Στην αρχή οι επιστήμονες απέρριπταν τις αναφορές ως λαϊκό μύθο: ιστορίες για ένα μανιτάρι που όταν το φας σε κάνει να βλέπεις γύρω σου σκανδαλιάρικα ανθρωπάκια, ντυμένα σαν ξωτικά ή άλλα πλάσματα από παραμύθια.
Κι όμως, οι αναφορές αποδεικνύονται πραγματικές: το μανιτάρι Lanmaoa asiatica, το οποίο φύεται σε πευκοδάση της Κίνας και των Φιλιππίνων, είναι το μόνο γνωστό είδος που προκαλεί αυτές τις «λιλιπούτειες παραισθήσεις», επιβεβαιώνει η επιστήμη.
Το περίεργο είναι ότι το L.asiatica δεν προκαλεί τη δραστική αλλοίωση της συνείδησης και της αντίληψης της πραγματικότητας που συνδέονται με τις γνωστές παραισθησιογόνες ουσίες: οι άνθρωποι που τα καταναλώνουν αναφέρουν ότι όλα γύρω τους μοιάζουν φυσιολογικά, με εξαίρεση τα ανθρωπάκια που σκαρφαλώνουν πάνω τους και τους πειράζουν.
Το L.asiatica δεν περιέχει ψιλοκυβίνη, την ψυχεδελική ουσία που παράγουν διάφορα είδη «μαγικών» μανιταριών, ούτε κάποια άλλη γνωστή ψυχοδραστική ουσία, αποκαλύπτει μελέτη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Mycologia.
«Φαίνεται ότι υπάρχει κάποια άλλη παραισθησιογόνος ένωση που περιμένει να ανακαλυφθεί, δεν ταιριάζει με καμία ουσία στη βάση δεδομένων μας» λέει στο Livescience.cοm o Κόλιν Ντόμναουερ, υποψήφιος διδάκτορας βιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα.
Οι παραισθήσεις δεν διαρκούν ώρες αλλά μέρες, επισημαίνει.
To L.asiatica είναι το αντικείμενο της διατριβής του Ντομνάουερ, ο οποίος βάλθηκε να λύσει το μυστήριο ταξιδεύοντας στην Κίνα και τις Φιλιππίνες για να συλλέξει δείγματα.
Ο Κόλιν Ντόμναουερ συνέλεξε δείγματα από πωλητές στην επαρχία Γιουνάν (Colin Domnauer)
Η πρώτη μελέτη για το θέμα ήρθε το 1991 από την επαρχία Γιουνάν της Κίνας, όταν ερευνητές της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών κατέγραψαν εκατοντάδες περιστατικά, χωρίς όμως να τα προσδιορίζουν την αιτία.
«Τα έβλεπαν στα ρούχα τους ενώ ντύνονταν. Τα έβλεπαν στα πιάτα τους καθώς έτρωγαν» έγραφε η ερευνητική ομάδα. Τα οράματα «ήταν ακόμα πιο έντονα όταν έκλειναν τα μάτια τους».
Σύμφωνα με μελέτη του 2023, κάθε χρόνο καταγράφονται στην επαρχία Γιουνάν εκατοντάδες περιστατικά.
Ο ο Ντομνάουερ ήταν αυτός που βρήκε τον πραγματικό ύποπτο. Στη μελέτη του αναφέρει ότι το εκχύλισμα του μανιταριού προκαλεί «συμπεριφορικές αλλαγές» στα ποντίκια, οι οποίες βρίσκονται σε συμφωνία με τις επιδράσεις στον άνθρωπο.
Το μανιτάρι πωλείται στις αγορές της επαρχίας και εμφανίζεται στο μενού εστιατορίων από τον Ιούνιο μέχρι τον Αύγουστο. Οι ντόπιοι γνωρίζουν τις ιδιότητές του και φροντίζουν να το μαγειρεύουν καλά για να μειωθεί η παραισθησιογόνος δράση του, διαπίστωσε ο ερευνητής κατά την επίσκεψή του στην Κίνα. Πέρα από κάποιες γαστρεντερικές ενοχλήσεις, άλλες σημαντικές παρενέργειες δεν καταγράφονται.
«Οι ψυχοδραστικές επιδράσεις είναι ουσιαστικά μια παρενέργεια του φαγητού και αντιμετωπίζονται περισσότερο ως μια διασκεδαστική συνέπεια. Δεν είναι κάτι που οι κάτοικοι επιδιώκουν σκόπιμα, αλλά ούτε και κάτι που τους προκαλεί φόβο ώστε να το αποφεύγουν» λέει ο Ντόμναουερ.
Πίσω στο εργαστήριο, ο ερευνητής και οι συνεργάτες του αλληλούχησαν ολόκληρα τα γονιδιώματα του L. asiatica και των συγγενικών ειδών του, δεν βρήκαν όμως γονίδια που κωδικοποιούν τη σύνθεση ψιλοκυβίνης ή άλλων γνωστών παραισθησιογόνων.
Ο Ντομνάουερ προσπαθεί τώρα να χωρίσει το εκχύλισμα του μανιταριού σε κλάσματα για να προσδιορίσει το άγνωστο παραισθησιογόνο συστατικό.
Η μελέτη του L.asiatica, πιστεύει ο Ντόμναουερ, θα μπορούσε να ρίξει φως στους μηχανισμούς λειτουργίας του εγκεφάλου, ή ακόμα και να οδηγήσει στην ανάπτυξη θεραπειών για τη σχιζοφρένεια, πάθηση στην οποία ενίοτε αναφέρονται λιλιπούτειες παραισθήσεις.
Όπως συνέβη με άλλες ψυχεδελικές ουσίες, η απάντηση στο ερώτημα θα μπορούσε να προσφέρει νέα στοιχεία για τη συνείδηση και τη σχέση ανάμεσα στον νου και την πραγματικότητα.
Οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια διαφορετική μορφή ευφυΐας, η οποία δεν αποτυπώνεται εύκολα σε τεστ και μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντική για τη δημιουργικότητα