοητευτικά.

Μελέτη των συμβούλων που σχεδίασαν τους περιορισμούς επιβεβαιώνει ότι χρήστες κάτω των 16 ετών μπορούν απλά να δηλώνουν ψεύτικη ηλικία για να παρακάμπτουν τα μέτρα που αναγκάστηκαν να λάβουν οι πλατφόρμες.

Οι εταιρείες social media οφείλουν να λαμβάνουν «εύλογα μέτρα» για να συμμορφώνονται, και η κυβέρνηση έχει συστήσει τη χρήση πολλαπλών ελέγχων για την επιβεβαίωση της ηλικίας των χρηστών.

Αρκετές μελέτες όμως διαπίστωσαν ότι η απαγόρευση δεν λειτουργεί, οδηγώντας την κυβέρνηση στην απόφαση να διπλασιάσει τον περασμένο μήνα τα πρόστιμα και να προειδοποιήσει τις πλατφόρμες για νομικές κυρώσεις.

Η νέα ανάλυση πραγματοποιήθηκε από ομάδα ειδικών που είχε πέρυσι δοκιμάσει το λογισμικό επιβεβαίωσης ηλικίας σε περισσότερους από 1.000 Αυστραλούς. Αναφέρει τώρα ότι οι πλατφόρμες δεν ζήτησαν αποδεικτικά ηλικίας για κανέναν από τους 50 ψεύτικους λογαριασμούς που άνοιξαν δηλώνοντας ηλικία 16 ετών.

«Θα έπρεπε να σας ζητείται να αποδείξετε την ηλικία σας, σε εμάς όμως δεν ζητήθηκε ούτε μία φορά να επαληθεύσουμε την ηλικία μας ή να χρησιμοποιήσουμε μέτρα επιβεβαίωσης ηλικίας», δήλωσε στο Reuters ο Άντριου Χάμοντ, διευθυντής της εταιρείας δοκιμών KJR, η οποία πραγματοποίησε την αρχική δοκιμή το 2025.

Και οι 50 δοκιμαστικοί λογαριασμοί παραμένουν ενεργοί σε εννέα από τις δέκα πλατφόρμες social media που υπόκεινται στους ηλικιακούς περιορισμούς, μεταξύ των οποίων το Instagram, το Snapchat, το TikTok και το YouTube, δήλωσε ο Χάμοντ.

Ορισμένοι από τους εικονικούς λογαριασμούς προέβαλαν διαφημίσεις για τραπεζικά προϊόντα που απευθύνονται σε νέους, ένδειξη ότι η πλατφόρμα είχε καταγράψει το ηλικιακό εύρος του χρήστη, ανέφερε ο Χάμοντ. Πρόσθεσε επίσης ότι ένας λογαριασμός που δημιουργήθηκε στην πλατφόρμα X του Έλον Μασκ, με δηλωμένη ηλικία 16 ετών, δέχτηκε πορνογραφικό περιεχόμενο.

Καμία από τις πλατφόρμες δεν επέτρεψε πάντως τη δημιουργία λογαριασμού όταν οι χρήστες δήλωσαν ότι ήταν κάτω των 16 ετών. Ωστόσο, μόνο μία — η αυστραλιανή πλατφόρμα ζωντανής μετάδοσης Kick — αρνήθηκε να επιτρέψει τη δημιουργία λογαριασμού χωρίς αποδεικτικό ηλικίας, σύμφωνα με τη συμπληρωματική μελέτη.

Κενά στη διαδικασία

Η διαπίστωση αυτή αναδεικνύει ένα σημαντικό κενό: ενώ μέχρι σήμερα η διαδικασία επικεντρώνεται στην ακρίβεια του λογισμικού εκτίμησης ηλικίας στις φωτογραφίες που ανεβάζουν οι χρήστες, το αρχικό στάδιο ελέγχου -το οποίο εκτιμά το ηλικιακό εύρος ενός ατόμου με βάση τη γενική διαδικτυακή του δραστηριότητα- δεν φαίνεται να εντοπίζει τους νεαρούς χρήστες ώστε να υποβληθούν σε περαιτέρω ελέγχους.

Εκπρόσωπος της Meta υποστήριξε ότι η δοκιμή του Χάμοντ δεν δείχνει να είναι συμβατή με τις κατευθυντήριες οδηγίες της ρυθμιστικής αρχής, οι οποίες προβλέπουν επίσημη επαλήθευση ηλικίας όταν οι ενδείξεις από τη συμπεριφορά ενός χρήστη υποδηλώνουν ότι μπορεί να είναι ανήλικος.

Ο εκπρόσωπος πρόσθεσε ότι οι εικονικοί λογαριασμοί είχαν δηλώσει ηλικία άνω του ελάχιστου επιτρεπόμενου ορίου και ότι δεν ήταν σαφές αν είχαν «δημοσιεύσει περιεχόμενο ή αλληλεπιδράσει με τρόπο που θα έκανε ένας πραγματικός χρήστης κάτω των 16 ετών».

Εκπρόσωπος της Kick δήλωσε ότι η εκτίμησης ηλικίας βάσει συμπεριφοράς δεν θα ήταν εφικτή, καθώς η πλατφόρμα είναι νέα και δεν διαθέτει αρκετά δεδομένα ώστε να μπορεί να προβλέψει την ηλικία των χρηστών.

Εκπρόσωπος της Επιτρόπου Ηλεκτρονικής Ασφάλειας δήλωσε ωστόσο ότι η ρυθμιστική αρχή «παραμένει βέβαιη πως οι πλατφόρμες με ηλικιακούς περιορισμούς διαθέτουν την τεχνολογία και τους πόρους που απαιτούνται για να εμποδίζουν τα παιδιά κάτω των 16 ετών στην Αυστραλία να δημιουργούν λογαριασμούς».

Ορισμένοι σύμβουλοι της αρχικής δοκιμής του Χάμοντ δήλωσαν ότι είχαν προειδοποιήσει η μελέτη δεν εξέτασε την παράκαμψη των περιορισμών σε πραγματικές συνθήκες, για παράδειγμα όταν άτομα κάτω των 16 ετών εισάγουν ψευδή πιστοποιητικά γέννησης.

«Θέλαμε πράγματι να εξετάσουμε το ζήτημα της παράκαμψης αλλά συνεχώς μας έλεγαν ότι αυτό δεν αποτελούσε μέρος της συγκεκριμένης δοκιμής» δήλωσε ο Κολ, Γκάνον, διευθύνων σύμβουλος του αυστραλιανού τμήματος του International Centre for Missing & Exploited Children, ο οποίος παρείχε συμβουλές στο πρόγραμμα.

«Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι ότι η παράκαμψη έχει γίνει η βασική επιλογή που χρησιμοποιούν οι νέοι» είπε.

Η Αμάντα Θερντ, ακαδημαϊκός με αντικείμενο τα ψηφιακά δικαιώματα των νέων, η οποία επίσης συμβούλευσε τη δοκιμή και συμμετέχει πλέον σε διετή μελέτη της ρυθμιστικής αρχής φια τον αντίκτυπο της απαγόρευσης, δήλωσε ότι οι πλατφόρμες εξ αρχής αναμενόταν να επικεντρωθούν στους λογαριασμούς όπου οι ίδιοι οι χρήστες δήλωναν ότι ήταν ανήλικοι, πριν προχωρήσουν στη χρήση μεθόδων εκτίμησης ηλικίας έως τα μέσα του έτους.

«Στον επόμενο γύρο δεδομένων που θα συλλεχθούν μετά από αυτό το χρονικό σημείο, ίσως μπορέσουμε να δούμε πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα», ανέφερε.