Τα σενάρια για την ελληνική οικονομία μετά τη συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν

Ρυθμούς ανάπτυξης 1,9% για το 2026 και το 2027 και 2,0% για το 2028 προβλέπει για την ελληνική οικονομία η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), σύμφωνα με τις νέες της εκτιμήσεις, προειδοποιώντας παράλληλα ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει αυξημένος στο 3,7% το 2026, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια υπό την προϋπόθεση αποκλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων και των τιμών ενέργειας.

Παρά τη σταθερή αναπτυξιακή πορεία, η κεντρική τράπεζα αναδεικνύει μια σειρά από προκλήσεις που σχετίζονται με το εξωτερικό περιβάλλον, την επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων, την αδύναμη συμβολή των εξαγωγών και τους αυξημένους καθοδικούς κινδύνους για την οικονομία. Η συμφωνία Τεχεράνης και Ουάσιγκτον για την ειρήνευση στο Ιράν στηρίζει τις πιθανότητες επιβεβαίωσης του ηπιότερου σεναρίου για την ελληνική οικονομία.

Οι προβλέψεις της ΤτΕ

Στο βασικό της σενάριο, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ρυθμό 1,9% το 2026 και το 2027, ενώ το 2028 η ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί οριακά στο 2,0%, παραμένοντας σταθερά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Η μεγέθυνση της οικονομίας αναμένεται να προέλθει κυρίως από την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, οι οποίες εξακολουθούν να αποτελούν τον βασικό μοχλό ανάπτυξης. Αντίθετα, η συμβολή των καθαρών εξαγωγών προβλέπεται να είναι αρνητική, αντανακλώντας τη διαρκή αδυναμία της διεθνούς ζήτησης αλλά και τις πιέσεις στην ανταγωνιστικότητα.

Ο πληθωρισμός παραμένει «κολλημένος» ψηλά

Στο μέτωπο των τιμών, η ΤτΕ εκτιμά ότι ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή θα διαμορφωθεί στο 3,7% το 2026, παραμένοντας σημαντικά πάνω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Η αποκλιμάκωση αναμένεται να είναι σταδιακή και να εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την εξέλιξη των γεωπολιτικών συνθηκών, ιδίως από την πορεία της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις της στις διεθνείς τιμές ενέργειας και τροφίμων. Υπό την προϋπόθεση ότι οι πιέσεις αυτές θα υποχωρήσουν, ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί χαμηλότερα τα επόμενα χρόνια.

Το σενάριο αποκλιμάκωσης

Στο ευνοϊκότερο σενάριο που ενσωματώνει τις πρόσφατες εξελίξεις, όπως τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ισχυρότερη αναπτυξιακή δυναμική και ταχύτερη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Σε αυτό το σενάριο, ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας αναβαθμίζεται στο 2,0% το 2026 και στο 2,1% το 2027 και το 2028, ενώ ο πληθωρισμός υποχωρεί στο 2,5% το 2027 και στο 2,2% το 2028, πλησιάζοντας πιο κοντά στον στόχο σταθερότητας τιμών.

Οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία

Παρά τη θετική συνολική εικόνα, η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι για την οικονομία παραμένουν κυρίως καθοδικοί.

Στην κορυφή των ανησυχιών βρίσκονται η πιθανή αναζωπύρωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι νέες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, η άνοδος του προστατευτισμού στο διεθνές εμπόριο, αλλά και τα ακραία κλιματικά φαινόμενα.

Η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι η ελληνική οικονομία διαθέτει πλέον ισχυρότερες άμυνες σε σχέση με το παρελθόν, ωστόσο υπογραμμίζει ότι η διατήρηση υψηλών επενδύσεων, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας θα αποτελέσουν τις κρίσιμες προϋποθέσεις για να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική τα επόμενα χρόνια.

Το πρόβλημα του εξωτερικού ελλείμματος

Ένα από τα πιο αδύναμα σημεία της ελληνικής οικονομίας εξακολουθεί να είναι το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

Παρότι το έλλειμμα μειώθηκε σημαντικά το 2025, κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2026 διευρύνθηκε εκ νέου. Η επιδείνωση αποδίδεται κυρίως στις μεταβολές των εισοδημάτων και των μεταβιβάσεων από το εξωτερικό, ενώ η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας επιβαρύνεται από τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με τους ευρωπαίους εταίρους και την ανατίμηση του ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή υπενθυμίζει ότι, παρά τη δημοσιονομική πρόοδο, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την εγχώρια ζήτηση και τις εισαγωγές.

Μείωση του χρέους

Στον αντίποδα, η δημοσιονομική εικόνα παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή.

Το πρωτογενές πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ το 2025, υπερβαίνοντας αισθητά τον στόχο του προϋπολογισμού. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την πρόωρη αποπληρωμή δανειακών υποχρεώσεων και τη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.

Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ υποχώρησε στο 146,1%, μειωμένος κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024, καταγράφοντας μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πηγή: ot.gr