Αμερικανοί επιστήμονες λένε ότι μπορούν να σταματήσουν το Ελ Νίνιο με γεωμηχανική

Πλοία που ψεκάζουν σταγονίδια θαλασσόνερου πάνω από τον Ειρηνικό Ωκεανό θα μπορούσαν να μετριάσουν το φαινόμενο Ελ Νίνιο και να αποτρέψουν έτσι οικονομικές ζημιές τρισεκατομμυρίων δολαρίων, υποστηρίζουν ερευνητές στις ΗΠΑ, αν και αναγνωρίζουν ότι το πείραμα γεωμηχανικής θα μπορούσε να έχει σημαντικές παρενέργειες.

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο εκδηλώνονται όταν οι λεγόμενοι αληγείς άνεμοι, οι οποίοι πνέουν προς τα δυτικά του Ειρηνικού Ωκεανού, εξασθενίζουν και επιτρέπουν τη συσσώρευση θερμών επιφανειακών υδάτων στα ανατολικά. Η συγκέντρωση θερμού νερού ανεβάζει τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία, φέρνει βροχές και πλημμύρες στις δυτικές ακτές της Νότιας Αμερικής και των νότιων ΗΠΑ, ενώ η Κεντρική Αμερική και η Αυστραλία κινδυνεύουν από ξηρασίες.

Η νέα μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο Science Advances, έρχεται την ώρα που ένα ιδιαίτερα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο εκδηλώνεται στον Ειρηνικό και απειλεί να επηρεάσει την παραγωγή τροφίμων.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το Ελ Νίνιο θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με τη μέθοδο της «λεύκανσης νεφών», η οποία αφορά τον ψεκασμό σταγονιδίων νερού κάτω από χαμηλά σύννεφα που ονομάζονται στρωματοσωρείτες. Τα σταγονίδια αυτά ενθαρρύνουν την περαιτέρω συμπύκνωση της υγρασίας των νεφών, κάνοντάς τα έτσι πιο πυκνά και πιο ανακλαστικά.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ομάδας, η μέθοδος αυτή θα ήταν αρκετή για να ενισχύει κατά 40% τις συνθήκες που συνδέονται με το Λα Νίνια, το αντίθετο του Ελ Νίνιο, όταν τα επιφανειακά ύδατα στον Ανατολικό Ειρηνικό ψύχονται.

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι ένα τέτοιο πείραμα θα μπορούσε να έχει «καταστροφικές συνέπειες», καθώς θα μπορούσε να ενισχύσει και να παρατείνει το φαινόμενο Λα Νίνια, το οποίο μπορεί να προκαλέσει καταστροφικές ξηρασίες σε περιοχές όπως το Κέρας της Αφρικής.

Παρόλα αυτά, η ιδέα «αξίζει σοβαρής εξέτασης», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι ερευνητές, οι οποίοι χρηματοδοτήθηκαν από τη NASA και το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας, μεταξύ άλλων.

Οι ερευνητές εξέτασαν την επίδραση των σωματιδίων καπνού από τις μεγάλες φωτιές στην Αυστραλία το 2019-20 (EPA)

Φυσικό πείραμα

Οι υπολογισμοί της μελέτης βασίστηκαν σε ένα «φυσικό πείραμα», τις μεγάλες φωτιές που κατέκαψαν την Αυστραλία το 2019 και το 2020 και απελευθέρωσαν τεράστιες ποσότητες καπνού στον Ειρηνικό. Σύμφωνα με μελέτη του 2023, τα ανακλαστικά σωματίδια του καπνού μείωσαν την ηλιακή ακτινοβολία που έφτανε μέχρι τη θάλασσα. Ως αποτέλεσμα, το Ελ Νίνιο ενισχύθηκε και διήρκεσε τρία χρόνια, αντί για δύο ή ένα όπως συνήθως.

Η νέα μελέτη βασίστηκε σε αυτά τα δεδομένα για να εκτιμήσει τι αποτέλεσμα θα είχε ο ψεκασμός νερού στα ασυνήθιστα ισχυρά φαινόμενα Ελ Νίνιο του 1997-98 και 2015-16. Η εκτίμηση δείχνει ότι εννέα μήνες ψεκασμού θα αρκούσαν για να περιορίσουν τη θέρμανση των νερών κατά τουλάχιστον έναν βαθμό Κελσίου και να περιορίσουν σημαντικά τη διάρκεια του φαινομένου.

Μιλώντας στο περιοδικό New Scientist, η Τζέσικα Γουάν του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, μέλος της ερευνητικής ομάδας, παραδέχτηκε ότι η λεύκανση νεφών θα μπορούσε να έχει απρόβλεπτες συνέπειες, ειδικά σε περιοχές που επηρεάζονται από το Λα Νίνια.

Θα επηρέαζε επίσης περιοχές που ωφελούνται από το Ελ Νίνιο, όπως η Καλιφόρνια όπου το φαινόμενο φέρνει βροχές που ανανεώνουν τα υπόγεια ύδατα.λ

Οι ερευνητές τονίζουν ωστόσο ότι η λεύκανση νεφών διαφέρει σε σχέση με άλλες προτεινόμενες μεθόδους γεωμηχανικής, οι οποίες θα έπρεπε να εφαρμόζονται ασταμάτητα για χρόνια ή δεκαετίες για να μετριάσουν την κλιματική αλλαγή.

«Αν μπορούσαμε να στοχεύσουμε τη φυσική μεταβλητότητα, θα μπορούσαμε να έχουμε ορισμένα από τα οφέλη της γεωμηχανικής χωρίς να χρειάζεται να την εφαρμόζουμε επ’ αόριστον» είπε η Γουάνγκ.

Ακόμα όμως κι αν παρακαμφθούν οι ανησυχίες για απρόβλεπτες συνέπειες, το ηθικό ερώτημα που εγείρεται είναι το ποιος αποφασίζει να επηρεάσει τον καιρό για δισεκατομμύρια ανθρώπους, ή το κατά πόσο η προσέγγιση της γεωμηχανικής στρέφει την προσοχή μακριά από το πρόβλημα της χρήσης ορυκτών καυσίμων.

Τα τεχνικά εμπόδια δείχνουν εξάλλου ανυπέρβλητα, δήλωσε στο CNN ο Ντέιβιντ Κιθ, γεωφυσικός του Πανεπιστημίου του Σικάγο που δεν συμμετείχε στην έρευνα. «Σχεδόν δύο δεκαετίες μετά την έναρξη των ερευνών, τα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται για λεύκανση των θαλάσσιων νεφών έχουν ρυθμό ψεκασμού τουλάχιστον 100 φορές μικρότερο από αυτόν που απαιτείται για πρακτική εφαρμογή» είπε.

«Η τεχνική μπορεί να είναι εφικτή από φυσικής άποψης», πρόσθεσε, «αλλά προς το παρόν η απαραίτητη τεχνολογία απλώς δεν υπάρχει».

Πράγματι, η μελέτη εκτιμά ότι για μια επιτυχή παρέμβαση θα απαιτούνταν τουλάχιστον 2.400 πλοία, τα οποία θα έπρεπε να χρησιμοποιούν ακροφύσια που υπερβαίνουν τις επιδόσεις των σημερινών τεχνολογιών.